مقاله قابل قبول
استناد ناقص

عیسی احمد قاسم

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
شیخ عیسی قاسم
عیسی قاسم.jpg
شناسنامه
نام کامل شیخ عیسی احمد قاسم
زادروز ۱۹۴۱م
زادگاه الدراز بحرین
مذهب شیعه
اطلاعات سیاسی
پست‌ها رهبری معنوی قیام مردم بحرین
اطلاعات علمی و مذهبی

شیخ عیسی احمد قاسم (متولد ۱۳۱۵ش)، عالم شیعه و فعال سیاسی اجتماعی در بحرین. او سابقه تحصیل در حوزه علمیه قم و نجف و شاگردی شهید سید محمدباقر صدر را دارد و مدتی عضو مجلس قانون‌گذاری و مجلس ملی بحرین بوده است.

هدف وی از فعالیت‌های اجتماعی مختلف مانند برگزاری نماز جمعه، تأسیس احزاب و تشکل‌ها، دفاع از حقوق شیعیان بحرینی اعلام شده است. او هم‌اکنون رهبر معنوی قیام مردم بحرین شناخته می‌شود و عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت است. حکومت بحرین، در ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ش از وی سلب تابعیت کرد.

معرفی

عیسی احمد قاسم در سال ۱۹۴۱ میلادی در روستای دراز در حومه منامه پایتخت بحرین به دنیا آمد. خانواده وی از اقشار متوسط جامعه و پدرش ماهیگیر بود. عیسی پدرش را در ۴ سالگی از دست داد و زیر نظر مادرش بزرگ شد.[۱]

وی پس از گذراندن دوران ابتدایی و متوسطه، دو سال در تربیت معلم مشغول به تحصیل شد و در سال ۱۹۵۹ میلادی مجوز تدریس گرفت و پس از آن در مدارس بحرین مشغول به تدریس شد.[۲]

تحصیلات حوزوی

شیخ عیسی قاسم، همزمان با تحصیل در دبیرستان و تربیت معلم، به دروس حوزوی اشتغال داشت. او برای تحصیل دروس حوزوی به النعیم در نزدیک منامه می‌رفت. عمده‌ترین اساتید وی در بحرین عبارت بودند از علامه علوی الغریفی[۳] و شیخ عبدالحسین حلی.[۴]

وی در سال ۱۹۶۲ میلادی، در ۲۱ سالگی، برای ادامه تحصیل به نجف رفت و ضمن تحصیل در دانشکده فقه و اخذ مدرک کارشناسی رشته «فقه الشریعه» از آن دانشکده، در دروس آیت الله سید محمدباقر صدر شرکت کرد.[۵] او در سال ۱۹۶۸ میلادی به بحرین بازگشت و به تدریس در مدارس بحرین مشغول شد، اما مجددا در سال ۱۹۷۰ به نجف بازگشت و دروس حوزوی را ادامه داد.[۶]

شیخ عیسی قاسم در ابتدای دهه ۱۹۹۰ برای تحصیل وارد قم شد. اساتید وی در قم عبارت بودند از محمد فاضل لنکرانی، سید کاظم حائری، و سید محمود هاشمی شاهرودی. وی در سال ۲۰۰۱م (۱۳۸۰ش) به بحرین بازگشت.[نیازمند منبع]

فعالیت‌های سیاسی ـ اجتماعی

عضویت در مجالس قانونگذاری بحرین

شیخ عیسی قاسم عضو شورای مؤسسان قانون اساسیبحرین- سال ۱۹۷۱

شیخ عیسی قاسم، پس از جدایی بحرین از ایران در سال ۱۹۷۱ میلادی و تشکیل پارلمان تدوین قانون اساسی بحرین، به عنوان یکی از نمایندگان آن انتخاب شد و در کنار جریان اسلام‌گرای پارلمان، در تدوین مواد و بندهای اسلامی در قانون اساسی بحرین نقش ایفا کرده است. وی همچنین عضو اولین دوره مجلس ملی بحرین بوده است.[نیازمند منبع]

تأسیس احزاب و تشکل‌های دینی

شیخ عیسی قاسم، به همراه برخی دیگر از عالمان بحرینی، احزاب و تشکل‌هایی را برای دستیابی به اهداف خود، در کشور بحرین تأسیس کرده است. مهمترین این مراکز عبارتند از:

شیخ عیسی قاسم علاوه بر تشکل‌های بحرینی مذکور، در برخی مؤسسات خارج از بحرین، از جمله مجمع جهانی اهل بیت حضور و فعالیت داشته است.[۸]

اقامه نماز جمعه

شیخ عیسی قاسم در طول زندگی در بحرین، مواضع خود را در خطبه‌های نماز جمعه در الدراز بحرین بیان می‌کرده است. برخی از این مواضع، واکنش دولت بحرین را برانگیخته است.

