محسن قرائتی

محسن قرائتی

اطلاعات فردی
نام کامل	محسن قرائتی
تاریخ تولد	۱۳۲۴ هجری شمسی
محل زندگی	قم، تهران
اطلاعات علمی
محل تحصیل	حوزه های علمیه کاشان، قم و نجف
تألیفات	اصول عقائد اسلامی (۵ جلد) • تمثیلات تفسیر نور • پرتوی از نور • قرآن و عصر ما • قرآن و متولیان فرهنگی • قرآن و حج • شیوه‌ها و تجربه‌های تبلیغی • راز دعوت • گناه شناسی • قرآن و تبلیغ • قرآن و امام حسین (ع) • غدیر در قرآن • و...
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
اجتماعی	ریاست نهضت سواد آموزی، تأسیس ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر، تأسیس ستاد اقامه نماز،تأسیس ستاد زکات،تأسیس ستاد تفسیر، تأسیس ستاد ترویج فرهنگ قرآنی

محسن قرائتی (متولد ۱۳۲۴)روحانی شیعه، مفسر قرآن است. قرائتی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تاکنون در سیمای جمهوری اسلامی ایران و در برنامه‌ی درس‌هایی از قرآن به تفسیر قرآن کریم پرداخته است. روانگویی، تمثیل‌های همه فهم و ایراد مطالب عمیق با استفاده از کلمات پایه زبان فارسی باعث شده تا در میان عموم اقشار جامعه و حتی در میان غیر‌مسلمانان نیز محبوبیت داشته باشد. از جمله آثار وی تفسیر نور است که مجموعه ای ده جلدی است و تحت اشراف وی نگارش یافته است.

زندگینامه

محسن قرائتی در سال ۱۳۲۴ ش در شهر کاشان به دنیا آمد. پدر وی علی نقی قرائتی از متدینین بازار کاشان بود. از آنجا که پدربزرگ وی در دوره سلطنت رضا‌شاه‌ پهلوی (که فعالیت‌های دینی تحت نظر شدید بود ) اقدام به برگزاری جلسات قرائت قرآن می‌نمود، شهرت و بعدها نام‌خانوادگی وی قرائتی نام گرفت. محسن قرائتی با راهنمایی پدر خود در سن ۱۴ سالگی وارد حوزه‌علمیه کاشان شدو در کنار دروس حوزه در درس تفسیر شيخ ‏على آقا نجفى‏ شرکت می‌کرد.وی از سال دوم به حوزه علمیه قم آمد و در مدرسه خان و مدرسه آیت الله گلپایگانی مشغول به تحصیل شد. پس از آن به حوزه علمیه نجف اشرف رفت و پس از بازگشت در ادامه روند تحصیلی خود به مطالعه و مباحثه تفاسیر مختلف مانند مجمع البیان مشغول شد و اقدام به یادداشت برداشت های تفسیری خود نمود. قرائتی به مدت ۱۵ سال در تدوین تفسیر نمونه همکاری داشته است. وی معتقد است تفاسیر قرآن دائما می بایست به روز گردد. قرائتی در چندین نوبت از جمله در سخنرانی پیش از درس خارج آیت الله خامنه‌ای قرآن را مهجور و مسئولین را کم توجه به قرآن خوانده است.

خنده حلال

قرائتی معتقد است:« ما پزشک اطفال داریم اما روحانی اطفال نداریم؛ لذا تصمیم گرفتم در این راه به قصد خدمت به نسل جوان و آینده ‏سازان، اسلام و معارف قرآنى را با زبان ساده و روان به آنها منتقل نمایم.» استفاده اولیه از واژه خنده حلال به وی نسبت داده می شود. قرائتی ضمن تاکید به اهمیت خنده حلال بیان می دارد ده هزار متن در خصوص خنده حلال از میان سخنرانی هایش استخراج نموده است. وی تارنمایی با همین نام در فضای مجازی دارد.

