کاظم مدیرشانه‌چی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
کاظم مدیرشانه‌چی
کاظم مدیر شانه چی.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد: ۱۳۰۶ش
زادگاه: مشهد
تاریخ وفات: ۲۳ اردیبهشت سال ۱۳۸۱ش
محل دفن: حرم امام رضا
شهر وفات: مشهد
اطلاعات علمی
استادان: ادیب نیشابوری، میرزا احمد مدرس یزدی، شیخ هاشم قزوینی، سید محمد هادی میلانی، شیخ مجتبی قزوینی
محل تحصیل: مشهد
تألیفات: تاریخچه ادوار منطق، تاریخ حدیث، چهل حدیث امام رضا، درایة الحدیث، کتاب و کتابخانه در جهان اسلام، مزارات خراسان، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه‌های مشهد
سایر: تصحیح و ترجمه کتب، مقالات علمی
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی

کاظم مُدیرْشانه‌چی (۱۳۰۴ یا ۱۳۰۶ش-۱۳۸۱ش)، حدیث‌پژوه شیعه که دانش‌آموخته حوزه علمیه مشهد بود و از عالمان بزرگی از جمله آقابزرگ تهرانی، اجازه اجتهاد و روایت دریافت کرد. تدریس در دانشگاه فردوسی مشهد و تألیفات متعدد در فقه، حدیث و علوم مرتبط با آن در قالب کتب و مقالات از جمله فعالیت‌های علمی اوست. همچنین سامان‌دهی و فهرست‌نویسی نسخه‌های خطی تعدادی از کتابخانه‌های مشهد از دیگر فعالیت‌های مدیرشانه‌چی است. او در سال ۱۳۸۱ش درگذشت و در حرم امام رضا به خاک سپرده شد.

زندگی‌نامه

ولادت و تحصیلات

کاظم مدیرشانه‌چی در سال ۱۳۰۴ش یا ۱۳۰۶ش در مشهد به دنیا آمد. پدرش بازرگان و مادرش از خانواده‌ای روحانی بود. تحصیلات اولیه را در مشهد گذراند و سپس در سال ۱۳۱۹ش برای تحصیل علوم دینی به حوزه علمیه مشهد وارد و در مدرسه خیرات‌خان ساکن شد.[۱] [۲]

وفات

کاظم مدیر‌شانه‌چی در ۲۳ اردیبهشت سال ۱۳۸۱ش مصادف با ۲۹ صفر ۱۴۲۳ق درگذشت و در حرم امام رضا به خاک سپرده شد.[۳]

اساتید وی در حوزه مشهد

استادان مدیرشانه‌چی در دروس ادبیات عربی و فارسی، فقه و اصول، درس خارج و فلسفه عبارتند از:

اجازات

او از عالمانی اجازه روایت و اجازه اجتهاد داشت.

تدریس در دانشکده الهیات

پس از تأسیس دانشکده در سال ۱۳۳۷ش در مشهد با دعوت علی اکبر فیاض و امر شیخ هاشم قزوینی عهده‌دار تدریس دروس فقه در این دانشکده شد. تدریس علم الحدیث و درایة الحدیث از دیگر دروس دانشکده الهیات بود که مدیر شانه‌چی به آن اهتمام داشت.[۶]

سامان دادن به نسخ خطی

وی با هدف صیانت از متون دینی و نسخه‌های علوم اسلامی با همکاری دو نسخه‌شناس دیگر، اقدام به فهرست نسخه‌های خطی شش کتابخانه مشهد کرد و حاصل آن در دو جلد منتشر شده است. وی برای این امر سفرهایی به شهرهای مختلف ایران و دیگر کشورها نظیر آذربایجان، ازبکستان، تاجیکستان، مصر، سوریه، عربستان، ترکیه، اردن، لبنان، مراکش و پاکستان داشت. او در این دیدارها به شهرها، کتابخانه‌ها، موزه‌ها، مساجد، دانشگاه‌ها و مدارس قدیمی مراجعه کرده و به استنساخ و جمع آوری نسخه‌های اسلامی پرداخته است.[۷]

تألیفات

آثار و نوشته‌های مدیرشانه‌چی را می‌توان به دو بخش مستقل و تحقیق، تصحیح، مقدمه، برگزیده، مقالات تقسیم کرد. بیشتر آثار وی پیرامون حدیث‌پژوهی است.

