ویکی شیعه:Featured articles/2026/20
فتوای تحریم تنباکو، فتوای مشهوری است که سید محمدحسن شیرازی، مرجع تقلید شیعه، در سال ۱۳۰۹ق صادر کرد و در آن، هرگونه استعمال توتون و تنباکو را حرام اعلام کرد. این فتوا با هدف از بینبردن قرارداد رژی و قدرت انحصاری کمپانی انگلیسی رژی در تجارت تنباکوی ایران صادر شد. بهگزارش منابع، میرزای شیرازی، با آگاهی از پیامدهای این قرارداد، ابتدا دو تلگراف هشدارآمیز برای ناصرالدینشاه ارسال کرد؛ اما با بیاعتنایی و توهین شاه مواجه شد. در نهایت، میرزای شیرازی حکم تحریم تنباکو را صادر کرد و استعمال تنباکو را برابر با جنگ با امام زمان(ع) دانست. این فتوا بهسرعت در سراسر ایران منتشر شده و با استقبال گسترده علما و مردم مواجه شد و نهضت تنباکو شکل گرفت. با شدتگرفتن واکنشها در شهرهای مختلف، شاه قاجار مجبور شد قرارداد انحصاری تنباکو را لغو کند. به گفته برخی محققان، فتوای تحریم تنباکو نمونهای برجسته از تأثیر فتاوای مراجع شیعه بر سیاستهای اجتماعی و فرهنگی ایران است و موجب همبستگی ملی مردم و نیز مانع نفوذ و قدرت انگلستان در ایران شده است.
دیگر مقالات منتخب: دانشنامه فاطمی – مسجد – تفسیر قرآن