حابس بن سعد طائی: تفاوت میان نسخهها
imported>Aghaie جز ←پانویس |
imported>Lohrasbi جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{ | {{پانویس2}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{ | {{منابع}} | ||
* ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، چاپ محمدابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت، بی تا. | * ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، چاپ محمدابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت، بی تا. | ||
* ابن اثیر، اسدالغابة فی معرفة الصحابة، چاپ عادل احمد رفاعی، بیروت، ۱۴۱۷/۱۹۹۶. | * ابن اثیر، اسدالغابة فی معرفة الصحابة، چاپ عادل احمد رفاعی، بیروت، ۱۴۱۷/۱۹۹۶. | ||
| خط ۹۵: | خط ۹۵: | ||
==پیوند به بیرون== | ==پیوند به بیرون== | ||
* منبع مقاله: [http:// | * منبع مقاله: [http://rch.ac.ir/article/Details/9279 دانشنامۀ جهان اسلام] | ||
[[رده:صحابه]] | [[رده:صحابه]] | ||
نسخهٔ ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۰۹
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | حابس بن سعد طائی |
| خویشاوندان سرشناس | حاتِم طائی و عدی بن حاتم طائی |
| نحوه درگذشت | کشته شدن در جنگ صِفّین |
| اطلاعات دینی | |
| حضور در جنگها | جنگ صفین در مقابل امام علی (ع) |
| دیگر فعالیتها | منصب قضاوت در شام |
حابس بن سعد طائی، از بزرگان قبیله طَی و فرزند حاتِم طائی است. در مصاحبت او با پیامبر اسلام(ص) تردیدهایی وجود دارد. احادیث او مجهول و متروک دانسته شده است. وی در جنگ صِفّین همراه معاویه و پرچمدار و فرمانده قبیله طی، مقابل امام علی(ع) جنگید و در این جنگ کشته شد.
نسب
او برادرِ همسر عدی بن حاتم طائی (متوفی ۶۸)، فرزند حاتِم طائی[۱] و از اهالی یمن بود[۲] که در میان مردم شام به حابس یمانی شهرت داشت.[۳]
تردید در صحابی بودن
برخی او را در زمره عابدان شمردهاند.[۴] با آنکه ابن سعد[۵] وی را در شمار اصحاب پیامبر(ص) که ساکن شام بودهاند، آورده و بخاری[۶] نیز معتقد است که وی پیامبر را درک کرده است، برخی در صحابی بودن او تردید[۷] و برخی نیز در این باره سکوت کردهاند.[۸] به گفته ابن سکن (متوفی ۳۵۳) برمبنای روایتی که از حابس نقل شده، گمان میرود که او افتخار مصاحبت با پیامبر اکرم را داشته است.[۹]
جایگاه روایی
حابس چند حدیث از ابوبکر و حضرت فاطمه(س) روایت کرده است[۱۰] و ابوطفیل و جبیر بن نفیر راوی احادیث او بودهاند، اما حدیثهای او مجهول و متروک دانسته شده است.[۱۱]
منصب قضاوت
حابس به دستور ابوبکر به همراه عدهای روانه شام شد و در حمص ساکن شد.[۱۲] بنابر بیشتر منابع، خلیفه دوم حابس را به عنوان قاضی شهر حمص برگزید،[۱۳] اما به دلایلی پس از مدت کوتاهی او را عزل کرد.[۱۴]
جایگاه او در میان امویان
حابس بن سعد، بزرگ قوم طی، مورد احترام شامیان و از نزدیکان معاویه بود. هنگامی که خفاف بن عبداللّه، پسر عموی حابس، برای دیدار او از عراق به شام میرفت، عدی بن حاتم به علی(ع) پیشنهاد کرد که خفاف، با یاری و همراهی حابس، با معاویه گفتگو و او را به بیعت دعوت کند. خفاف و حابس نزد معاویه رفتند. خفاف در آن مجلس مطالبی گفت که معاویه گمان برد او جاسوس علی علیهالسلام است و از حابس خواست تا او را از شام بیرون کند.[۱۵]
صفین
حابس در جنگ صِفّین همراه معاویه و پرچمدار و فرمانده قبیله طی بود.[۱۶] طبق گزارش دینوری،[۱۷] وی در اثنای جنگ، ابیاتی در اعتراض به علی علیهالسلام و یارانش سروده است. حابس در همین جنگ، در سال ۳۷ کشته شد.
بنابر روایتی،[۱۸] هنگامی که امام علی(ع) از کنار جسدهای کشته گان جنگ صفّین میگذشت، مالک اشتر با دیدن پیکر حابس بن سعد در میان مقتولان لشکر معاویه تعجب کرد و گفت من او را مؤمن میدانستم و امام علی بدون رد کردن سخن مالک، پاسخ داد که او حالا مؤمن است!