جمعة التلبیة

مواضع صریح شیخ عیسی قاسم بر ضد حکومت بحرین، ناخشنودی حکومت را به دنبال داشت و وزیر دادگستری بحرین، به شیخ عیسی قاسم در مورد مواضعش در نماز جمعه هشدار داد و وی را به منع از اقامه نماز جمعه تهدید کرد.[۹] وزیر دادگستری بحرین، در نامه‌اش به شیخ عیسی قاسم، وی را متهم به ایجاد فتنه در کشور و تشویق مردم و زیرپاگذاشتن قانون نموده و خطاب به وی نوشته بود: شما در جایگاهی نیستید که از منبر رسول الله درباره مسلمانان حکم صادر و گروهی را متهم و گروهی را ظالم معرفی کنید.[۱۰]

این تهدید، واکنش علما و شیعیان بحرین را به دنبال داشت. در روز ۱۹ آبان ۱۳۹۱ش، کلیه نمازهای جمعه در بحرین از سوی حکومت تعطیل اعلام شد و شیعیان علیرغم موانعی که حکومت در مسیر حرکت به سمت شهر الدراز ایجاد کرده بود و با تحمل ضرب و جرح نیروهای دولتی برای اقامه نماز جمعه، به دراز رفتند و نماز جمعه را به امامت شیخ عیسی قاسم اقامه کردند. این روز در جریان مقاومت مردم بحرین به جمعة التلبیة معروف شده است.[۱۱]

رهبری قیام ۱۴ فوریه

شیخ عیسی قاسم با توجه به سوابق علمی و مبارزاتی، در میان شیعیان بحرین جایگاه ویژه‌ای دارد و با توجه به اینکه استاد بسیاری از فعالان سیاسی بحرین است، رهبر شیعیان بحرین در جریان بیداری اسلامی دانسته می‌شود.[نیازمند منبع]

وی در آغاز قیام ۱۴ فوریه، در اعتراض به سیاست‌های دولت بحرین، سکوت اختیار کرد[۱۲] اما بعد، مواضع خود را به صراحت بیان کرد و به عنوان رهبر قیام نقش‌آفرینی کرد و با حضور در جمع معترضان و همچنین عیادت از مجروحان و زندانیان، به بیان اعتراض خود علیه حکومت بحرین ادامه داد.[نیازمند منبع]

تظاهرات لبیک یا بحرین

شیخ عیسی قاسم در واکنش به اظهارات پادشاه بحرین که مخالفان دولت را اندک خوانده بود، در خطبه‌های نماز جمعه ۱۲اسفند ۱۳۹۰ش، تمامی مردم بحرین را دعوت به مشارکت فعال در راهپیمایی روز جمعه ۱۹ اسفند با عنوان لبیک یا بحرین کرد. او در خطبه نماز جمعه مذکور اعلام کرد که شخصاً در این راهپیمایی شرکت خواهد کرد. این تظاهرات در ۱۹ اسفند ۱۳۹۰ش و همزمان با سالروز دخالت نیروهای نظامی عربستان سعودی برای مقابله با معترضان شیعه بحرینی، با حضور بیش از ۵۰۰ هزار نفر برگزار شد که نسبت به کل جمعیت بحرین، چشمگیر دانسته شده است. تظاهرکنندگان با سردادن شعارهایی خواستار تغییر حکومت بحرین شده با حکومت آل خلیفه بر بحرین مخالفت کردند. آنان همچنین خواستار خروج فوری نیروهای نظامی عربستان سعودی و آزادی بازداشت شدگان سیاسی شدند.[۱۳]

اقدامات حکومت بحرین

علاوه بر تهدیدات وزیر دادگستری بحرین، تعداد زیادی از نظامیان مسلح دولت بحرین، در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲ش به خانه شیخ عیسی قاسم حمله کردند و با شکستن قفل درها و به هم ریختن و تخریب لوازم منزل، به تفتیش آن پرداختند. نظامیان در طول این عملیات، زنان و کودکان حاضر در خانه را در اتاقی حبس کردند. این اقدام اعتراضات گسترده‌ای را در داخل خارج بحرین به دنبال داشت.[۱۴]

سلب تابعیت

دولت بحرین در ادامه فشارهای خود بر شیخ عیسی قاسم، در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ از وی سلب تابعیت کرد.[۱۵] این اقدام، واکنش‌هایی در داخل بحرین و در سطح بین‌الملل به دنبال داشت.[۱۶]

پاسداشت

چهارمین دوره جایزه جهانی المصطفی با موضوع نکوداشت «آیت‌الله شیخ عیسی قاسم»

همایش «مسیح بحرین‌» با هدف تقدیر از شیخ عیسی قاسم، ۳۱ فروردین ۱۳۹۳ش در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد.[۱۷] جامعة المصطفی العالمیه نیز چهارمین دوره جایزه جهانی المصطفی را با موضوع نکوداشت «آیت‌الله شیخ عیسی قاسم»، با حضور شماری از عالمان جهان اسلام، ۹ دی ۱۳۹۴ش، در تهران برگزار کرد. در این مراسم از ۴۵ جلد از آثار آیت‌الله شیخ عیسی قاسم رونمایی شد و لوح تقدیر و جایزه جهانی المصطفی به نماینده وی تقدیم شد.[۱۸]

