خلفای سه‌گانه

برای دیگر کاربردها، خلفا را ببینید.

خلفای سه‌گانه

نام	دورهٔ خلافت	شیوهٔ انتخاب	حوادث مهم
ابوبکر	۱۱-۱۳ق	بیعت در سقیفه	جنگ‌های رده، شهادت حضرت زهرا(س)
عمر بن خطاب	۱۳-۲۳ق	وصیت ابوبکر	فتح ایران، فتح شام، فتح مصر
عثمان بن عفان	۲۳-۳۵ق	شورای شش نفره	یکسان‌سازی مصحف‌ها، تبعید ابوذر، شورش علیه خلیفه

خلفای سه‌گانه اشاره به سه نفری دارد که بعد از پیامبر اسلام(ص) خلافت را به دست گرفتند. این سه نفر عبارتند از: ابوبکر بن ابوقحافه، عمر بن خطاب و عثمان بن عفان.

این اصطلاح بیشتر در ادبیات شیعیان رایج است. شیعیان خلافت این سه خلیفه را ناروا و بر خلاف سفارشات پیامبر اسلام می‌دانند. به همین دلیل با نگاهی انتقادی به دوران این سه خلیفه نظر می‌کنند.

در برخی متون شیعه منظور از کلمه خلفا همین سه خلیفه هستند.

شیعیان معتقد به نظام امامت هستند و بنابراین باور دارند که بعد از رسول خدا(ص) افرادی از اهل بیت، جانشین ایشان‌اند. بنابراین نخستین خلیفه پیامبر باید امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) باشد. این مدعا بر اساس آیه ولایت، حدیث ثقلین، حدیث منزلت، خطبه غدیر و احادیث دیگر اثبات می‌شود.

در مقابل اهل سنت نخستین حاکمان پس از پیامبر اکرم (ص) را خلفای راشدین نامیده‌اند. راشد به معنای هدایت شده است. ظاهراً سبب استعمال این عنوان توسط اهل سنت در مورد این چهار خلیفه آن بوده که اهل سنت اعتقاد دارند در دورۀ خلفای چهارگانه، ایمان و عدالت و فضائل اسلامی شکوفا گردید و از این رو به آنان عنوان راشدین داده شد تا از خلفای ناپاک و دنیادوست بنی امیه که پس از آنان روی کار آمدند، متمایز باشند.

منابع

• Clifford Edmond Bosworth, The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual, Edinburg, 2004.

جستارهای وابسته

خلفای راشدین