با توجه به تاریخ درگذشت او، گزارش مبرّد[۱۹] مبنی بر آنکه حوثرة بن وداع اسدی (متوفی ۴۱)، پس از شهادت امام علی(ع) برای حابس طائی نامه نوشت تا ریاست خوارج را بپذیرد، صحیح نیست.[۲۰]
پانویس
منابع
- ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، چاپ محمدابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت، بی تا.
- ابن اثیر، اسدالغابة فی معرفة الصحابة، چاپ عادل احمد رفاعی، بیروت، ۱۴۱۷/۱۹۹۶.
- ابن حجر عسقلانی، کتاب الاصابة فی تمییز الصحابة، مصر ۱۳۲۸، چاپ افست بیروت، بی تا.
- ابن حزم، جمهرة انساب العرب، چاپ عبدالسلام محمد هارون، قاهره، ۱۹۸۲م.
- ابن سعد، لیدن.
- ابن عبدالبرّ، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، چاپ علی محمد بجاوی، بیروت، ۱۴۱۲/۱۹۹۲.
- ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، چاپ علی شیری، بیروت، ۱۴۱۵ـ۱۴۲۱/ ۱۹۹۵ـ۲۰۰۱.
- محمدبن اسماعیل بخاری، کتاب التاریخ الکبیر، بیروت، ۱۴۰۷/ ۱۹۸۶.
- احمدبن داوود دینوری، الاخبار الطِّوال، چاپ عبدالمنعم عامر، قاهره، ۱۹۶۰، چاپ افست قم، ۱۳۶۸ش.
- محمدبن احمد ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، چاپ عمر عبدالسلام تدمری، حوادث و وفیات ۱۱ـ۴۰ه، بیروت، ۱۴۰۷/۱۹۸۷.
- همو، المغنی فی الضعفاء، چاپ نورالدین عتر، بی جا، بی تا.
- همو، میزان الاعتدال فی نقد الرجال، چاپ علی محمد بجاوی، قاهره ۱۹۶۳ـ۱۹۶۴، چاپ افست بیروت، بی تا.
- صفدی.
- محمدبن یزید مبرّد، الکامل فی اللغة و الادب، چاپ تغارید بیضون و نعیم زرزور، بیروت، ۱۴۰۹/۱۹۸۹.
- نصربن مزاحم، وقعة صفّین، چاپ عبدالسلام محمد هارون، قاهره، ۱۳۸۲ق، چاپ افست قم، ۱۴۰۴ق.
- عبداللّه بن اسعد یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، بیروت، ۱۴۱۷/ ۱۹۹۷.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دانشنامۀ جهان اسلام
- ↑ ابن عبدالبرّ، ج۱، ص۲۸۰؛ صفدی، ج۱۱، ص۲۳۳.
- ↑ ابن عساکر، ج۱۱، ص۳۵۳.
- ↑ ابن عبدالبرّ، ج۱، ص۲۷۹؛ ابن اثیر، ج۱، ص۳۱۴.
- ↑ رجوع کنید به ابن عساکر، ج۱۱، ص۳۵۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، حوادث و وفیات ۱۱ـ۴۰ه، ص۵۶۱.
- ↑ ابن سعد، ج۷، قسم ۲، ص۱۴۶.
- ↑ بخاری، ج۳، ص۱۰۸.
- ↑ برای نمونه رجوع کنید به ابن عساکر، ج۱۱، ص۳۴۷؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۱، ص۴۲۸.
- ↑ برای نمونه رجوع کنید به ابن حزم، ص۴۰۳؛ یافعی، ج۱، ص۸۵.
- ↑ رجوع کنید به ابن حجر عسقلانی، ج۱، ص۵۶۰.
- ↑ ابن عساکر، ج۱۱، ص۳۴۷.
- ↑ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۱، ص۴۲۸؛ همو، المغنی، ج۱، ص۱۳۹.
- ↑ ابن عبدالبرّ، ج۱۱، صص۳۴۷، ۳۵۰.
- ↑ برای نمونه رجوع کنید به ابن حزم، ص۴۰۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، همانجا؛ صفدی، ج۱۱، ص۲۳۲.
- ↑ برای تفصیل ماجرا رجوع کنید به نصربن مزاحم، ص۵۲۱ـ۵۲۲؛ ابن عبدالبرّ، ج۱، ص۳۶۰؛ صفدی، ج۱۱، ص۲۳۲ـ۲۳۳.
- ↑ رجوع کنید به نصربن مزاحم، ص۶۴ـ۶۸؛ ابن ابی الحدید، ج۳، ص۱۱۰ـ۱۱۲.
- ↑ ابن حزم؛ ابن عبدالبرّ، همانجاها.
- ↑ دینوری، ص ۱۷۱.
- ↑ رجوع کنید به ابن عساکر، ج۱۱، ص۳۵۳.
- ↑ مبرّد، ج۲، ص۱۹۵.
- ↑ نیز رجوع کنید به ابن ابی الحدید، ج۵، ص۹۸.