عبدالله بن جبیر
| مشخصات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | عبدالله بن جبیر |
| کنیه | ابومنذر |
| مهاجر/انصار | انصار |
| نسب/قبیله | بنیثعلبه - اوس |
| خویشاوندان | خوات بن جبیر |
| درگذشت | در غزوه احد ۳ق |
| نحوه درگذشت | به دست عکرمه بن ابوجهل |
| مدفن | قبرستان احد |
| مشخصات دینی | |
| زمان اسلام آوردن | پیش از هجرت |
| حضور در جنگها | غزوه بدر و غزوه احد |
| نقشهای برجسته | فرمانده تیراندازان در غزوه احد |
عبدالله بن جُبَیر (شهادت ۳ق) با نام کامل ابومنذر عبدالله بن جُبَیر بن نعمان بن امیه بن امرؤ القیس[۱] از صحابه پیامبر(ص) و شهدای غزوه احد بود.[۲] او از انصار و از تیره بنیثعلبه قبیله اوس بود.[۳] برادرش، خوات، نیز از صحابه پیامبر(ص) به شمار میآمد.
عبدالله در پیمان عقبه حضور داشت و به همراه ۷۰ نفر از انصار با پیامبر(ص) بیعت کرد.[۴] او در ابتدای هجرت پیامبر(ص) با سهل بن حنیف به شکستن بتهای مدینه پرداخته و آنها را به مسلمانان میداد تا برای آتش استفاده کنند.[۵]
پیامبر(ص) میان عبدالله و حصین بن حارث پیمان برادری بست.[۶] عبدالله در غزوه بدر نیز شرکت کرد و در این جنگ، ابوالعاص بن ربیع، همسر سابق زینب دختر پیامبر(ص)، را اسیر کرد.[۷]
به گفته تاریخنگاران، در غزوه احد، عبدالله بن جبیر به عنوان فرمانده تیراندازان بر کوه عینین منصوب شد.[۸] پیامبر(ص) به او و تیراندازان دستور داده بود که در هیچ شرایطی از کوه پایین نیایند، حتی اگر دشمن فرار کرد.[۹] اما در میانه جنگ، برخی از تیراندازان از دستور سرپیچی کرده و به جمعآوری غنیمت پرداختند.[۱۰] این اقدام باعث شد که سپاه قریش تحت فرماندهی خالد بن ولید و عکرمه، کوه عینین را دور بزنند.[۱۱]
مورخان گفتهاند عبدالله بن جبیر تا آخرین لحظه جنگید. پس از تمام شدن تیرهایش، با شمشیر به مبارزه ادامه داد تا اینکه شهید شد.[۱۲] پس از شهادت او و سایر تیراندازان، سپاه قریش از پشت به مسلمانان حمله کرد و آنان را شکست دادند. عکرمه پسر ابوجهل، قاتل عبدالله بن جبیر بود [۱۳] و پس از شهادتش، جسد او مثله شد.[۱۴]
پانویس
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۹۶م، ج۱، ص۲۴۱.
- ↑ مقریزی، امتاع الاسماع، ۱۹۹۹م، ج۹، ص۲۲۹.
- ↑ زرکلی، الأعلام، ۱۹۸۹م، ج۵، ص۹۶.
- ↑ ابنسعد، الطبقات الکبری، ۱۹۹۰م، ج۳، ص۳۶۲.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۹۶م، ج۱، ص۲۶۵.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۹۶م، ج۹، ص۳۹۰.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۹۹۲م، ج۴، ص۱۷۰۱.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ۱۹۹۵م، ج۴، ص۳۱.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابه، ۱۹۸۹م، ج۳، ص۹۰.
- ↑ واقدی، المغازی، ۱۹۶۶م، ج۱، ص۲۳۲.
- ↑ واقدی، المغازی، ۱۹۶۶م، ج۱، ص۲۳۲.
- ↑ مقریزی، امتاع الاسماع، ۱۹۹۹م، ج۹، ص۲۲۹.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۹۶م، ج۱، ص۳۳۰.
- ↑ مقریزی، امتاع الاسماع، ۱۹۹۹م، ج۱، ص۱۴۵.
منابع
- ابناثیر، ابوالحسن عزالدین علی بن محمد جزری، أسد الغابة فی معرفة الصحابة، بیروت،دار الفکر، ۱۴۰۹/۱۹۸۹ق.
- ابنحجر، احمد بن علی العسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیة، ط الأولی، ۱۴۱۵/۱۹۹۵ق.
- ابنسعد، محمد بن منیع الهاشمی البصری، الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، ط الأولی، ۱۴۱۰/۱۹۹۰ق.
- ابنعبدالبر، أبو عمر یوسف بن عبد الله بن محمد، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت، دار الجیل، ط الأولی، ۱۴۱۲/۱۹۹۲ق.
- بلاذری، أحمد بن یحیی بن جابر، کتاب جمل من انساب الأشراف البلاذری، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دار الفکر، ط الأولی، ۱۴۱۷/۱۹۹۶ق.
- زرکلی، خیرالدین، الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت، دار العلم للملایین، ط الثامنة، ۱۹۸۹م.
- مقریزی، تقی الدین أحمد بن علی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، تحقیق محمد عبد الحمید النمیسی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ط الأولی، ۱۴۲۰/۱۹۹۹ق.
- واقدی، محمد بن عمر، کتاب المغازی، تحقیق مارسدن جونس، بیروت، مؤسسة الأعلمی، ط الثالثة، ۱۴۰۹/۱۹۸۹ق.