پرش به محتوا

کاربر:Alipour/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
imported>Alipour
imported>Alipour
خط ۱۱: خط ۱۱:


برخی نقل می‌کنند حساسیت خداوند در قرآن درباره مساله ربا به اندازه‌ای است که خداوند، رباخوار را کسی می‌داند که به جنگ خدا و پیامبر(ص) رفته است.<ref>مكارم، ربا و بانكدارى اسلامى، 1380ش. ص۱۳. </ref>
برخی نقل می‌کنند حساسیت خداوند در قرآن درباره مساله ربا به اندازه‌ای است که خداوند، رباخوار را کسی می‌داند که به جنگ خدا و پیامبر(ص) رفته است.<ref>مكارم، ربا و بانكدارى اسلامى، 1380ش. ص۱۳. </ref>
===ملعون بودن رباخوار==


===علل تحریم ربا===  
===علل تحریم ربا===  

نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۱۷، ساعت ۲۱:۴۱

رِبا، سود و پول اضافه از اصل مقدار قرض است. قرآن این سود در جرم و حرام شناخته می‌شود تا آنجا که گفته می‌شود، رباخوار کسی است که به جنگ خدا و پیامبر (ص) رفته است. مورخین نقل می‌کنند منکَر بودن ربا پیش از اسلام نیز سابقه‌ای طولانی در ادیان و دوره‌های مختلف، مانند دین یهود،‌ برهمایی، دوران مصر باستان و در نگاه فیلسوفان یونان قدیم مانند افلاطون و ارسطو و دیگرانی داشته است.

مفهوم

ربا، سود و پول اضافه از اصل مقدار قرض، این سود در منابع اسلامی جرم و حرام شناخته می‌شود. واژه ربا به معنای رشد، نموداشتن و زیادشدن است.[۱]علامه طباطبایی در المیزان می‌گوید خداوند در قرآن درباره این مفهوم شدتى به كار برده كه درباره هيچ يک از فروع دين اين شدت را به كار نبرده است.[۲]

به نقل از کتب تاریخ، منکر بودن این مفهوم، پیش از اسلام سابقه‌ای طولانی در ادیان و دوره‌های مختلف مانند دین یهود،‌ برهمایی، دوران مصر باستان، فیلسوفان یونان قدیم مانند افلاطون، ارسطو و دیگرانی داشته است. آوردند هر چند تعالیم عیسی (ع) کمتر شامل احکام بوده اما در این میان ربا را امری ناپسند می‌شماردند.[۳]

جنگ با خدا

به نقل از قرآن ربا در عصر جاهلی درعربستان،‌ به ویژه در مراکز مهم تجاری آن مانند مکه،‌ طائف و یثرب، متداول بوده است. آیه ۲۷۵ سوره بقره از زبان مشرکان به مساله ربا در بین عرب جاهلی اشاره کرده است که آنها خرید وفروش و ربا را مانند یکدیگر می‌دانستند.

از طرف دیگر آيه ۱۶۱ سوره نساء یکی از مصادیق نافرمانی یهود را، ربا خواری دانسته است. و درباره رباخواری مسیحیت آورده‌اند که یکی از مواد پیمانی که پیامبر(ص)‌ با مسیحیت نجران، شرط کرد بحث پرهیز از رباخواری آنان بود.[۴]

برخی نقل می‌کنند حساسیت خداوند در قرآن درباره مساله ربا به اندازه‌ای است که خداوند، رباخوار را کسی می‌داند که به جنگ خدا و پیامبر(ص) رفته است.[۵]

=ملعون بودن رباخوار

علل تحریم ربا

برای حرمت ربا دلایلی ذکر کرده‌اند از جمله:

  • پیشگیری از تباهی اموال و ثروت ها
  • گرایش به سود جویی و منفعت طلبی
  • از بین رفتن فعالیت‌هایی مانند قرض
  • محرومیت از تجارت صحیح [۶]

مجازات ربا

امروزه قانون مجازات اسلامی، ماده ۵۹۵، ربا را جرم و برای آن مجازات در نظر گرفته است. کسانی اعم از ربا دهنده، ربا گیرنده و واسطۀ بین آنها علاوه بر برگرداندن مال اضافه به صاحب مال، به شش ماه تا سه سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق و همچنین معادل مورد ربا به عنوان جزای نقدی محکوم می‌شوند.

