کنگره بینالمللی میرزای نائینی
 نمایی از برگزاری کنگره میرزای نائینی در قم | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| موضوع | گرامیداشت یکصدمین سال تبعید میرزای نائینی از عراق به ایران |
| زمان | سال ۱۴۰۴ش |
| مکان | قم، مشهد، نجف، کربلا |
| برگزارکننده | حوزه علمیه قم و حوزه علمیه نجف |
| شرکتکنندگان | شخصیتهای علمی از کشورهای مختلف جهان |
| اهداف | بررسی آرا و اندیشههای کلامی، فقهی، تاریخی و حدیثی میرزای نائینی |
| وبگاه | وبسایت کنگره میرزای نائینی |
کنگره بینالمللی میرزای نائینی، رویداد علمی و فرهنگی حوزههای علمیه ایران و عراق است که در شهرهای قم، مشهد، نجف و کربلا در سال ۱۴۰۴ش برگزار شد. هدف این کنگره، بازخوانی نقش تاریخی، علمی و ضداستعماری میرزای نائینی در تحولات سیاسی، اجتماعی و فکری جهان اسلام است.
معرفی میرزای نائینی
مقاله اصلی: محمدحسین غروی نایینی
میرزا محمدحسین غروی نائینی(۱۲۷۶-۱۳۵۵ق/۱۲۳۹-۱۳۱۵ش)، مشهور به میرزای نائینی و محقق نائینی، از فقیهان قرن چهاردهم قمری و یکی از شاگردان میرزا محمدحسن شیرازی و استاد بسیاری از عالمان همچون سید ابوالقاسم خویی و سید محسن حکیم بود. از مهمترین تألیفات او میتوان به کتاب تنبیه الامة و تنزیه الملة اشاره کرد.
زمان و محل برگزاری
این کنگره به مناسبت صدمین سال تبعید میرزای نائینی از عراق به ایران (سال۱۳۴۱ق و ۱۹۲۰م) برگزار شد.[۱] نائینی در آن زمان علیه استعمار انگلیس و سیاستهای ملک فیصل، قیام مردمی عراق را پشتیبانی میکرد و بههمین دلیل از سوی حکومت استعماری به ایران تبعید شد.[۲]
بخش اول این کنگره با پیامی از آیة الله خامنهای[۳] و سخنرانی جعفر سبحانی[۴] در روز پنجشنبه اول آبان سال ۱۴۰۴ش در قم افتتاح و در سوم آبان در مشهد اختتامیه کنگره در ایران برگزار گردید.[۵]
در پایان بخش اول کنگره میرزای نائینی، به دیدار آیه الله خامنهای رفتند.[۶] او در این دیدار به تجلیل از میرزای نائینی پرداخت و اندیشه سیاسی او که مبتنی بر تشکیل حکومت اسلامی و مسئلهی ولایت در بخش حکومتداری است را تشریح نمود.[۷]
بخش دوم کنگره در تاریخ ششم آذر سال ۱۴۰۴ش در شهر نجف به میزبانی آستان مقدس علوی برگزار و اختتامیه کنگره در تاریخ هشتم آذرماه سال ۱۴۰۴ش در شهر کربلا برگزار شد.[۸]
محورهای اصلی کنگره
برخی از محورهای اصلی کنگره میرزای نايینی به شرح زیر است:
بازخوانی اندیشه سیاسی و فقهی میرزای نائینی
به گفته برگزارکنندهگان کنگره، برجستهترین محور فکری نائینی، آثار او درباره مشروطه و حاکمیت اسلامی است؛ بهویژه کتاب مهم او، تنبیه الامة و تنزیه الملة که در آن بر محدود کردن قدرت استبدادی و مقید ساختن حکومت به شروط الهی و مردمی تأکید میکند.[۹] او مجلس شورای ملی را نهادی برای حفظ استقلال مردم در کنار رعایت مبانی دین میدانست.[۱۰]
نقش ضد استعماری و وحدتآفرین نائینی
بر اساس منابع تاریخی، نائینی علاوه بر مشروطه، در نهضت تنباکو کنار میرزای شیرازی حضور داشت [۱۱] و از بنیانگذاران ثورة العشرین (جنبش بیست) در عراق بود. [۱۲] به نقل از مسئولین برگزاری، در این کنگره این ابعاد مبارزاتی و تلاش او برای وحدت امت اسلامی مورد بررسی قرار گرفت.[۱۳]
ساختار علمی و پژوهشی و اهداف کنگره
بر اساس گزارش خبرگزاریها، ریاست شورای علمی کنگره را رضا استادی و دبیرکلی کنگره را نیز احمد فرخفال برعهده داشت.[۱۴] همچنین گزارش شده است که در این کنگره، کمیتههای تخصصی پنجگانه، فقه و اصول، سیره و زندگینامه، قرآن و حدیث و اندیشههای سیاسی و کلامی تشکیل و مقالات دریافتی را مورد ارزیابی قرار دادند.[۱۵]
گفته شده است در مجموع ۷۰ مقاله علمی از محققان حوزوی و دانشگاهی ارائه شده[۱۶] و تا تاریخ ۱۳ بهمن ماه ۱۴۰۴ش فهرست مقالات منتشر نشده است. همچنین از مجموعه آثار ۴۱ جلدی میرزای نائینی (شامل ۴۰ جلد آثار و تقریرات فقهی و یک جلد زندگینامه تحلیلی) رونمایی شد.[۱۷]
اهداف کلان کنگره
گفته شده است که هدف از برگزاری این کنگره در چند محور، قابل ترسیم است:
- معرفی همهجانبه شخصیت علمی نائینی به نسلهای جدید
- تقویت مبانی حکمرانی اسلامی در اندیشه سیاسی معاصر
- پیوند حوزههای علمیه ایران و عراق در مطالعات شیعی
- بازآفرینی آثار فقهی و نظری او در قالب مجموعههای آموزشی[۱۸]
پانویس
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «کنگره بینالمللی میرزای نائینی در قم آغاز شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی میرزای نائینی در قم آغاز شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بینالمللی میرزای نائینی»، سایت رهبری.
- ↑ «بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بینالمللی میرزای نائینی»، سایت رهبری.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت...، ۱۳۶۴ش، ص۱۵۶-۱۵۷.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت...، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۵-۱۷۸.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا.»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا.»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا.»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا.»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود.»، خبرگزاری رسمی حوزه.
منابع
- بینالمللی میرزای نائینی در قم آغاز شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود / مرحوم نائینی فقیهی که دین را از سیاست جدا نمیدانست»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا/ ۷۰ مقاله علمی و ۴۰ جلد مجموعه آثار تدوین شد»، خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
- حائری، عبدالهادی، تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۴ش.
- «بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بینالمللی میرزای نائینی»، سایت رهبری. تاریخ درج مطلب:۳۰ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ش.