سید مرتضی پسندیده

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سید مرتضی پسندیده
زادروز ۱۲۷۴ش
زادگاه - خمین
درگذشت ۲۲ آبان ۱۳۷۵ (۳۰ جمادی‌الثانی ۱۴۱۷ق)
آرامگاه حرم حضرت معصومه در قم
تحصیلات اجتهاد
از دانشگاه حوزه علمیه اصفهان و حوزه علمیه نجف
استادان شیخ محمدرضا نجفی، میرزاعلی یزدی، حاج آقا رحیم ارباب و صادق آقا خاتون آبادی و سید حسن مدرس
خویشاوندان امام خمینی


جوانی آیت الله پسندیده و آیت الله امام خمینی کنار هم
آیت الله پسندیده و سید احمد خمینی، پسر برادرش

سید مرتضی پسندیده (۱۲۷۴-۱۳۷۵ش)، برادر بزرگتر امام خمینی و از فعالان سیاسی حوزه علمیه قم بود. او نزد بزرگان اصفهان شاگردی کرد و در زادگاهش، خمین، به تدریس دروس اسلامی پرداخت. او در فعالیت‌های سیاسی قبل و بعد از انقلاب ایران شرکت داشته است.

خانواده پدری

سید مرتضی در سال ۱۲۷۴ش به دنیا آمد، پدرش سید مصطفی و جدش سید احمد از علمای منطقه بودند. سید احمد، فرزند سید دینعلی شاه کشمیری، در عراق تحصیل و به دعوت برخی از اهالی خمین به این منطقه مهاجرت کرده بود. سید مصطفی در خمین به دنیا آمد و بعد از تحصیل مقدمات، در حوزه‌های اصفهان و نجف درس خواند و به زادگاهش بازگشت. مقابله او با اشرار منطقه سبب شد که در ۱۳۲۰ش به دست آنها کشته شود. در این زمان سید مرتضی هشت ساله و فرزند دیگرش امام خمینی چهار ماهه بودند.

سید مرتضی پسندیده، در ۲۲ آبان ۱۳۷۵ش (۳۰ جمادی‌الثانی ۱۴۱۷ق) در تهران درگذشت و در حرم حضرت معصومه در قم به خاک سپرده شد.

استادان

سید مرتضی پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی در خمین، حدود هشت سال در اصفهان نزد عالمانی چون شیخ محمدرضا نجفی، میرزاعلی یزدی، حاج آقا رحیم ارباب و صادق خاتون‌آبادی به تحصیل علوم دینی پرداخت[۱] سپس، با مراجعت به زادگاه خود، جلسات تدریسِ فقه، اصول، منطق، کلام و نحو تشکیل داد که برادرش، امام خمینی، نیز در پاره‌ای از آنها شرکت می‌کرد.[۲]

پسندیده، به گفته خودش، در سال ۱۳۰۲ و ۱۳۰۳ش. چند ماهی در درس سید حسن مدرس در مدرسه سپهسالار تهران نیز شرکت کرده است.[۳]

فعالیت‌های انقلابی

وی پیش از ۱۳۴۲ش، در جریان‌های سیاسی و اجتماعی خمین و گاه تهران، حضور داشت و پس از آن نیز به دلیل نسبت نزدیک با امام خمینی، در معرض تهدید و تنگناهای سیاسی بود، از این‌رو چند بار بازداشت و به شهرهای خمین، انارک و دارانِ اصفهان تبعید شد.[۴]

مهمترین اقدام وی در سال‌های ۱۳۴۲-۱۳۵۷ شمسی، پرداخت شهریه به طلاّب حوزه‌های علمیه از طرف امام خمینی و کمک مالی به خانواده‌های زندانیان و تبعیدشدگان در زمان سلطنت محمدرضا پهلوی بود. پس از انقلاب اسلامی، پسندیده، وکالتِ امام خمینی را در امور شرعی قم برعهده داشت[۵]

کتاب خاطرات

کتاب خاطرات آیت‌الله پسندیده (گفته‌ها و نوشته‌ها) به وسیله مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۹۳ش منتشر شد. مجموعه خاطراتی از دوران حکومت رضا شاه و فرزندش محمدرضا پهلوی همراه با تاریخچه خاندان امام خمینی، در مصاحبه با مجله پاسدار اسلام[۶] در این کتاب آمده است.

پانویس

  1. پسندیده، ۱۳۷۴ ش، ص۴۴، ۴۷-۴۸
  2. همان، ص۵۰؛ خمینی، ص۳۴۰
  3. ۱۳۶۶ ش، ص۴
  4. خمینی، ص۳۴۰۳۴۲؛ رک. سعادتی، ص۳۵۰-۳۵۳
  5. خمینی، ص۳۴۲
  6. شماره‌های ۸۴-۸۶ و ۸۸-۸۹، آذر ۱۳۶۷ش اردیبهشت ۱۳۶۸ش

منابع

  • پسندیده، سید مرتضی، خاطرات آیت‌الله پسندیده، چاپ محمدجواد مرادی‌نیا، تهران ۱۳۷۴ش.
  • پسندیده، سید مرتضی، «شهید مدرس از زبان آیت‌الله پسندیده»، کیهان فرهنگی، سال ۴،ش ۸، (آبان ۱۳۶۶).
  • خمینی، سید حسن، «نگاهی به زندگی‌نامه آیه‌الله پسندیده»، حضور،ش ۱۷، (پاییز ۱۳۷۵).
  • سعادتی، علی‌اصغر، «مبارزات سیاسی آیه‌الله پسندیده به روایت اسناد ساواک»، حضور، ش۱۷، (پاییز ۱۳۷۵).

پیوند به بیرون