لحد: تفاوت میان نسخهها
Abbasahmadi (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «پرونده:Lahad.jpg|بندانگشتی|چپ|تصویری از لحد، که در کناره قبر کنده میشود.|پیوند=...» ایجاد کرد |
(بدون تفاوت)
|
نسخهٔ ۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۸
لَحَد شکافی است مستطیل شکل که از کندن کناره قبر، از انتهای عمق آن، به وجود آمده و مسلمانان مردگان خود را در آن دفن میکنند. فقیهان مسلمان بستن لحد را مستحب دانسته و فقیهان شیعه به محکم کردن آن با گل و خواندن دعایی خاص هنگام چیدن سنگ لحد سفارش کردهاند. فلسفه بستن لحد، نرسیدن خاک به جسد مرده دانسته شده است.
مفهومشناسی
لحد شکافی است مستطیلشکل که از کندن کناره قبر به وجود میآید. برای ساخت لحد، از انتهای عمق قبر، کنارهٔ سمتِ قبلهٔ آن را به درازا، به اندازهای که مرده را در آن بخوابانند، میکَنند.[۱]
به خشت، سنگ، یا چیزی شبیه به آن که لحد را با آن میپوشانند، سنگ لحد گفته میشود.[۲]
حکم فقهی
به گفته فقیهان شیعه، کندن لحد برای دفن مرده مستحب است.[۳] اگر زمین سست باشد، بهتر است به جای لحد، شکافی مستطیلشکل در عمق قبر بکنند و مرده را در آن گذاشته، سقف آن را بپوشانند. به این فضا «شَقّ» گفته میشود.[۴]
بر پایه فقه شیعه، بستن لحد با خشت مستحب است.[۵] فلسفه آن نرسیدن خاک به جسد مرده دانسته شده است.[۶] به کار بردن سنگ، نی، چوب یا هر چیزی که از رسیدن خاک به مرده جلوگیری کند نیز جایز است.[۷] البته محمدحسن نجفی (درگذشت ۱۲۶۶ق)، نویسنده کتاب جواهر الکلام، بستن لحد با خشت را بهتر دانسته است.[۸] بر پایه روایتی در کتاب تهذیب، امام علی(ع) نیز به حسنین وصیت کرد لحد او را با خشت بپوشانند.[۹] بر پایه روایتی دیگر، امام علی(ع) لحد پیامبر(ص) را با خشت پوشاند.[۱۰] در برابر، به گفته سید محمدسعید حکیم (۱۳۵۴ق)، از مراجع تقلید، آنچه مستحب است محکم کردن قبر است، اگر چه با غیر خشت باشد.[۱۱]
برخی از فقیهان اهل سنت، استفاده از چوب و خشتِ پخته شده را برای بستن لحد مکروه دانستهاند.[۱۲]
آداب
فقیهان شیعه[۱۳] بر پایه روایات[۱۴] گفتهاند بهتر است سنگ لحد با گل محکم شده و هنگام چیدن سنگ، دعای اللَّهُمَّ صِلْ وَحْدَتَهُ، وَ آنِسْ وَحْشَتَهُ، وَ أَسْکِنْ إِلَیْهِ مِنْ رَحْمَتِکَ رَحْمَةً تُغْنِیهِ عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوَاکَ خوانده شود. در این دعا به تنهایی و ترس مرده اشاره شده و از خداوند خواسته شده به او آرامش دهد.[۱۵]
از قطب رواندی (درگذشت ۵۷۳ق)، محدث و فقیه شیعه، نقل شده آگاهان از شیعه چیدن سنگ لحد را از سر مرده آغاز میکنند.[۱۶] به گمانِ محمدحسن نجفی (درگذشت ۱۲۶۶ق)، نویسنده کتاب جواهر الکلام، دلیل این کار مهمتر بودن سر، از دیگر اعضای بدن است.[۱۷]
پانویس
منابع
- ابن زهره، حمزة بن علی، غنیة النزوع الی علمی الاصول و الفروع، مؤسسة الامام الصادق(ع)، قم، ۱۴۱۷ق.
- ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر، المهذب، مقدمه جعفر سبحانی، قم، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۰۶ق.
- امام خمینی، روحالله الموسوی، تحریر الوسیله، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار الامام الخمینی، ۱۳۹۲ش.
- سید یزدی، محمد کاظم بن عبد العظیم، العروة الوثقی و التعلیقات علیها، اعداد مؤسسة السبطین علیهما السلام العالمیة، قم، مؤسسة السبطین علیهما السلام العالمیة، ۱۳۸۸ش.
