آیه ۴۸ سوره نساء
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره نساء |
| شماره آیه | ۴۸ |
| جزء | ۵ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| آیات مرتبط | آیه ۱۱۶ سوره نساء، آیه ۵۳ سوره زمر |
آیه ۴۸ سوره نساء بیان میکند که هر گناهی ممکن است بخشیده شود، جز شرک که هرگز بخشیده نخواهد شد.[۱] در تفسیر ابوالفتوح رازی آمده است که گناه شرک بخشیده نمیشوند، اما گناهان دیگر بسته به مشیت خداوند ممکن است بخشیده یا عذاب شوند.[۲] برخی نیز معتقدند که منظور از آمرزش گناهان غیر از شرک، قابلیت بخشش آنهاست نه لزوماً بخشش حتمی.[۳]
﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًا ٤٨﴾ [نساء:48]﴿مسلما خدا این را که به او شرک ورزیده شود نمیبخشاید و غیر از آن را برای هر که بخواهد میبخشاید و هر کس به خدا شرک ورزد به یقین گناهی بزرگ بربافته است ٤٨﴾
به گفته مفسران این آیه با آیات قبلی ارتباط دارد، زیرا یهودیان و مسیحیان هرکدام به نوعی مشرک بودند و قرآن بهواسطه این آیه به آنها هشدار میدهد که عقیده شرک را ترک کنند، چرا که این گناه غیرقابل بخشش است.[۴] انتهای آیه نیز شرک را ادعای بیدلیل و دروغی بزرگ میداند.[۵]
مفسران این آیه را مانند آیه ۱۱۶ همین سوره از امیدبخشترین آیات قرآن دانستهاند؛[۶] زیرا از بخشش همه گناهان غیر از شرک خبر داده و یکتاپرستان را به رحمت پروردگار دلگرم میسازد.[۷] از نظر ناصر مکارم شیرازی آیه ۴۸ به مفسده بزرگ شرک، از جنبه الهی اشاره دارد، درحالیکه آیه ۱۱۶ زیانهای غیرقابل جبران آن برای مردم را بیان میکند.[۸] مفسران تکرار این دو آیه را نشاندهنده اهمیت گناه بزرگ شرک میدانند.[۹]
به گفته مفسران، آیه ۴۸ سوره نساء درباره وحشی بن حرب و همراهانش نازل شد. زمانی که وحشی حمزه را کشت و به مکه بازگشت، از کرده خود پشیمان شد و نامهای به پیامبر(ص) نوشت. سپس این آیه نازل گردید.[۱۰]
پانویس
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۵، ص۸۳؛ قرشی بنابی، تفسير احسن الحديث، ج۲، ص۳۷۷.
- ↑ ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۲، ص۴۵۳.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۳، ص۴۰۹.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۸۰.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۶۳.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۳، ص۴۰۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۴، ص۱۳۳.
- ↑ طبرسی، جوامع الجامع، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۲۸۸؛ بیضاوی، أنوار التنزیل، ۱۴۱۸ق، ج۲، ص۹۷.
- ↑ میبدی، كشف الاسرار و عدة الابرار، ج۲، ص۵۳۵.
منابع
- ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۴۰۸ق.
- بیضاوی، عبدالله بن عمر، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۱۸ق.
- طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، تصحیح ابوالقاسم گرجی، قم، حوزه علمیه قم، ۱۴۱۲ق.
- فخر رازی، محمد بن عمر، تفسیر الکبیر، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، مرکز چاپ و نشر، ۱۳۷۵ش.
- مصباح یزدی، محمد تقی، رستگاران، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، بیتا.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامی، ۱۳۷۱ش.
- میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار و عدة الابرار، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.