باشتین: تفاوت میان نسخهها
− رده:روستاهای سبزوار، + رده:سبزوار (هاتکت) |
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) − رده:سربداران (هاتکت) |
||
خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
* منبع مقاله: [http://rch.ac.ir/article/Details/5637 دانشنامه جهان اسلام] | * منبع مقاله: [http://rch.ac.ir/article/Details/5637 دانشنامه جهان اسلام] | ||
[[رده:سبزوار]] | [[رده:سبزوار]] | ||
[[رده:مقالههای بدون اولویت]] | [[رده:مقالههای بدون اولویت]] |
نسخهٔ ۴ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۵:۳۹
باشْتین روستایی در بخش داورزن در جنوب غربی شهرستان سبزوار در ایران. قیام شیعی سربداران در قرن هشتم هجری از این روستا آغاز و به تشکیل سلسله سربداران منتهی شد. بقعه بیبی علیه خاتون از فرزندان امام موسی کاظم(ع) در این روستا واقع است.
وضعیت جغرافیایی
روستای باشتین در دهستان بخش باشتین، واقع در شهرستان داورزن از شهرهای استان خراسان رضوی (که سابقا از توابع شهرستان سبزوار بود) واقع است. از شمال به دهستان بیراکوه، از مشرق به دهستانهای قصبه غربی و کَرّاب، از جنوب به دهستان فُروغَن، و از مغرب به دهستان کاه و بروغن محدود است. آبادیهای آن در دشتی گرم و خشک و کم آب واقع است. مرکز آن، به همین نامِ باشتین یا سربدار در فاصله ۳۵ کیلومتری جنوب غربی سبزوار قرار گرفته است و جاده سبزوار ـ شاهرود از ۹ کیلومتری شمال آن میگذرد. کوه کولوت الله اکبر (ارتفاع : ۹۴۳ متر) در چهار کیلومتری جنوب شرقی آن واقع است. کار اصلی مردم باشتین کشاورزی و صنعت دستی آنان فرشبافی است.[۱]
باشتین در تاریخ
قدیمیترین مأخذی که پیش از مغول نام باشتین در آن آمده کتاب علی بن زید بیهقی (متوفای ۵۶۵ق) است که، ضمن بیان تقسیمات بیهق، باشتین را یکی از دوازده ربع بیهق نام برده است[۲] و متذکر شده است که در این شهر سادات بسیاری ساکن بودهاند که نصب گروه عمدهای از آنان به زید بن علی بن حسین(ع) میرسید[۳]. یاقوت حموی (متوفای ۶۳۰ق) نیز آن را به صورت باشتان، از توابع اسفراین آورده است.[۴] از تاریخ باشتین در دوره متعاقب حمله مغول اطلاعی در دست نیست و ظاهراً نخستین بار در جریان رویدادهای تاریخی دوره سربداران (حدود:۷۳۶-۷۸۸ق) از آن نام برده شده است.
به نوشته دولتشاه سمرقندی[۵]، مؤسس این سلسله عبدالرزاق سربداری از قریه باشتین، از روستاهای سبزوار، برخاست و پدرش، خواجه فضلاللّه، مرد محتشم و بزرگ این ده بود. از جمله متأخران نیز اعتمادالسلطنه باشتین را جزو هشت بلوک اطراف سبزوار آورده[۶] و نوشته است که در این بلوک، دهی به همین نام وجود دارد.[۷]
پانویس
- ↑ حسینعلی رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، ج ۹: استان نهم (خراسان)
- ↑ بیهقی، تاریخ بیهق، ص۳۸
- ↑ بیهقی، تاریخ بیهق، ص۶۴.
- ↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج ۱، ص۴۶۸
- ↑ سمرقندی، تذکرة الشعرا، ص۲۰۸
- ↑ اعتماد السلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۷-۱۳۶۸ش، ج ۱، ص۵۳۱
- ↑ اعتماد السلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۲-۱۳۶۳ش، ج ۳، ص۲۱۶
منابع
- محمدحسن بن علی اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، چاپ عبدالحسین نوایی و میرهاشم محدث، ج ۱، تهران ۱۳۶۷ـ ۱۳۶۸ش؛ چاپ سنگی تهران ۱۳۰۰ـ۱۳۰۲، چاپ تیمور برهان لیمودهی، ۱۳۶۲ـ۱۳۶۳ش.
- علی بن زید بیهقی، تاریخ بیهق، چاپ احمد بهمنیار، چاپ افست تهران ۱۳۶۱ش.
- دولتشاه سمرقندی، تذکرة الشعرا، چاپ محمد رمضانی، تهران ۱۳۳۸ش.
- حسینعلی رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، ج ۹: استان نهم (خراسان)، تهران ۱۳۵۵ش.
- سازمان جغرافیایی نیروهای مسلّح، فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور جمهوری اسلامی ایران، ج ۳۱: سبزوار، تهران ۱۳۶۸ش.
- مرکز آمار ایران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن مهرماه ۱۳۶۵، نتایج تفصیلی شهرستان سبزوار، تهران ۱۳۶۸ش.
- مرکز آمار ایران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن مهرماه ۱۳۶۵، نتایج تفصیلی شهرستان سبزوار، تهران ۱۳۶۸ش.
- مرکز آمار ایران، فرهنگ آبادیهای کشور (براساس سرشماری آبان ۱۳۵۵)، ج ۲۱: استان خراسان، تهران ۱۳۶۱ش.
- یاقوت حموی، معجم البلدان، چاپ ووستنفلد، لایپزیگ ۱۸۶۶ـ۱۸۷۳، چاپ افست تهران ۱۹۶۵.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دانشنامه جهان اسلام