پرش به محتوا

کاربر:Alidelgarm/صفحه تمرین

از ویکی شیعه
نوری المالکی
رهبر ائتلاف دولت قانون عراق
شناسنامه
نام کاملنوری کامل محمد حسن ابوالمحاسن المالکی
زادروز۲۰ ژوئن ۱۹۵۰م/۱۳۲۹ش
شهر تولدهندیه (طویریج)
کشور تولدعراق
دیناسلام
مذهبشیعه
پیشهسیاست‌ورز
اطلاعات سیاسی
مناصبنخست وزیر عراق، معاون رئیس جمهور عراق
پس ازابراهیم جعفری
پیش ازحیدر العبادی

نوری المالکی، سیاست‌مدار شیعه عراقی که در سال‌های ۲۰۰۶م تا ۲۰۱۴م نخست وزیر این کشور بود. وی از اعضای حزب الدعوه الاسلامیه است که پس از تهدید اعضای آن از سوی حکومت بعث عراق در دهه ۱۹۷۰م از کشور خارج شد و فعالیت‌های زیادی علیه آن حکومت انجام داد و نهایتاً به اعدام محکوم شد. با حمله آمریکا به عراق و سقوط صدام به کشورش بازگشت و مسئولیت‌هایی را بر عهده گرفت که شاخص‌ترین آن‌ها نخست وزیری و معاونت ریاست جمهوری عراق بود. وی روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی ایران دارد و از حامیان جبهه مقاومت است. او رهبر ائتلاف سیاسی «دولت قانون»‌ است و از شخصیت‌های سیاسی برجسته شیعی در عراق معاصر به شمار می‌رود.

ولادت، خانواده و تحصیلات

نوری المالکی با نام کامل نوری کامل محمد حسن ابوالمحاسن المالکی و نام مستعار جواد المالکی در ۳۰ خرداد ۱۳۲۹ش (۲۰ ژوئن ۱۹۵۰م) در شهر هندیه (طویریج) در نزدیکی کربلا متولد شد. خانواده وی در علم و ادبیات شهره‌اند و پدربزرگش عالمی دینی بود که در ثوره العشرین مشارکت داشت.[۱] وی در سال ۱۹۷۳م مدرک کارشناسی مطالعات اسلامی (گرایش اصول دین) را از دانشگاه بغداد و در سال ۱۹۹۲م کارشناسی ارشد زبان عربی را از دانشگاه صلاح الدین اربیل دریافت نمود.[۲]

ادوار سیاسی

عضویت در حزب الدعوه

نوری المالکی در سال ۱۹۶۸م به حزب الدعوه الاسلامیه (از احزاب شیعی مخالف حزب بعث در عراق) پیوست و نقش سازمانی او به مرور ارتقا یافت. در اواخر دهه ۱۹۷۰م حکومت بعث عراق اقدام به پیگرد این حزب نمود و احکام اعدامی را علیه رهبرانش صادر کرد. به همین علت مالکی در سال ۱۹۷۹م عراق را به مقصد اردن ترک کرد. وی سپس در سوریه سکونت یافت و در ادامه به ایران رفت و مجددا به سوریه برگشت. وی در سال ۱۹۸۰م هنگامی که در ایران بود از سوی حکومت بعث عراق به اعدام محکوم شد.[۳]

فعالیت‌های سیاسی در خارج عراق

وی پس از خروج از عراق مسئولیت نظارت بر سازمان‌های حزب الدعوه الاسلامیه در داخل عراق را عهده‌دار بود. همچنین نظارت بر روزنامه «الموقف» (روزنامه مخالف حکومت بعث) و «دفتر جهاد» (دفتر هماهنگی مخالفان حکومت بعث در داخل و خارج عراق در حزب الدعوه الاسلامیه) نیز بر عهده او بود. او در کنفرانس‌های مخالفان حکومت بعث عراق نیز فعالیت‌های زیادی داشت.[۴]

بازگشت به عراق

وی پس از حمله آمریکا به عراق در آوریل ۲۰۰۳م به کشورش بازگشت و به عنوان نائب رئیس «گروه ریشه‌کنی بعث» انتخاب شد. در سال ۲۰۰۵م عضو مجلس ملی انتقالی شد و در نگارش قانون اساسی جدید عراق مشارکت کرد. وی از بارزترین ‌حامیان قانون مبارزه با تروریسم در پارلمان عراق بود.[۵]

دبیرکلی حزب الدعوه الاسلامیه عراق

وی قبل از نخست وزیری در سال ۲۰۰۶م، دبیرکل حزب الدعوه الاسلامیه عراق شد.[۶]

نخست وزیری

وی از سال ۲۰۰۶م تا ۲۰۱۴م در دو نوبت متوالی به عنوان نخست وزیر عراق بود.[۷] انتهای این دوره مصادف با حمله به عراق و اشغال بخش‌هایی از آن توسط داعش بود.[۸]

معاونت ریاست جمهوری

وی در دو دوره بین ۲۰۱۴م تا ۲۰۱۵م و بین ۲۰۱۶م تا ۲۰۱۸م به عنوان معاون رئیس جمهور عراق بود. در همین دوره به عنوان دبیرکل حزب الدعوه الاسلامیه و رهبر ائتلاف «دولت قانون» نیز به فعالیت سیاسی می‌پرداخت.[۹]

