پرش به محتوا

مسکینجا

از ویکی شیعه
تصویری از زنجیرزنی و عزاداری مردم روستای مسکینجا در روز عاشورا.[۱]

مِسْکینجا روستایی شیعه‌نشین در داغستان روسیه است.[۲] این روستا به‌عنوان یکی از مراکز مذهبی شیعیان منطقه شناخته می‌شود.[نیازمند منبع] ساکنان ان را دین‌دار و پایبند به احکام شرعی شیعه توصیف کرده‌اند.[۳] همچنین گزارش‌هایی از وجود مدرسه دینی در این روستا در قرن پانزدهم میلادی وجود دارد.[۴]

در مسکینجا هشت مسجد قدیمی وجود دارد که در ماه محرم فعال هستند. ساکنان روستا هر ساله در ایام ماه محرم، به‌ویژه روز عاشورا به مراسم عزاداری امام حسین(ع) و دسته‌روی می‌پردازند.[۵] حمل تابوت نمادین قاسم بن حسن(ع) و قمه‌زنی در ایام عاشورا رواج دارد.[۶]

تصویر روی جلد کتاب تاریخ مسکینجا به زبان روسی.

این روستا در جنوب داغستان، دامنه کوه شالبوزداگ و در شرق رودخانه سامور واقع شده[۷] و از اطراف توسط روستاهای سنی‌نشین احاطه شده‌ ست.[۸] ساکنان آن بیشتر از قوم لِزگین هستند.[۹] جمعیت روستا تا سال ۱۴۰۳ش ۱۵۰۰ خانوار گزارش شده که همگی شیعه بوده‌اند.[۱۰]

این روستا دارای کتابخانه‌ای است که در آن برخی نسخه‌های خطی به زبان فارسی نگهداری می‌شود.[۱۱] در برخی منابع، تأسیس روستا در منابع تاریخی به ایرانیان نسبت داده شده و وجود عناصر معماری ایرانی مانند تزیینات خانه‌ها، کاشی‌کاری و گچ‌بُری مساجد در آن گزارش شده است.[۱۲]

کتابی با عنوان تاریخ مسکینجا درباره این روستا منتشر شده است. زمان نگارش آن به قرون وسطا (حد فاصل قرن ۵ تا قرن ۱۵م) نسبت داده می‌شود. این کتاب در سال ۲۰۰۹م طی یک سفر باستان‌شناسی در داغستان کشف شد و ترجمه روسی آن با مشارکت بنیاد ابن‌سینا و دانشگاه دولتی داغستان در سال ۲۰۲۰م منتشر شد.[۱۳] این اثر به رویدادهای مربوط به تاریخ ایران، ترک و عرب در قفقاز شرقی می‌پردازد. همچنین در آن شواهدی از تأسیس و تخریب احتمالی مسکینجا در پیش از دوران اسلام مطرح گردیده و این گمانه‌زنی بیان شده است که گسترش اسلام در این منطقه، با قیام ابومسلم خراسانی مرتبط بوده است.[۱۴]

پانویس

  1. .В скорби и в цепях: Траур по внуку Мухаммеда»، birdinflight»
  2. کاظم‌زاده، «داغستان؛ مرزبان شمالی ایران‌زمین»، سایت ایران‌بوم.
  3. کاظم‌زاده، «داغستان؛ مرزبان شمالی ایران‌زمین»، سایت ایران‌بوم.
  4. «تاریخ مسکینجا»، سایت بنیاد ابن‌سینا.
  5. «عاشورا در مسکین‌جا»، سایت آپارات.
  6. .В скорби и в цепях: Траур по внуку Мухаммеда»، birdinflight»
  7. «Древнее лезгинское село»، samuronline.
  8. .В скорби и в цепях: Траур по внуку Мухаммеда»، birdinflight»
  9. «تاریخ مسکینجا»، سایت بنیاد ابن‌سینا.
  10. «بازدید سفیر ایران در روسیه از کتابخانه نسخ خطی فارسی و مسجد جمعه در روستای تاریخی مسکین‌جا»، سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسکو.
  11. «بازدید سفیر ایران در روسیه از کتابخانه نسخ خطی فارسی و مسجد جمعه در روستای تاریخی مسکین‌جا»، سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسکو.
  12. «چاپ و انتشار کتاب تاریخ مسکینجا»، سایت بنیاد ابن‌سینا.
  13. «نهادینه‌شدن تدریجی شیعه در روسیه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه؛ «تاریخ مسکینجا»، سایت بنیاد ابن‌سینا.
  14. «Древнее лезгинское село»، samuronline.

منابع