کاربر:Salehi/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
==اهمیت== | ==اهمیت== | ||
گرفتن اسیر بهعنوان غنیمت جنگی یا برای تضعیف نیروی نظامی طرف مقابل از زمانهای قدیم تا به امروز در مخاصمات مسلحانه مرسوم بوده و رفتاری هم که با اسرا | گرفتن اسیر بهعنوان غنیمت جنگی یا برای تضعیف نیروی نظامی طرف مقابل از زمانهای قدیم تا به امروز در مخاصمات مسلحانه مرسوم بوده و رفتاری هم که با اسرا میشد، با توجه به مکاتب و مذاهب مختلف، متفاوت بوده است.<ref>پروین و زرشگی، «تحلیل حقوق اسیران جنگی از منظر اسلام و فقهای مسلمان»، ص۱۰.</ref> قواعد حاکم بر رفتار با اسیران بهویژه اسیران جنگی در دوران معاصر از جنبههای بارز حقوق بشر دوستانه محسوب میشود.<ref>ضیائی بیگدلی، «حقوق جنگ و رفتار با اسیران»، ص۱۵۹.</ref> | ||
در متون دینی اسلامی، چگونگی رفتار با اسرای جنگی، حقوق اسیران، موارد جواز یا ممنوعیت گرفتن اسیر و ... از مسائل مطرح ذیل بحث [[جهاد]] است. به گفته پژوهشگران رفتار انسانی با اسیران و حمایت از آنان، قرنها پیش از مطرح شدن این اصول در حقوق بینالملل بشردوستانه جدید، در آموزههای اسلامی وجود داشته است. | در متون دینی اسلامی، چگونگی رفتار با اسرای جنگی، حقوق اسیران، احکام اسارت، موارد جواز یا ممنوعیت گرفتن اسیر و ... از مسائل مطرح ذیل بحث [[جهاد]] در کتب فقهی<ref>نجفی، جواهر الکلام، دار الاحیاء التراث العربی، ج۲۱، ص۱۲۲-۱۲۶؛ زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلته، ۱۴۱۸ق، ج۸، ص۵۹۱۰ و ۵۹۱۷؛ فضل الله، کتاب الجهاد، ۱۴۱۸ق، ص۳۰۴.</ref> و همچنین آیات جهاد در کتب تفسیری<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۸، ص۲۲۵؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۶۱۱؛ ج۳، ص۱۳۷؛ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۸، ص۴۵.</ref> است. به گفته پژوهشگران اصول رفتار انسانی با اسیران و حمایت از حقوق آنان، قرنها پیش از مطرح شدن این اصول در حقوق بینالملل بشردوستانه جدید، در آموزههای اسلامی وجود داشته است.<ref>فضائلی، «اصول حاکم بر رفتار با قربانیان مخاصمات مسلحانه ...»، ص۱۱۱؛ ضیائی بیگدلی، «حقوق جنگ و رفتار با اسیران»، ص۱۶۱؛ پروین و زرشگی، «تحلیل حقوق اسیران جنگی از منظر اسلام و فقهای مسلمان»، ص۱۱.</ref> | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
نسخهٔ ۲۸ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۵۱
اسیر
اهمیت
گرفتن اسیر بهعنوان غنیمت جنگی یا برای تضعیف نیروی نظامی طرف مقابل از زمانهای قدیم تا به امروز در مخاصمات مسلحانه مرسوم بوده و رفتاری هم که با اسرا میشد، با توجه به مکاتب و مذاهب مختلف، متفاوت بوده است.[۱] قواعد حاکم بر رفتار با اسیران بهویژه اسیران جنگی در دوران معاصر از جنبههای بارز حقوق بشر دوستانه محسوب میشود.[۲]
در متون دینی اسلامی، چگونگی رفتار با اسرای جنگی، حقوق اسیران، احکام اسارت، موارد جواز یا ممنوعیت گرفتن اسیر و ... از مسائل مطرح ذیل بحث جهاد در کتب فقهی[۳] و همچنین آیات جهاد در کتب تفسیری[۴] است. به گفته پژوهشگران اصول رفتار انسانی با اسیران و حمایت از حقوق آنان، قرنها پیش از مطرح شدن این اصول در حقوق بینالملل بشردوستانه جدید، در آموزههای اسلامی وجود داشته است.[۵]
مفهومشناسی
