اطعام حضرتی

اطعام حضرتی یا غذای حضرتی، به توزیع غذا و پذیرایی از زائران در مکان‌های زیارتی گفته می‌شود^[۱] که در آستان‌های مقدس و در مهمان‌سراها سازمان‌دهی می‌شود.^[۲]

سنت اطعام در اماکن متبرکه که شاید برگرفته از دستورات قرآن^[۳] و سیره اهل‌بیت(ع) باشد^[۴]، ریشه‌ای کهن دارد.^[۵] در اسناد تاریخی مربوط به دوره صفوی و قاجار، از مهمان‌سرای حرم‌ها با عناوینی چون «مطبخ‌خانه»، «مهمانخانه» و و «مهمانسرا» یاد شده است^[۶] که نشان‌دهنده قدمتی بیش از ۴۰۰ سال در برخی آستان‌ها مانند حرم امام رضا(ع) است.^[۷]

به گواه اسناد موقوفات و نذورات اصلی‌ترین محل تأمین منابع مالی غذای حضرتی می‌باشد.^[۸] در باور زائران، این غذا به دلیل انتساب به اماکن مقدس، «غذای متبرک» نامیده می‌شود^[۹] و دریافت آن به‌نوعی نماد تبرک و توسل به اهل‌بیت(ع) است.^[۱۰]

گزارش‌های آماری نشان‌دهنده وسعت خدمات در این حوزه است؛^[۱۱] به‌گونه‌ای که در حرم عسکریین(ع) در سامرا روزانه بیش از ۲ هزار پرس غذا، در حرم حضرت معصومه(س) در قم بیش از ۶۰ هزار پرس^[۱۲] و در ایام پرتردد نظیر اربعین در کربلا ده‌ها هزار پرس غذا میان زائران توزیع می‌شود.^[۱۳] نحوه مدیریت و توزیع غذا در هر آستان، تابع نظام‌نامه‌های داخلی آن است.^[۱۴] برای نمونه، مهمان‌سرای حرم امام رضا(ع) دارای ساختار اداری مشخص است و توزیع غذا عمدتاً از طریق اختصاص فیش‌های متبرک صورت می‌گیرد.^[۱۵] در عتبات عالیات عراق، محل پذیرایی «مضیف» نامیده می‌شود^[۱۶]

پانویس

↑ «راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، شهرآرا نیوز.
↑ «قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، قدس‌آنلاین.
↑ سوره یس، آیه۴۷؛ «جایگاه اطعام و غذا دادن در آموزه های دین اسلام»، وبگاه الشیعه.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۴۵؛ الکلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴ ص۵۲.
↑ «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.
↑ «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.
↑ «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.
↑ «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی؛ «قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، قدس‌آنلاین.
↑ «قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، قدس‌آنلاین.
↑ «راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، شهرآرا نیوز.
↑ «توزیع بیش از ۶۰ هزار غذای تبرکی در حرم حضرت معصومه(س)»، مهرنیوز.
↑ «توزیع بیش از ۶۰ هزار غذای تبرکی در حرم حضرت معصومه(س)»، مهرنیوز.
↑ «نحوه دریافت غذای حضرتی کربلا و نجف»، زائرانه.
↑ «راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، شهرآرا نیوز.
↑ «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.
↑ «نحوه دریافت غذای حضرتی کربلا و نجف»، زائرانه.

«جایگاه اطعام و غذا دادن در آموزه‌های دین اسلام»، وبگاه الشیعه، تاریخ بازدید:۱۸ مرداد ۱۴۰۵ش.
«تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، وب‌سایت آستان قدس رضوی، تاریخ انتشار: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، وب‌سایت قدس‌آنلاین، تاریخ انتشار: ۲۴ بهمن، ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«مهمانی خانوادگی در حرم سامرا»، وب‌سایت عقیق، تاریخ انتشار: ۱۶ فروردین، ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«توزیع بیش از ۶۰ هزار غذای تبرکی در حرم حضرت معصومه(س)»، وب‌سایت مهرنیوز، تاریخ انتشار: ۱۹ فروردین ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«نحوه دریافت غذای حضرتی کربلا و نجف»، وب‌سایت زائرانه، تاریخ انتشار: ۱۱ فروردین ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، وب‌سایت شهرآرا نیوز، تاریخ انتشار:۹ آذر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۲۱ تیر ۱۴۰۵.

[1] «راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، شهرآرا نیوز.

[2] «قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، قدس‌آنلاین.

[3] سوره یس، آیه۴۷؛ «جایگاه اطعام و غذا دادن در آموزه های دین اسلام»، وبگاه الشیعه.

[4] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۴۵؛ الکلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴ ص۵۲.

[5] «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.

[6] «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.

[7] «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.

[8] «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی؛ «قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، قدس‌آنلاین.

[9] «قصه غذای حضرتی؛ برگی از تاریخ حرم»، قدس‌آنلاین.

[10] «راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، شهرآرا نیوز.

[11] «توزیع بیش از ۶۰ هزار غذای تبرکی در حرم حضرت معصومه(س)»، مهرنیوز.

[12] «توزیع بیش از ۶۰ هزار غذای تبرکی در حرم حضرت معصومه(س)»، مهرنیوز.

[13] «نحوه دریافت غذای حضرتی کربلا و نجف»، زائرانه.

[14] «راز محبوبیت غذای حضرتی چیست»، شهرآرا نیوز.

[15] «تاریخچه مهمان‌سرای حضرت رضا(ع) به روایت اسناد»، آستان قدس رضوی.

[16] «نحوه دریافت غذای حضرتی کربلا و نجف»، زائرانه.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]