پرش به محتوا

حبة بن جوین عرنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
imported>Mahboobi
بدون خلاصۀ ویرایش
imported>Mahboobi
خط ۱۴: خط ۱۴:
اغلب رجالیان [[اهل‌سنّت]] او را تضعیف كرده‌اند.<ref>ر.ک:ابن‌ابی‌حاتم، ج 3، ص 253؛عقیلى، سفر1، ص 295ـ 296؛ابن‌عدى، ج 2، ص 429</ref> [[ذهبی]]<ref>ذهبى، الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450</ref> او را به جهت برتر دانستن [[امام علی(ع)|على علیه‌السلام]] بر دو [[خلیفه]] نخست، [[شیعه]] [[غالی]] دانسته است. [[ابن‌حِبّان]] هم، با اینكه نام حبّه را در كتاب الثقات خود <ref>ابن‌حِبّان، ج 4، ص 182</ref> آورده، او را ضعیف دانسته است. برخى نیز او را وسط دانسته یا توثیق كرده‌اند.<ref>ر.ک:عجلى، ج 1، ص 281؛طبرانى، الاوائل، ص78؛ خطیب بغدادى، ج9، ص199ـ 200؛ابن‌حجر عسقلانى، ج 2، ص 141</ref> ابن‌عدى<ref>ابن عدی،ج 2، ص430</ref> گفته كه در [[روایت]] حبّه به‌ندرت حدیث منكرى دیده و با اینكه در ضعف او [[اجماع]] شده ولى روایاتش كتابت می‌شده است. از رجالیان [[شیعه]]، [[ابن‌داوود حلّی]] <ref>حلی، ص 69</ref> به نقل از رجال [[شیخ طوسی]] و [[كشی]]، او را ممدوح دانسته است، هر چند در [[رجال كشی]] از وى ذكری‌ نیست.<ref>ر.ک:خوئى، ج4، ص214</ref>
اغلب رجالیان [[اهل‌سنّت]] او را تضعیف كرده‌اند.<ref>ر.ک:ابن‌ابی‌حاتم، ج 3، ص 253؛عقیلى، سفر1، ص 295ـ 296؛ابن‌عدى، ج 2، ص 429</ref> [[ذهبی]]<ref>ذهبى، الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450</ref> او را به جهت برتر دانستن [[امام علی(ع)|على علیه‌السلام]] بر دو [[خلیفه]] نخست، [[شیعه]] [[غالی]] دانسته است. [[ابن‌حِبّان]] هم، با اینكه نام حبّه را در كتاب الثقات خود <ref>ابن‌حِبّان، ج 4، ص 182</ref> آورده، او را ضعیف دانسته است. برخى نیز او را وسط دانسته یا توثیق كرده‌اند.<ref>ر.ک:عجلى، ج 1، ص 281؛طبرانى، الاوائل، ص78؛ خطیب بغدادى، ج9، ص199ـ 200؛ابن‌حجر عسقلانى، ج 2، ص 141</ref> ابن‌عدى<ref>ابن عدی،ج 2، ص430</ref> گفته كه در [[روایت]] حبّه به‌ندرت حدیث منكرى دیده و با اینكه در ضعف او [[اجماع]] شده ولى روایاتش كتابت می‌شده است. از رجالیان [[شیعه]]، [[ابن‌داوود حلّی]] <ref>حلی، ص 69</ref> به نقل از رجال [[شیخ طوسی]] و [[كشی]]، او را ممدوح دانسته است، هر چند در [[رجال كشی]] از وى ذكری‌ نیست.<ref>ر.ک:خوئى، ج4، ص214</ref>
==درگذشت==
==درگذشت==
حبّه عرنى در سال 76، در دوره [[خلافت]] [[عبدالملك‌بن مروان]] و هم‌زمان با ورود [[حجّاج]] به [[عراق]]، درگذشت.<ref>ر.ک:خطیب بغدادى، ج 9، ص 199، 201</ref> و مسجدى به‌نام وى معروف بوده است.<ref>ابن‌عساكر، ج42، ص359؛ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، ج1، ص484</ref>
حبّه عرنى در سال 76، در دوره [[خلافت]] [[عبدالملك‌بن مروان]] و هم‌زمان با ورود [[حجّاج]] به [[عراق]]، درگذشت.<ref>ر.ک:خطیب بغدادى، ج 9، ص 199، 201</ref> و [[مسجد|مسجدى]] به‌نام وى معروف بوده است.<ref>ابن‌عساكر، ج42، ص359؛ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، ج1، ص484</ref>
 
==مطالعه بیشتر==
==مطالعه بیشتر==
[http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart/4180/5151/47037 پایگاه حوزه نت، حبه بن جوین عرنی]
[http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart/4180/5151/47037 پایگاه حوزه نت، حبه بن جوین عرنی]

نسخهٔ ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۴:۰۱

حَبَّة بن جُوَین عُرَنى، از راویان حدیث و از اصحاب حضرت على(ع) است و شیخ طوسى نام وى را در شمار اصحاب امام حسن(ع) نیز آورده است. حبّه عرنى در سال 76، در دوره خلافت عبدالملك‌بن مروان درگذشت.