اسیر به محکم بستن چیزی با بند و طناب[۶] یا گرفتار، محبوس و دستگیری[۷] معنا شده است. شخص اسیر را نیز از آن جهت که با ریسمان چرمی یا طناب محکمی به نام «إسار» یا «أسْر» میبستند، اسیر نامیدهاند.[۸] واژه اسارت نیز به معنای اسیری و بردگی آمده است.[۹]
امروزه واژه اسیر بر هر فرد نظامی مسلحی که در نبرد، به دست نیروهای دشمن افتاده باشد، شامل میشود.[۱۰] واژه اسیر در اصطلاح فقهی بیشتر بر مردان کافری اطلاق میشود که در جنگ با مسلمانان دستگیر شوند و درباره کودکان یا زنان دستگیر شده، واژه «سَبْی» یا «سبایا» استفاده میشود.[۱۱] پژوهشگرانی مانند حسن مصطفوی صاحب کتاب التحقیق با توسعه مفهوم اسیر، آن را بر هر شخصی که محبوس و تحت سلطه باشد، چه با قیود ظاهری و چه با تعهدات عرفی و الزامات قانونی، مانند عبد و زندانی نیز شامل دانستهاند.[۱۲] واژه اسیر در برخی استعمالات و احادیث بر بدهکار نیز اطلاق شده است.[۱۳]
در قرآن واژگانی چون «اُساری»،[۱۴] «اَسری»،[۱۵] «تأسرون»[۱۶] و «اسیراً»[۱۷] به مسئله اسارت و اسیر گرفتن اشاره دارند. همچنین عبارت «فَشُدُّوا الْوَثاقَ»[۱۸] به معنای محکم بستن طناب کسانی که به اسارت گرفته شدهاند[۱۹] و واژه «خُذوهُم»[۲۰] کنایه از گرفتن اسیر است.[۲۱]
موارد جواز گرفتن اسیر
موارد ممنوعیت گرفتن اسیر
حقوق اسیر
احکام اسارت
نتایج اسارت
تکنگاری
کتاب «سرنوشت اسیر در اسلام، بررسی تاریخی فقهی» به نویسندگی سید علی میرشریفی به موضوع جنگ و جهاد، اسارت و اسیر، برده و بردهداری از نظر تاریخی و فقهی در دین اسلام پرداخته است. این کتاب توسط انتشارات سمت در سال ۱۳۹۵ش منتشر شد و دو جایزه شایسته تقدیر سومین دوره جشنواره علمی نشان دهخدا در سال ۱۳۹۶ش و همچنین شایسته تقدیر نوزدهمین دوره کتاب سال حوزه در سال ۱۳۹۶ش را کسب کرد.[۲۲]
پانویس
منابع
- ↑ پروین و زرشگی، «تحلیل حقوق اسیران جنگی از منظر اسلام و فقهای مسلمان»، ص۱۰.
- ↑ ضیائی بیگدلی، «حقوق جنگ و رفتار با اسیران»، ص۱۵۹.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، دار الاحیاء التراث العربی، ج۲۱، ص۱۲۲-۱۲۶؛ زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلته، ۱۴۱۸ق، ج۸، ص۵۹۱۰ و ۵۹۱۷؛ فضل الله، کتاب الجهاد، ۱۴۱۸ق، ص۳۰۴.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۸، ص۲۲۵؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۶۱۱؛ ج۳، ص۱۳۷؛ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۸، ص۴۵.
- ↑ فضائلی، «اصول حاکم بر رفتار با قربانیان مخاصمات مسلحانه ...»، ص۱۱۱؛ ضیائی بیگدلی، «حقوق جنگ و رفتار با اسیران»، ص۱۶۱؛ پروین و زرشگی، «تحلیل حقوق اسیران جنگی از منظر اسلام و فقهای مسلمان»، ص۱۱.
- ↑ راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه أسر.
- ↑ دهخدا، لغتنامه دهخدا، ذیل واژه.
- ↑ جمعی از نویسندگان، اسلام و اسیر، زمزم هدایت، ص۱۳.
- ↑ دهخدا، لغتنامه دهخدا، ذیل واژه إسارة.
- ↑ گوینده، «اسیر جنگی».
- ↑ الزحیلی، الفقه الاسلامی و ادلته، ۱۴۱۸ق، ج۸، ص۵۹۱۰؛ فضل الله، کتاب الجهاد، ۱۴۱۸ق، ص۳۰۴.
- ↑ مصطفوی، التحقیق، ذیل واژه أسر.
- ↑ صادقی، «اسارت»، ص۶۰۵.
- ↑ سوره بقره، آیه ۸۵.
- ↑ سوره انفال، آیه ۶۷ و ۷۰.
- ↑ سوره احزاب، آیه ۲۶.
- ↑ سوره انسان، آیه ۸.
- ↑ سوره محمد، آیه ۴.
- ↑ جمعی از نویسندگان، اسلام و اسیر، زمزم هدایت، ص۱۳.
- ↑ سوره نساء، آیات ۸۹-۹۰؛ سوره توبه، آیه ۵.
- ↑ صادقی، «اسارت»، ص۶۰۶.
- ↑ معرفی کتاب در سایت سمت