- شهید ثانی، زینالدین بن علی، حاشیة المختصر النافع، تحقیق مرکز الابحاث و الدراسات الاسلامیه.قسم احیاآ التراث الاسلامی، قم، ۱۴۲۲ق، ۱۳۸۰ش/۱۴۲۲ق.
- شیخ طوسی، المبسوط فی فقه الامامیه، تحقیق محمدباقر بهبودی و محمدتقی کشفی، تهران، مکتبة المرتضویه، ۱۳۸۷ق.
- شیخ طوسی، محمد بن الحسن، الأمالی، تحقیق و تصحیح مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، ۱۴۱۴ق.
- شیخ طوسی، محمد بن الحسن، تهذیب الأحکام، تحقیق و تصحیح حسن الموسوی خرسان، تهران، دار الکتب الإسلامیه،۱۴۰۷ق.
- شیخ مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، تحقیق و تصحیح مؤسسة آل البیت(ع)، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
- نجفی، محمدحسن بن باقر و محقق حلی، جواهر الکلام، تحقیق رضا استادی و دیگران، تصحیح ابراهیم میانجی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بیتا.
- طباطبایی حکیم، محمد سعید، مصباح المنهاج (الطهارة)، بیجا، بینا، ۱۴۱۷ق، برگرفته از نرمافزار جامع فقه ۳، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، مقدمه محمود بستانی و صفاءالدین بصری، تحقیق مجمع البحوث الاسلامیه قسم الفقه، مشهد، آستانة الرضویة المقدسة، مجمع البحوث الاسلامیة، ۱۴۱۲ق.
- فاضل هندی، محمد بن حسن، کشف اللثام عن قواعد الاحکام، تحقیق جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، قم، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق و تصحیح دارالحدیث، قم، دار الحدیث، ۱۴۲۹ق.
- محدث نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، تحقیق موسسة آل البیت(ع)، بیروت، مؤسسة آل البیت(ع) لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ق.
- محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد فی شرح القواعد، تحقیق مؤسسة ال البیت(ع) لاحیاء التراث، قم، مؤسسة آل البیت(ع) لاحیاء التراث، ۱۴۱۴ق.
- ↑ شهید ثانی، حاشیة المختصر النافع، ۱۳۸۰ش، ص۲۱.
- ↑ امام خمینی، تحریر الوسیله، ج۱، ص۹۴.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، دار احیاء تراث عربی، ج۴، ص۳۰۱.
- ↑ شهید ثانی، حاشیة المختصر النافع، ۱۳۸۰ش، ص۲۱؛ نگاه کنید به: سید یزدی، العروة الوثقی و التعلیقات علیها، ۱۳۸۸ش، ج۵، ص۲۴۵.
- ↑ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۱۱ق، ج۲، ص۱۴۱؛ نگاه کنید به: نجفی، جواهر الکلام، دار احیاء التراث العربی، ج۴، ص۳۰۸ و امام خمینی، تحریر الوسیله، ج۱، ص۹۴.
- ↑ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۱۱ق، ج۲، ص۱۴۱؛ نجفی، جواهر الکلام، دار احیاء التراث العربی، ج۴، ص۳۰۸؛ امام خمینی، تحریر الوسیله، ج۱، ص۹۴.
- ↑ علامه حلی، منتهی المطلب، ۱۴۱۲ق، ج۷، ص۳۸۹؛ نگاه کنید به: ابن زهره، غنیة النزوع، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۱۰۶.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، دار احیاء التراث العربی، ج۴، ص۳۰۹.
- ↑ شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج6، ص107.
- ↑ محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج۲، ص۳۳۱.
- ↑ طباطبایی حکیم، مصباح المنهاج، ۱۴۱۷ق، ج۷، ص۳۹۵.
- ↑ ابن عابدین، الددر المختار و حاشیة ابن عابدین، ۱۴۱۲ق، ج۲، ص۲۳۶؛ نگاه کنید به: ابن قدامه، المقنع فی الامام الحمد بن حنبل، ۱۴۲۱ق، ص۸۰.
- ↑ شیخ طوسی، محمد بن الحسن، الأمالی، ۱۴۱۴ق، ص۴۲۷؛ محقق کرکی، علی بن حسین، جامع الامقاصد، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۴۴۱.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۲۹ق، ج۵، ص۵۰۰؛ شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج1، ص۴۵۸.
- ↑ شیخ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۸۶؛ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۱۱ق، ج۲، ص۱۴۱؛ ابن براج، المهذب، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۶۳.
- ↑ فاضل هندی، کشف اللثام، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۳۹۱.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، دار احیاء التراث العربی، ج۴، ص۳۰۹.