کنیه

کنیه حَبَّة بن جُوَین ابوقُدامه، است.

قبیله و نسب

وى به عُرَینه (تیره‌اى از قبیله بَجیله) منسوب، و ازاین‌رو به عُرَنى و بَجَلى مشهور است.[۱] نام پدرش را، به اختلاف، جویه،[۲] حویه[۳] و جویر[۴] ذكر كرده‌اند كه احتمالا همگى تصحیف جوین است. وى اهل کوفه بوده و كوفى نیز لقب گرفته است.[۵] گفته شده حبّه پیامبر را دیده [۶] و به همین سبب در زمره صحابه یاد شده[۷] اما بنابر مشهور او تابعی بوده است.[۸]

از شیعیان حضرت علی(ع)

حبّه عرنى از شیعیان و یاران خاص على علیه‌السلام بوده است.[۹] یعقوبی[۱۰] نام او را در زمره اصحاب دانشمند آن حضرت آورده است. طوسی[۱۱] نام وى را در شمار اصحاب امام حسن علیه‌السلام نیز درج كرده است. حبّه عرنى در ماجراى قتل عثمان از كسانى بود كه در مدینه حضور داشت و از نخستین بیعت كنندگان با امام على بود.[۱۲] وى كه در جنگ جمل در كنار امام بوده، ماجراى این جنگ را روایت كرده است.[۱۳] حبّه در دوران حیات حذیفةبن یمان (متوفى 36) به مدائن رفت و از او روایتِ راجع به شهادت عمار یاسر را شنید.[۱۴] حبه در جنگ صفّین نیز همراه حضرت على(ع) [۱۵] و خود شاهد شهادت عمار در صفّین بود و صدق گفتار حذیفه را تأیید كرد.[۱۶] پس از آن همراه با على علیه‌السلام در جنگ نهروان شركت كرد.[۱۷]

از راویان حدیث

برخى روایات منقول از حبّه عرنى، محل بحث و مناقشه شیعیان و اهل سنّت بوده، از جمله از حبّه نقل شده است كه در جنگ صفّین هشتاد نفر از اهل بدر در كنار على علیه‌السلام می‌جنگیدند،[۱۸] كه ذهبی [۱۹] آن را محال دانسته و ابن‌حجر عسقلانی[۲۰] همین روایت را عامل ضعف وى شمرده است. حبّه همچنین از راویان حدیث غدیر است.[۲۱] اما برخى در صحت این روایت تردید كرده‌اند، زیرا در بخش پایانى روایت به نقل از حبّه آمده كه او در روز غدیر مشرک بوده است، در حالى كه پیامبر یك سال قبل از حجة الوداع، حج گزاردن مشركان به همراه مسلمانان را ممنوع كرده بود.[۲۲] شوشتری [۲۳] این احتمال را مطرح كرده كه او نه در موسم حج، بلكه در میانه راه به كاروان ملحق شده و در غدیر حضور یافته است. از معروف‌ترین روایات حبّه از حضرت على علیه‌السلام، روایتى است كه حضرت خود را اولین مسلمان و نمازگزار به همراه رسول خدا برشمرده است.[۲۴]حبّه عرنى از امام على علیه‌السلام، عبداللّه‌بن مسعود، حذیفةبن یمان و عمار یاسر روایت كرده است.

ناقلان روایات وی

از او نیز سلمةبن كهیل، ابوالمقدام ثابت‌بن هرمز، مسلم مُلائی و دیگران روایت كرده‌اند.[۲۵]

از دیدگاه علمای رجال

اغلب رجالیان اهل‌سنّت او را تضعیف كرده‌اند.[۲۶] ذهبی[۲۷] او را به جهت برتر دانستن على علیه‌السلام بر دو خلیفه نخست، شیعه غالی دانسته است. ابن‌حِبّان هم، با اینكه نام حبّه را در كتاب الثقات خود [۲۸] آورده، او را ضعیف دانسته است. برخى نیز او را وسط دانسته یا توثیق كرده‌اند.[۲۹] ابن‌عدى[۳۰] گفته كه در روایت حبّه به‌ندرت حدیث منكرى دیده و با اینكه در ضعف او اجماع شده ولى روایاتش كتابت می‌شده است. از رجالیان شیعه، ابن‌داوود حلّی [۳۱] به نقل از رجال شیخ طوسی و كشی، او را ممدوح دانسته است، هر چند در رجال كشی از وى ذكری‌ نیست.[۳۲]

