پرش به محتوا

اسود بن قطبه تمیمی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
Shamsoddin (بحث | مشارکت‌ها)
انتقال از صفحه اسود بن قطبه
(بدون تفاوت)

نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۲

اسود بن قطبه تمیمی، نزد تاریخ‌نگاران اهل‌سنت، شاعری حماسه‌سرا و دارای فضایل توصیف شده که در برخی فتوحات اسلامی حاضر بوده است.[۱] ابن‌عساکر در کتاب تاریخ دمشق، اسود بن قطبه را با کنیه ابومُفَرِّز و نسبِ تَمیمی، شاعری مشهور معرفی و نمونه‌های شعرش را ذکر می‌کند. به گزارش وی اسود در جنگ‌هایی چون جنگ یرموک و قادسیه شرکت داشت.[۲] به گزارش دارقطنی در کتاب المؤتلف به نقل از سیف بن عمر، اسود از جانب سعد وقاص، اسیران جنگی و مژده فتح نبرد جَلولاء را به عمر بن خطاب رساند و اشعار بسیاری در وصف فتوحات سرود.[۳] به گزارش طبری از اهل‌سنت اسود در فتح شهر بهرسیر در سال ۱۶ق حاضر بود و خمس غنایم ری را نزد عمر برد.[۴] همچنین در سال ۳۲ق در نماز بر جنازه ابوذر غفاری شرکت داشت.[۵] برخی اسود را از شرکت‌کنندگان در جنگ بدر دانسته‌اند.[۶]

سید مرتضی عسکری، اسود بن قطبه از فرماندهان امام علی(ع) و مخاطب نامه وی در نهج البلاغه را سبائی قَحطانی و غیر از اسود بن قطبه تمیمی می‌داند.[۷] به باور او سیف بن عمر در ذهنش شخصیتی همنام با کارگزار امام علی(ع) ساخته چنانچه درباره افراد دیگری نیز چنین اقدامی کرده است.[۸] عسکری گزارشات مربوط به صحابی‌بودن فردی با عنوان «ابومفرِّز اسود بن قطبه تمیمی» و مطالبی مانند حضور و سرودن اشعار حماسی در فتوحات، نقش مؤثر در فتح شهری مانند بهرسیر و شرکت در نماز بر بدن ابوذر غفاری را نادرست می‌داند.[۹] عسکری تنها راوی چنین اخباری را سیف بن عمر معرفی کرده و ساختگی بودن این وقایع را به وی نسبت می‌دهد.[۱۰] وی در رد اخبار سیف بن عمر به بررسی سندی گفته‌های او و همچنین مقایسه آن با گزارشات تاریخی دیگر می‌پردازد.[۱۱]

پانویس

  1. حمودی القیسی، «من شعراء الفتوح؛ ابومفزر الأسود بن قطبه»، ص۴ـ۶.
  2. ابن‌عساکر، تاریخ دمشق، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م، ج۹، ص۶۸.
  3. دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ۱۴۰۶هـ/۱۹۸۶م، ج۴، ص۲۱۳۹.
  4. طبری، تاریخ طبری، بیروت، ج۴، ص۷ و ۱۵۰.
  5. طبری، تاریخ طبری، بیروت، ج۴، ص۳۰۹.
  6. ابن‌ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ۱۴۰۴ق، ج۱۷، ص۱۴۵.
  7. عسکری، صد و پنجاه صحابی ساختگی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۵۳.
  8. عسکری، صد و پنجاه صحابی ساختگی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۷۳.
  9. عسکری، صد و پنجاه صحابی ساختگی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۵۳ ـ ۶۸.
  10. عسکری، صد و پنجاه صحابی ساختگی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۵۳.
  11. عسکری، صد و پنجاه صحابی ساختگی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۶۵ ـ ۶۳ و ۶۷.

منابع

  • ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ دمشق، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م.
  • حمودی القیسی، نوری، «من شعراء الفتوح؛ أبو مفزر الأسود بن قطبه»، در فصلنامه المورد، شماره ۳، پاییز ۱۹۸۳م.
  • دار قطنی، علی بن عمر، المؤتلف والمختلف، تحقیق: موفق بن عبدالله بن عبد‌القادر، بیروت، دار الغرب الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۰۶هـ/۱۹۸۶م.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، بی‌نا، بیروت، بی‌تا.
  • عسکری، سید مرتضی، صد و پنجاه صحابی ساختگی، قم، دانشکده اصول الدین، ۱۳۸۷ش.