اقسام ربا

برای ربا اقسامی از جمله ربای معامله ی و ربای قرضی را ذکر کردند. ربای معامله ی، عبارت است از ربای کالا به کالا که در اینجا ربادهنده چیزی را به کالای خودش اضافه کند مثلا گندم به گندم.[۷] ربای قرضی، یعنی قرض گیرنده، هنگام باز پرداخت قرض، مقداری به مبلغ آن اضافه کند.[۸]

ربای حلال

مبلغ اضافه ای که قرض گیرنده به دلخواه خود در زمان بازپس دادن بدهی به قرض دهنده می دهد.

مواردربای حلال:

  • زن وشوهر
  • پدر و فرزند
  • ربای میان مالک و برده
  • میان مسلمان و کافر حربی (کافری که در پناه اسلام نیست )[۹]

تقابل ربا و انفاق

گفته می‌شود ربا مقابل انفاق و ربادهنده مقابل با منفق است، می‌گویند انفاق کننده هدفش کمک به دیگران است و به دنبال بهره بردن نیست. اما ربادهنده پول را می‌دهد تا سود بدست آورد. و این پول عملی را به دنبال ندارد.

بانکداری بدون ربا

سرآغاز رواج تاسیس بانک ها وموسسات مالی وپولی اسلامی درکشورهای مختلف، دهه ی ۵۰ و۶۰ هجری شمسی بود. با افزایش نقش بانک ها درحیات جوامع، فقها به بیان آرای خود پرداخته اند.برخی مانند محمود حمل ، هرگونه بهره را ربا می دانند وبا نظام بانکداری مخالفند اما بسیاری از اندیشمندان دینی مانند سید محمد باقر صدر چاره ای جز طراحی نوعی بانک غیر ربوی مطابق با فقه اسلامی ندیده اند.[۱۰]ازجمله کشورهای موفق درزمینه اجرای بانکداری غیر ربوی، مالزی است . مهم ترین شیوه های تامین اعتبار دراین نظام، ودیعه با ضمانت،مضاربه،مرایحه و اجاره به شرط تملیک است. این نوع نظام بانکداری در کشورهای غیر اسلامی مانند هند،چین،سوییس و دانمارک نیز وجود دارد.[۱۱]

بانکداری اسلامی در ایران

بانکداری اسلامی در ایران بر چهارگونه است ازجمله حساب قرض الحسنه جاری،حساب پس انداز،سرمایه داری کوتاه مدت و بلند مدت.اما عوامل منفی ای بر کارکرد نظام بانکی ایران تاثیرگذار بوده است ازجمله شرایط اقتصادی رکودی وتورمی،ضعف شدید در آموزش بانکداری اسلامی به کارمندان،نارسایی های فقهی وحقوقی در قانون و...[۱۲]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. هاشمی، دانشنامه جهان اسلام، ص۴۰۸
  2. طباطبایی، الميزان، ۱۴۱۷ه، ج‏2، ص: 409
  3. هاشمی، دانشنامه جهان اسلام، ص۴۰۸
  4. مکارم،تفسير نمونه،۱۳۷۴ش، ج‏۲، ص۳۶۵
  5. مكارم، ربا و بانكدارى اسلامى، 1380ش. ص۱۳.
  6. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص‌‌۴۱۴
  7. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص۴۱۱
  8. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص۴۱۳
  9. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص۴۱۵
  10. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص۴۱۹
  11. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص۴۲۰
  12. هاشمی،دانشنامه جهان اسلام،ص۴۲۱

منابع

  • طباطبایى، سیدمحمد حسین، ترجمه تفسیر المیزان‏، قم، جامعه مدرسین حوزه قم‏،چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق‏.
  • مکارم شيرازى ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامية، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
  • مكارم شيرازى، ناصر، ربا و بانكدارى اسلامى، قم، نشرمدرسه الامام على بن ابى طالب( ع)، چاپ اول،1380ش.

پیوند به بیرون