درس‌هایی از قرآن

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی وی به پیشنهاد مرتضی مطهری و موافقت امام خمینی برنامه درس هایی از قرآن را از چهارم فروردین ۱۳۵۹ در شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی و برنامه آینه وحی را در رادیو آغاز نمود. محتوای ارائه شده در برنامه رادیویی آینه وحی متن ابتدایی برای تدوین تفسیر نور قرار گرفت. در ابتدای ورود وی به تلویزیون رئیس وقت رسانه ملی با ورود وی مخالفت می‌نماید و قرائتی وی را موافق حضور خود می‌نماید. خود در این باره می‌گوید:« گفتم: من یک معلّم هستم و می‌خواهم درس بدهم. از این لحظه تا دو ساعت می‌توانم با حرفِ حقّ شما را چنان بخندانم که نتوانید لب‌‏هاى خود را جمع کنید. ساعت گذاشتند و من برنامه بسیار شادى را اجرا کردم و بالاخره ورود من به تلویزیون مورد قبول آنان واقع شد.» چند سال پس از پخش برنامه درس هایی از قرآن، رئیس وقت صدا و سیما تصمیم به اتمام برنامه می گیرد که امام خمینی صراحتا با آن مخالفت می کنند. وی حق الزحمه ای بابت این برنامه دریافت نکرده است. وی علاوه بر برنامه درس هایی از قرآن در برنامه های دیگری نظیر برنامه سمت خدا نیز شرکت می کند.

نقطه نظرات سیاسی

از منظر قرائتی دین همراه و همگام با سیاست است. وی اندیشه کسانی که دین را از سیاست جدا می بینند و همچنین کسانی که تنها به عبادت شخصی دلخوشند را نادرست می داند. او در نامه‌ای خطاب به اهل سیاست می‌گوید:«اگر دین از سیاست جدا بود، آن گونه که سکولارها می‌گویند، نباید انبیا و یارانشان کشته یا تبعید یا شکنجه می‌شدند.» قرائتی به طلاب توصیه می کند که گرایش سیاسی حاد نداشته باشند، چرا که در وظیفه خود ناموفق خواهند بود و می بایست حول محور ولایت فقیه گردش نمایند. وی در نامه ای به اهل سیاست دلایل متعددی از قرآن بر نفی جدایی دین از سیاست ارائه نموده است. او در یک برنامه تلویزیونی شعار مرگ بر آمریکا را دارای ریشه ای قرآنی شمرده است.

فعالیت‌ها

محسن قرائتی علاوه بر فعالیت در صدا و سیما،‌ چندین مسئولیت را در جمهوری اسلامی ایران برعهده داشته است؛ ازجمله:

• ریاست نهضت سواد آموزی
• تأسیس ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر
• تأسیس ستاد اقامه نماز
• تأسیس ستاد زکات
• تأسیس ستاد تفسیر
• تأسیس ستاد ترویج فرهنگ قرآنی
• تأسیس بنیاد فرهنگی امام زمان (عج)
• تأسیس مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن

تالیفات

مقالهٔ اصلی: تفسیر نور (کتاب)

از محسن قرائتی ۶۱ مجلدآثار متنوعی در موضوعات مختلف به چاپ رسیده است. مهمترین اثر وی مجموعه تفسیر نور (تفسیر قرآن کریم) به زبان فارسی و در قالبی ساده و روان می‌باشد. این تفسیر شامل کل قرآن بوده و در دو چاپ ۱۰ و ۱۲ جلدی منتشر شده است. تفسیر نور در سال ۱۳۷۶ به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برگزیده شد. این مجموعه در سال ۱۳۹۳ش به زبان عربی ترجمه و منتشر شد.

مجموعه‎ای از کتاب‎ها با عنوان «سیمای سیاست در قرآن»، «سیمای حقوق در قرآن»، «فرهنگ در قرآن»، «تبلیغ در قرآن»، «تفسیر موضوعی قرآن کریم؛ با رویکرد حقوقی (براساس تفسیر نور)»، «ساخت و ساز و بنایی در قرآن» از این تفسیر استخراج و منتشر شده‌اند.

از دیگر آثار وی که توجه علاقه مندان را به خود جلب نموده است می توان به خاطرات (۲ جلد)،‌ تفسیر آیات دین و زندگی (۲ جلد)، ۳۰۰ نکته در مدیریت اسلامی، تفسیر قرآن برای جوانان، راه رشد،هزار و یک نکته از قرآن کریم، یکصد و پنجاه موضوع از قرآن و احادیث اشاره نمود. علاوه بر موارد فوق، قرائتی در تدوین تفسیر نمونه نیز همکاری داشته است.