کاربر:A.m.parsa/صفحه تمرین۵

تایپوگرافی و تصویرسازی مرگ بر آمریکا، اثر فرهود مقدم، ۱۳۹۸ش، سایت کانون هنر شیعی

مرگ بر آمریکا

معنا و جایگاه

«مرگ بر آمریکا»، شعاری لفظی است که نمایانگر آرمان‌ها و اهداف استعمار ستیزانه انقلاب اسلامی ایران معرفی شده است.

برخی با تقسیم شعارها، به دو دسته اصلی و فرعی، شعار «مرگ بر آمریکا» را به جهت منحصر نبودن در یک دوره زمانی خاص، از دسته شعارهای اصلی انقلاب اسلامی ایران می‌دانند. تا جایی که به تعبیر محمدتقی مصباح یزدی، مجتهد، فیلسوف شیعه، مردم ایران این شعار را در ردیف تکبیر پس از نمازهای جماعت، لازم می‌دانند.

به عقیده سیدعلی خامنه‌ای، دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران، شعارِ «مرگ بر آمریکا»، یک شعار کور متعصابه و به معنای مرگ بر ملت آمریکا نیست. بلکه یک شعار منطقی با پشتوانه عمیق فکری و عقلانی و به معنای مرگ بر سیاست‌های سلطه‌گری و تجاوزگری آمریکا و نیز مرگ برای سردمداران آمریکا در هر دوره‌ای است.

وی، شعار مرگ بر آمریکا را به عبارت مشهور استعاذه [یعنی گفتن «اعوذ باللَّه من الشّیطان الرّجیم»] و آمادگی همیشگی در برابر شیطان، تشبیه کرده و بر این باور است که این شعار، مردم را در مقابل زیاده خواهی‌های سلطه گران جهانی آماده نگه می‌دارد.

شعاری جهانی

علاوه بر ایران، شعار مرگ بر آمریکا در آسیا، اروپا، آفریقا و منطقه آمریکای لاتین نیز طنین‌انداز شده است. به عنوان نمونه، سیدحسین حوثی، بنیان‌گذار و اولین رهبر جنبش انصارالله یمن در سخنرانی خود با عنوان «فریادی در چهره مستکبران» شعارهای «الله اکبر، مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، نفرین بر یهود و پیروز باد اسلام» را به عنوان شعار رسمی شیعیان این منطقه اعلام کرد.

سیدعلی خامنه‌ای، منفوریت آمریکا در سطح جهانی را به جهت زیاده‌خواهی، استکبار، تکبر، سلطه‌طلبی رژیم آمریکا و بازیچهٔ صهیونیستها بودنِ ایشان دانسته و بر این باور است که این امر یک بحران جدی برای آمریکا و نیز نشانه تحول حتمی در سطح جهانی است.

مستندات دینی شعار «مرگ بر آمریکا»

برخی مستندات قرآنی این شعار را در آیاتی چون آیه ۸ سوره محمد، آیه ۴ سوره بروج، آیه ۱۹ سوره مدثر و آیه ۱۰ سوره ذاریات جستجو کرده‌اند که در آنها عمدتاً برای برخی از کفار و مشرکان آرزوی مرگ و نابودی با واژه «قُتِلَ» [به معنای مرده باد] شده است.

برخی نیز بر این باورند که شعار «مرگ بر آمریکا» را می‌توان مصداقی از یکی از فروع دین و جزو تبری دانست.

تاریخچه

خاستگاه شعار «مرگ بر آمریکا» به واقعه کودتای ۲۸ مرداد در سال ۱۳۳۲ش و نیز شهادت سه دانشجو در ۱۶ آذر همان سال بازگردانده شده است.

برخی نیز بر این باورند که این شعار، اولین بار از زبان دانشجویان و مخالفان شاه ایران به جهت سفر به آمریکا در تاریخ ۲۳ آبان ۱۳۵۶ش سر داده شده است.

طبق اسناد به دست آمده از تسخیر سفارت آمریکا در تهران، این شعار در پاییز سال ۱۳۵۷ش، از سوی مردم در اعتراضها و دیوارنویسی‌ها استفاده شده و برخی استفاده از آن از سوی دانش‌آموزان در روز ۱۳ آبان سال ۱۳۵۷ش را گزارش کرده‌اند.

به بیان برخی، محور اصلی شعار مردم ایران در راهپیمایی‌ها و تظاهرات انقلابی سال ۱۳۵۷ش، «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر شاه» بوده است.

