کتمان حق: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''کتمان حق''' پنهان ساختن هرچیزی میدانند که انسان را به واقعیتی میرساند.<ref>رضايى اصفهانى، تفسير قرآن مهر، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۵۹.</ref> به گفته پژوهشگران در قرآن کریم ۲۰ آیه به مسئله کتمان و مشتقات آن پرداخته است.<ref>موذنی، «کتمان حق»؛ ریشه یابی ماده...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
* هادی، اصغر، [https://ensani.ir/fa/article/download/390461 «کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)»]، فصلنامه اخلاق، سال هشتم، شماره ۳۰، تابستان ۱۳۹۷ش. | * هادی، اصغر، [https://ensani.ir/fa/article/download/390461 «کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)»]، فصلنامه اخلاق، سال هشتم، شماره ۳۰، تابستان ۱۳۹۷ش. | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
[[رده:اصطلاحات اخلاقی]] | |||
نسخهٔ ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۴
کتمان حق پنهان ساختن هرچیزی میدانند که انسان را به واقعیتی میرساند.[۱] به گفته پژوهشگران در قرآن کریم ۲۰ آیه به مسئله کتمان و مشتقات آن پرداخته است.[۲] این آیات به مصادیقی از کتمان حق چون کتمان معارف دینی، کتمان شهادت، کتمان ایمان، کتمان اسرار و کتمان نعمتهای خدا اشاره میکنند.[۳] حسن مصطفوی در کتاب تفسیر روشن کتمان حق را در اصطلاح قرآنی، کتمان معارف و عقاید دینی میداند.[۴] قرآن در آیه کتمان و آیات دیگری چون ۱۴۶ و ۴۲ سوره بقره و ۷۱ سوره آلعمران به بیان این مصداق از کتمان حق پرداخته است.[۵]
بنابر تفاسیر شیعه کتمان کنندگان حقایق و معارف دینی عالمان اهل کتاب[۶] بودهاند که قرآن کریم جایگاهشان را پست و آنان را مورد توبیخ، تقبیح و لعن قرار داده است.[۷] همچنین برخی مفسران معتقدند در مواردی که مردم نیاز شدید به درک واقعیت دارند سکوت نیز مصداق کتمان حق است.[۸]
قرآن کریم در آیاتی مانند آیه ۱۰۶ سوره مائده و آیه ۲۸۳ سوره بقره مسئله کتمان شهادت،[۹] در آیه ۲۸ سوره غافر مسئله کتمان ایمان،[۱۰] در آیه ۲۲۸ سوره بقره به مسئله کتمان آنچه در ارحام است[۱۱] و در آیه ۳۷ سوره نساء مسئله کتمان نعمتهای خدا را بیان کرده است.[۱۲]
به باور پژوهشگران کتمان به خودی خود دارای حکم شرعی و یا اخلاقی نیست و به اعتبار مصادیق آن دارای حکم میشود.[۱۳] به عنوان نمونه کتمان اسرار و عیوب مردم و کتمان ایمان در موارد خوف ضرر از نگاه اخلاقی ممدوح[۱۴] و از نگاه فقهی واجب یا مستحب است.[۱۵] و کتمان حقایق دینی و همچنین کتمان شهادت اخلاقا مذموم[۱۶] و در شریعت حرام دانسته شده است.[۱۷]
پانویس
- ↑ رضايى اصفهانى، تفسير قرآن مهر، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۵۹.
- ↑ موذنی، «کتمان حق»؛ ریشه یابی ماده کتم، «سایت تنزیل»، تاریخ بازدید: ۱۴۰۲/۰۸/۰۶ش.
- ↑ هادی، کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)، ص۱۲۶؛ بیگی، جمال، «جرمانگاری کتمان شهادت و چالشهای آن در حقوق ایران»، ص۱۵۱-۱۵۲.
- ↑ مصطفوی، تفسير روشن، ۱۳۸۰ش، ج۴، ص۲۶۸.
- ↑ بیگی، «جرمانگاری کتمان شهادت و چالشهای آن در حقوق ایران»، ص۱۵۰.
- ↑ طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۴۴۲.
- ↑ موذنی، «کتمان حق».
- ↑ مکارم شیرازی، تفسير نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۵۵۰.
- ↑ بیگی، «جرمانگاری کتمان شهادت و چالشهای آن در حقوق ایران»، ص۱۵۱.
- ↑ موذنی، «کتمان حق».
- ↑ ریشه یابی ماده کتم، «سایت تنزیل».
- ↑ ریشه یابی ماده کتم، «سایت تنزیل».
- ↑ هادی، «کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)»، ص۱۲۴.
- ↑ هادی، «کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)»، ص۱۲۶.
- ↑ طیب، اطيب البيان فى تفسير القرآن، ۱۳۶۹ش، ج۲، ص۲۶۶؛ شهید اول، القواعد و الفوائد، مکتبة المفید، ج۲، ص۱۵۷؛ شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبيت عليهم السلام، ج۱، ص۵۹۱.
- ↑ هادی، «کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)»، ص۱۳۸.
- ↑ ترجمه تفسير مجمع البيان، تهران، ج۲، ص۱۳۷؛ شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۱۳ق، ج۱۴، ص۲۶۳.
منابع
- بیگی، جمال، «جرمانگاری کتمان شهادت و چالشهای آن در حقوق ایران»، دوفصلنامه آموزههای حقوق کیفری، شماره ۱۴، ۱۳۹۶ش.
- رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر مهر، قم، پژوهشهاى تفسير و علوم قرآن، چاپ اول، ۱۳۷۸ش.
- ریشه یابی ماده کتم، «سایت تنزیل»، تاریخ بازدید: ۱۴۰۲/۰۸/۰۹ش.
- شاهرودی، سید محمود، قم، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبيت عليهم السلام، چاپ اول، ۱۴۲۶ق.
- طیب، عبدالحسین، اطيب البيان فى تفسير القرآن، تهران، نشر اسلام، چاپ دوم، ۱۳۶۹ش.
- شهید اول، محمد، القواعد و الفوائد، قم، مکتبة المفید، چاپ اول، ۱۴۰۰ق.
- شهید ثانی، زینالدین بن علی، مسالك الأفهام إلى تنقيح شرایع الاسلام، مؤسسة المعارف الإسلامية، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، تهران، نشر ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- مصطفوی، حسن، تفسير روشن، تهران ، مرکز نشر کتاب، چاپ اول، ۱۳۸۰ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالكتب الإسلامية، چاپ اول، ۱۳۷۱ش.
- موذنی، محمد، «کتمان حق»، بانک مقالات علوم انسانی پژوهه، ۱۳۹۳ش.
- هادی، اصغر، «کتمان ممدوح و مذموم (معیارها و چالشها)»، فصلنامه اخلاق، سال هشتم، شماره ۳۰، تابستان ۱۳۹۷ش.