درگذشت

حبّه عرنى در سال 76، در دوره خلافت عبدالملك‌بن مروان و هم‌زمان با ورود حجّاج به عراق، درگذشت.[۳۳] و مسجدى به‌نام وى معروف بوده است.[۳۴]

مطالعه بیشتر

پایگاه حوزه نت، حبه بن جوین عرنی

پانویس

  1. ر.ک:ابن‌سعد، ج 6، ص 177؛ ابن‌ابی‌حاتم، ج 3، ص 253؛ سمعانى، ج 4، ص 182
  2. رامهرمزى، ص 277
  3. طوسى، رجال الطوسی، ص60
  4. طوسى، رجال الطوسی، ص 94، پانویس 1
  5. ر.ک:خطیب بغدادى، ج 9، ص 197
  6. طبرانى، 1404، ج 4، ص 8
  7. ر.ک:ابن‌اثیر، ج 1، ص 367
  8. ر.ک:عجلى، ج 1، ص 281؛ خطیب بغدادى، ج 9، ص 197 ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450
  9. ر.ک:برقى، ص 6؛ طوسى، رجال الطوسی، ص60؛ ذهبى، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج 2، ص 807
  10. یعقوبی، ج 2، ص 214
  11. طوسی، رجال الطوسی، ص 94
  12. مفید، ص 109
  13. ر.ک:مفید، ص 382؛ نصربن مزاحم، ص 143
  14. طبرى، ج 5، ص 38ـ39
  15. ر.ک:كوفى، ج 1، ص144
  16. طبرى، ج 5، ص 39
  17. خطیب بغدادى، ج 9، ص 197 ذهبى، الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450
  18. ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450؛و ر.ک:ابن‌اعثم كوفى، ج 2، ص 544؛ حاكم نیشابورى، ج 3، ص 104
  19. میزان الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450
  20. عسقلانی، ج 2، ص 141
  21. ر.ک:دارقطنى، ج 3، ص 225ـ226؛ امینى، ج 1، ص 64
  22. ر.ک:ابن‌اثیر، ج 1، ص 367ـ368؛ ابن‌حجر عسقلان، ج 2، ص140
  23. شوشتری، ج 3، ص 76
  24. ر.ک:ابن‌سعد، ج 3، ص 21؛ ابن‌ابی‌شیبه، ج 8، ص 43؛ بلاذرى، ج 2، ص 86؛ كوفى، ج 1، ص 269، 281؛ نسائى، ج 5، ص 105؛ ابن‌شهر آشوب، ج 1، ص 291، 297ـ 299
  25. ر.ک:ابن‌سعد، ج 6، ص 177؛بخارى، ج 2، قسم 1، ص 93؛ابن‌ابی‌حاتم، ج 3، ص 253؛ابن‌حِبّان، ج 4، ص 182؛خطیب بغدادى، ج 9، ص 197
  26. ر.ک:ابن‌ابی‌حاتم، ج 3، ص 253؛عقیلى، سفر1، ص 295ـ 296؛ابن‌عدى، ج 2، ص 429
  27. ذهبى، الاعتدال فى نقدالرجال، ج 1، ص 450
  28. ابن‌حِبّان، ج 4، ص 182
  29. ر.ک:عجلى، ج 1، ص 281؛طبرانى، الاوائل، ص78؛ خطیب بغدادى، ج9، ص199ـ 200؛ابن‌حجر عسقلانى، ج 2، ص 141
  30. ابن عدی،ج 2، ص430
  31. حلی، ص 69
  32. ر.ک:خوئى، ج4، ص214
  33. ر.ک:خطیب بغدادى، ج 9، ص 199، 201
  34. ابن‌عساكر، ج42، ص359؛ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، ج1، ص484