محورهای دیگر شعار «مرگ بر آمریکا»

محورهای دیگری از شعار «مرگ بر آمریکا» در سالهای منتهی به انقلاب اسلامی ایران و بعد از آن مورد استفاده قرار گرفته است که عبارتند از:

• شعار مرگ برای شخصیت‌های آمریکایی: نظیر شعار «مرگ بر کارتر»، «مرگ بر ژنرال‌های آمریکایی»، «مرگ بر هایزر آمریکایی».
• شعار مرگ برای شخصیت‌های سرسپرده به آمریکا: نظیر «مرگ بر کارتر و عروسک‌هایش؛ شاه و سادات و ملک حسین و سلطان حسن».
• شعار مرگ برای سازمان‌های آمریکایی: نظیر شعار «مرگ بر سازمان اف‌بی‌آی»، «مرگ بر سیا»

بودن یا نبودن شعار «مرگ بر آمریکا»

در حالی که برخی شعار «مرگ بر آمریکا» را اصلی‌ترین شعار انقلاب اسلامی ایران می‌دانند، رویکردهایی نیز موافق حذف آن از ادبیات سیاسی ایران است. به عنوان نمونه محمد تقی رهبر، نماینده مردم اصفهان در مجلس هفتم و هشتم گفته است که این شعار، می‌تواند با ایجاد روابط دوستانه با آمریکا حذف شود. صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، اصرار بر این شعار را برای ایران هزینه بردار دانسته و برخی نیز ناکامی در عرصه بین‌المللی نظیر خروج آمریکا از برجام را به سردادن این شعار توسط مردم، گره زده‌اند. اکبر هاشمی رفسنجانی، روحانی سیاستمدار، در خاطرات خود گفته است که امام خمینی اولین رهبر انقلاب اسلامی با حذف شعار مرگ بر آمریکا از رسانه‌های دولتی ایران، موافق بود و حمید انصاری، مدیر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، بر این باور است که حذف از رسانه‌های دولتی به معنای حذف از ادبیات سیاسی مردم در تظاهرات نیست.

در مقابل برخی نقل قول از امام خمینی در خصوص حذف شعار را، بدون سند و فریبکارانه تلقی کردهو برخی دیگر همچون سید احمد خاتمی، امام جمعه تهران، علی سعیدی نماینده ولی فقیه در سپاه و جعفر شجونی، عضو جامعه روحانیت مبارز، حذف این شعار را در اختیارات ولی فقیه می‌دانند.

سیدعلی خامنه‌ای در پاسخ به اینکه این شعار سبب دشمنی آمریکا با ایران می‌شود، گفته است که مستکبران جهان با برافراشته شدن پرچم عدالت و پیشرفت علمی و عملی ملت‌ها که خارج از قلمرو قدرت ایشان صورت می‌گیرد، دشمنی دارند و شعار بهانه است. به ویژه اینکه دشمنی آمریکا از ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ش و روزگاری شروع شد که کسی در ایران شعار مرگ بر آمریکا سر نمی‌داد.

وی بر این باور است که تا وقتی آمریکا، شرارت، دخالت، خباثت و رذالت خود را ادامه می‌دهد، شعار «مرگ بر آمریکا» از دهان ملّت ایران نخواهد افتاد.

در آینه رسانه‌

پوستر فراخوان سومین جایزه بزرگ بین المللی مرگ بر امریکا

در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، برپایی نمایشگاه‌ها، همایش‌ها و مسابقات و تولید آثار هنری با محوریت شعار مرگ بر آمریکا پای ثابت رویدادهای ملی و بین‌المللی بوده است. به عنوان نمونه جشنواره مرگ بر آمریکا هر ساله با حضور هنرمندانی از کشورهای مختلف جهان در سه بخش عکس، گرافیک و کاریکاتور برگزار می‌گردد.

علاوه بر آن مسابقاتی چون مسابقه «تایپوگرافی مرگ بر آمریکا» به صورت کشوری، نمایشگاه مجموعه پوسترهای مرگ بر آمریکا در محوطه دانشگاه‌ها و نیز جشنواره هنری "مرگ بر آمریکا " با دعوت از برخی از خوانندگان مطرح ضد استکباری دنیا برگزار گردیده است.

به گفته برخی از میان آثار موسیقایی در حوزه مضامین ضداستکباری هیچ‌کدام به اندازه ترانه «مرگ بر آمریکا» محمدمهدی سیار به خوانندگی حامد زمانی و نیز ترانه «آمریکا آمریکا، ننگ به نیرنگ‌تو» حمید سبزواری به خوانندگی اسفندیار قره‌باغی مورد توجه قرار نگرفته است.

https://hawzah.net/fa/Sound/View/142/مرگ-بر-آمریکا-با-صدای-حامد-زمانی