کتاب مزارات خراسان.jpg
فهرست نسخه های خطی چهار کتابخانه مشهد.jpg

تألیفات مستقل

  • آیات الاحکام
  • تاریخچه ادوار منطق
  • تاریخ حدیث
  • چهل حدیث امام رضا
  • درایة الحدیث
  • علم الحدیث
  • کتاب و کتابخانه در جهان اسلام
  • مزارات خراسان
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه‌های مدرسه میرزا جعفر و مدرسه نواب.[۸] [۹]

مقدمه و تصحیح

بخشی از کتاب‌هایی که وی تصحیح کرده و بر آن مقدمه و ترجمه زده است، از این قرارند:

مقالات

از فعالیت‌های علمی مدیرشانه‌چی، مقالاتی بوده که در نشریات مختلف عرضه شده است. برخی از این مقالات عبارتند از:

  • آثار شیخ بهایی
  • ابا صلت هروی
  • جرح و تعدیل رجال حدیث
  • امامزاده یحیی
  • بررسی مبانی حقوق اسلامی
  • بررسی وحدت از سنت
  • بعثت رسول اکرم(ص)
  • بنای مزارات و زیارت قبور
  • تعارض ادله
  • کاوشی در دین یهود
  • کتب اربعه حدیث شیعه
  • محل قبر غزالی
  • ویژگی‌های قوانین الهی
  • نسخه‌های کهن قرآن.[۱۱]

آیین بزرگداشت

دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد در خرداد ماه ۱۳۸۰ش با حضور شخصیت‌های علمی، دینی و فرهنگی کشور اقدام به برپایی آیین گرامیداشت کاظم مدیر شانه چی کرد.[۱۲]

پانویس

  1. سید کاظم طباطبایی، سال‌شمار زندگانی استاد کاظم مدیر‌شانه‌چی.
  2. گفتگو با استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۷۷ش.
  3. درگذشت استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۸۱ش.
  4. بهاردوست، زندگی‌نامه و کتاب‌شناسی توصیفی استاد کاظم مدیر شانه‌چی، ۱۳۷۹ش.
  5. بهاردوست، زندگینامه و کتاب‌شناسی توصیفی استاد کاظم مدیر شانه‌چی، ۱۳۷۹ش.
  6. گفتگو با استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۷۷ش.
  7. بهاردوست، زندگی‌نامه و کتاب‌شناسی توصیفی استاد کاظم مدیر شانه‌چی، ۱۳۷۹ش.
  8. باشتنی، کتاب‌شناسی آثار شادروان استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۸۱ش.
  9. بهاردوست، زندگینامه و کتاب‌شناسی توصیفی استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۷۹ش.
  10. باشتنی، کتاب‌شناسی آثار شادروان استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۸۱ش.
  11. باشتنی، کتاب‌شناسی آثار شادروان استاد کاظم مدیر شانه‌چی، ۱۳۸۱ش.
  12. درگذشت استاد کاظم مدیرشانه‌چی، ۱۳۸۱ش.

منابع

  • درگذشت استاد کاظم مدیر شانه‌چی، مطالعات اسلامی، بهار ۱۳۸۱ - شماره ۵۵.
  • بهار دوست، علی‌رضا، زندگی‌نامه و کتاب‌شناسی توصیفی استاد کاظم مدیر شانه‌چی، مطالعات اسلامی، پاییز و زمستان ۱۳۷۹ش، شماره ۴۹ و ۵۰.
  • گفتگو با استاد کاظم مدیر شانه چی، علوم حدیث، تابستان ۱۳۷۷ش، شماره ۸.
  • باشتنی، موسی‌الرضا، کتاب‌شناسی آثار شادروان استاد کاظم مدیر شانه‌چی، مشکوة، بهار و تابستان ۱۳۸۱ش، شماره ۷۴ و ۷۵.
  • طباطبایی، سید کاظم سال‌شمار زندگانی استاد کاظم مدیر شانه چی، پاییز و زمستان ۱۳۷۹ش، شماره ۴۹ و ۵۰.