منابع

  • ابن‌ابی‌حاتم، كتاب الجرح و التعدیل، حیدرآباد، دكن 1371ـ1373/ 1952ـ1953، چاپ افست بیروت، بی‌تا.
  • ابن ابی‌شیبه، المصنَّف فى الاحادیث و الآثار، چاپ سعید محمد لحّام، بیروت 1409/1989؛
  • ابن‌اثیر، اسدالغابة فى معرفة الصحابة، قاهره 1280ـ1286، چاپ افست بیروت، بی‌تا.
  • ابن‌اعثم كوفى، كتاب الفتوح، چاپ على شیرى، بیروت 1411/1991.
  • ابن‌بابویه، علل‌الشرایع، نجف 1386/ 1966.
  • چاپ افست قم، بی‌تا.
  • ابن‌حِبّان، كتاب الثقات، حیدرآباد، دكن 1393ـ1403/ 1973ـ1983، چاپ افست بیروت، بی‌تا.
  • ابن‌حجر عسقلانى، الاصابة فى تمییز الصحابة، چاپ عادل احمد عبدالموجود و علی‌محمد معوض، بیروت 1415/1995.
  • ابن‌داوود حلّى، كتاب الرجال، چاپ محمدصادق آل‌بحرالعلوم، نجف 1392/1972، چاپ افست قم، بی‌تا.
  • ابن‌سعد (بیروت).
  • ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، نجف 1956.
  • ابن‌عدى، الكامل فى ضعفاءالرجال، چاپ سهیل زكار، بیروت 1409/1988.
  • ابن‌عساكر، تاریخ مدینة دمشق، چاپ على شیرى، بیروت 1415ـ1421/ 1995ـ2000.
  • عبدالحسین امینى، الغدیر فى الكتاب و السنة و الادب، قم 1416ـ1422/ 1995ـ2002.
  • محمدبن اسماعیل بخارى، كتاب التاریخ‌الكبیر، دیار بكر: المكتبة الاسلامیة، بی‌تا.
  • احمدبن محمد برقى، كتاب الرجال، تهران 1383.
  • احمدبن یحیى بلاذرى، انساب الاشراف، چاپ محمود فردوس‌العظم، دمشق 1996ـ2000.
  • محمدبن عبداللّه حاكم نیشابورى، المستدرك على الصحیحین، چاپ یوسف عبدالرحمان مرعشلى، بیروت 1406.
  • خطیب بغدادى.
  • ابوالقاسم خوئى، معجم رجال الحدیث، بیروت 1403/1983، چاپ افست قم، بی‌تا.
  • علی‌بن عمر دارقطنى، العلل الواردة فى الاحادیث النبویة، ریاض 1405/1985.
  • محمدبن احمد ذهبى، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، چاپ بشار عواد معروف، بیروت 1424/ 2003.
  • محمدبن احمد ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، چاپ علی‌محمد بجاوى، قاهره 1963ـ1964، چاپ افست بیروت، بی‌تا.
  • حسن‌بن عبدالرحمان رامهرمزى، المحدث الفاصل بین الراوى و الواعى، چاپ محمد عجاج خطیب، بیروت 1420/2000.
  • سمعانى.
  • شوشترى.
  • سلیمان‌بن احمد طبرانى، كتاب الاوائل، چاپ محمد شكور حاجى امریر، عمان 1403/1983.
  • سلیمان‌بن احمد طبرانى، المعجم الكبیر، چاپ حمدى عبدالمجید سلفى، چاپ افست بیروت 1404.
  • طبرى، تاریخ (بیروت).
  • محمدبن حسن طوسى، تهذیب‌الاحكام، چاپ حسن موسوى خرسان، تهران 1364ش.
  • محمدبن حسن طوسى، رجال‌الطوسى، چاپ جواد قیومى اصفهانى، قم 1415.
  • احمدبن عبداللّه عجلى، معرفةالثقات، چاپ عبدالعلیم عبدالعظیم بستوى، مدینه 1405/1985.
  • محمدبن عمرو عقیلى، كتاب الضعفاء الكبیر، چاپ عبدالمعطى امین قلعجى، بیروت 1418/ 1998.
  • كلینى.
  • محمدبن سلیمان كوفى، مناقب الامام امیرالمؤمنین علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السلام، چاپ محمدباقر محمودى، قم 1412.
  • یوسف‌بن عبدالرحمان مِزّى، تهذیب الكمال فى اسماء الرجال، چاپ بشار عواد معروف، بیروت 1422/2002.
  • محمدبن محمدمفید، الجمل و النُصرة لسید العترة فى حرب البصرة، چاپ على میرشریفى، قم 1374ش.
  • احمدبن على نسائى، كتاب السنن الكبرى، چاپ عبدالغفار سلیمان بندارى و سیدكسروى حسن، بیروت 1411/1991.
  • نصربن مزاحم، وقعة صفّین، چاپ عبدالسلام محمد هارون، قاهره 1382، چاپ افست قم 1404؛
  • یعقوبى، تاریخ.
  • یوسف ازبك، مسند علی‌بن ابی‌طالب رضی‌اللّه‌عنه، خَرَّجَ احادیثهُ علی‌رضابن عبداللّه‌بن علی‌رضا، دمشق 1416/1995.

پیوند به بیرون