نامزدی مجدد برای نخست وزیری

در ژانویه ۲۰۲۶م ائتلاف چارچوب هماهنگی (بزرگترین ائتلاف سیاسی شیعی در عراق) نامزدی نوری المالکی برای نخست وزیری را اعلام نمود.[۱۰]

اقدامات شاخص

تأیید حکم اعدام صدام حسین

وی در سال ۲۰۰۶م و در منصب نخست وزیری، حکم اعدام صدام حسین را امضا نمود.[۱۱]

مقابله با جیش المهدی

وی در سال ۲۰۰۷م اقداماتی را جهت رفع ناامنی‌های عراق انجام داد که از جمله آن‌ها می‌توان به مقابله با شبه نظامیان جیش المهدی (شاخه نظامی جریان صدر) در چند استان عراق از جمله بصره و ناصریه اشاره نمود.[۱۲]

موضع‌گیری‌ها

واکنش به سلب تابعیت عیسی قاسم از سوی حکومت بحرین

وی اقدام حکومت بحرین مبنی بر سلب تابعیت از عیسی قاسم را موجب تشدید تنش‌های فرقه‌ای دانست و از حکومت بحرین درخواست نمود که دست از این اقدام ظالمانه بکشد.[۱۳]

حمایت از جبهه مقاومت

وی حشد شعبی را سپر مردم عراق و حافظ امنیت و حاکمیت این کشور خوانده و خلع سلاح حزب‌الله لبنان و حشد شعبی عراق را بخشی از یک برنامه آمریکایی-صهیونی برای تضعیف جبهه مقاومت دانسته است.[۱۴] او همچنین تجربه حشد شعبی و آنچه ابومهدی المهندس و قاسم سلیمانی رقم زدند را چراغ راه کشورهای منطقه خوانده است.[۱۵]

دیدگاه‌های دیگران

آیت الله خامنه‌ای

آیت الله خامنه‌ای ضمن ابراز اعتماد جمهوری اسلامی نسبت به نوری المالکی[۱۶] خدمات وی برای عراق و منطقه را فراموش‌نشدنی خوانده‌اند.[۱۷]. نوری المالکی تاکنون بارها با آیت الله خامنه‌ای دیدار و تبادل نظر داشته است.[۱۸]

دیدگاه‌ها درباره دیگران

قاسم سلیمانی

نوری المالکی، مدیریت قاسم سلیمانی نسبت به جنبش مقاومت را عالی توصیف نموده و شهادت وی را برای کشورها و ملت‌های درگیر نزاع، خسارت بزرگ دانسته است.[۱۹] وی قاسم سلیمانی را خنثی‌کننده بسیاری از نقشه‌هایی دانسته که برای تغییر هویت منطقه طراحی شده بودند.[۲۰]

اکبر هاشمی رفسنجانی

نوری المالکی پس از وفات اکبر هاشمی رفسنجانی وی را شخصیتی استثنائی در شرایطی استثنائی در کشوری استثنائی خواند و او را در سایه امام خمینی و رهبر انقلاب اسلامی یکی از ارکان و نمادهای جمهوری اسلامی ایران دانست.[۲۱]

موقعیت اجتماعی در عراق

وی پس از بازگشت به عراق در سال ۲۰۰۳م و عهده‌دار شدن سمت‌هایی همچون عضویت در مجلس ملی انتقالی و سخنگویی حزب الدعوه الاسلامیه به‌عنوان یکی از شخصیت‌های بارز شیعه در صحنه سیاسی عراق شناخته شد.[۲۲] برخی‌ها نوری المالکی را با توجه به نقشش در دوره پس از سقوط صدام از تأثیرگذارترین اشخاص در صحنه سیاسی معاصر عراق برشمرده‌اند.[۲۳]

پانویس

  1. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  2. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  3. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  4. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  5. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  6. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  7. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  8. «نوری مالکی: تمام جزئیات چگونگی تشکیل داعش و دلیل شکل گیری آن را در اختیار داریم»، شفقنا
  9. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  10. «الإطار التنسيقي يعلن ترشيح نوري المالكي لمنصب رئيس الوزراء»، المنار؛ «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  11. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  12. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  13. «المالكي: خطوة حكومة البحرين بسحب الجنسية عن الشيخ قاسم تصعيد خطير في اقحام البلاد بتوترات طائفية حادة»، المنار.
  14. «ولايتي ونوري المالكي يؤكدان على دعم جبهة المقاومة»، العالم؛ «المالكي: الحشد الشعبي يبقى درع الشعب العراقي»، العالم.
  15. «المالكي: تجربة الحشد الشعبي وما سطّره الشهيدان أصبحت نبراساً لدول المنطقة»، العالم.
  16. «گزیده‌ای از بیانات در دیدار نخست وزیر عراق»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای.
  17. «دیدار نخست‌وزیر عراق با رهبر انقلاب»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای.
  18. «نوری المالکی»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای.
  19. «ناگفته‌های نوری مالکی از سال‌های حضور شهید سلیمانی در عراق و جنگ با داعش»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
  20. «گفتگوی اختصاصی و تفصیلی العالم با نوری المالکی...»، العالم.
  21. «المالكي: آية الله رفسنجاني كان شخصية استثنائية في بلد استثنائي»، المنار.
  22. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.
  23. «نوري المالكي.. السياسي العراقي المهم والمتهم»، الجزیره.

منابع