پانویس

  1. «السيرة المختصرة لسماحة آية الله الْشيخ عيسى أَحمد قاسم».
  2. «السيرة المختصرة لسماحة آية الله الْشيخ عيسى أَحمد قاسم».
  3. رهنما، «نگاهی به زندگی و آثار مرحوم علامه الغریفی».
  4. «میان اصلاح و انقلاب: شیخ قاسم، شیعیان بحرینی و جمهوری اسلامی ایران».
  5. «زندگی‌نامه رهبر انقلابیون بحرین».
  6. «صحیفة الوسط؛ شیخ عیسی قاسم».
  7. «لقبی که رهبر‌ انقلاب به شیخ‌ عیسی‌ قاسم دادند/ مردم بحرین تابعیت آل‌خلیفه را لغو می‌کنند».
  8. «معرفی مجمع».
  9. «احتمال ممنوعیت اقامه نماز جمعه رهبر شیعیان بحرین».
  10. «آل خلیفه چاره‌ای جز اصلاحات ندارد».
  11. «حشود غفيرة تصلي خلف الشيخ قاسم وتحت شعار "جمعة التلبية"».
  12. «تماس تلفنی آیت‎الله ‎سیستانی با شیخ عیسی قاسم برای پیگیری انقلاب بحرین/ شیخ عیسی، آمریکا را شیطان بزرگ می‎داند».
  13. «شیخ عیسی قاسم در جمع ۵۰۰ هزار بحرینی».
  14. «واکنش‌ها به تجاوز به بیت شیخ عیسی قاسم».
  15. «مردم بحرین با کفن از شیخ عیسی قاسم حمایت کردند + تصاویر».
  16. «مردم بحرین با کفن از شیخ عیسی قاسم حمایت کردند + تصاویر»؛ «واکنش آمریکا به لغو تابعیت شیخ عیسی قاسم»؛ «حزب‎الله سلب تابعیت رهبر شیعیان بحرین را محکوم کرد».
  17. «از مسیح بحرین تجلیل شد».
  18. «تصاویر/ چهارمین دوره جایزه جهانی المصطفی».

منابع

  • «احتمال ممنوعیت اقامه نماز جمعه رهبر شیعیان بحرین»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهر ۱۳۹۱ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «از مسیح بحرین تجلیل شد»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۳۱ فروردین ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «السيرة المختصرة لسماحة آية الله الْشيخ عيسى أَحمد قاسم»، سایت الکوثر، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اکتبر ۲۰۱۷م، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «تصاویر/ چهارمین دوره جایزه جهانی المصطفی»، سایت المصطفی نیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۴ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «حزب‎الله سلب تابعیت رهبر شیعیان بحرین را محکوم کرد»، خبرگزاری ابنا، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «حشود غفيرة تصلي خلف الشيخ قاسم وتحت شعار "جمعة التلبية"»، سایت قناة العالم، تاریخ درج مطلب: ۹ نوامبر ۲۰۱۲م، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «مردم بحرین با کفن از شیخ عیسی قاسم حمایت کردند + تصاویر»، خبرگزاری ابنا، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «لقبی که رهبر‌ انقلاب به شیخ‌ عیسی‌ قاسم دادند/ مردم بحرین تابعیت آل‌خلیفه را لغو می‌کنند»، سایت مشرق‌نیوز، ۱ تیر ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «زندگي و سوابق رهبر انقلابيون بحرين + تصاوير»، سایت مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «تماس تلفنی آیت‎الله‎سیستانی با شیخ عیسی قاسم برای پیگیری انقلاب بحرین/ شیخ عیسی، آمریکا را شیطان بزرگ می‎داند»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۱ خرداد ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «شیخ عیسی قاسم درجمع 500 هزار بحرینی»، شبکه العالم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «آل خلیفه چاره‌ای جز اصلاحات ندارد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «الشيخ عيسى أحمد قاسم»، مجله الوسط، تاریخ درج مطلب: ۲ سپتامبر ۲۰۰۵م، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «میان اصلاح و انقلاب: شیخ قاسم، شیعیان بحرینی و جمهوری اسلامی ایران».
  • رهنما، حامد، «نگاهی به زندگی و آثار مرحوم علامه الغریفی»، سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «معرفی مجمع»، سایت مجمع جهانی اهل بیت، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «واکنش آمریکا به لغو تابعیت شیخ عیسی قاسم»، سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱ تیر ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «واکنش ها به تجاوز به بیت شیخ عیسی قاسم/ سخنان آیت الله قاسم پس از حمله»، خبرگزاری ابنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.