پرش به محتوا

کاربر:Pakzad/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
imported>Pakzad
بدون خلاصۀ ویرایش
imported>Pakzad
بدون خلاصۀ ویرایش
(بدون تفاوت)

نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۳

جَعدَة بن هُبَیرَه مَخزُومِی خواهرزاده امام علی(ع) و از یاران خاص و مورد اعتماد امام علی(ع) بود و به دلیل جایگاه والای آن‌حضرت(ع) در تمام جنگ‌های امام علی(ع) شرکت کرد. امام علی(ع) بعد از جنگ صفین جعده را حاکم خراسان نمود. وی یک سال در خراسان ماند و به دلیل رفتار مناسب وی، مردم منطقه مسلمان و به امام علی(ع) محبت ورزیدند.

محفوظی اهوازی می‌نویسد جعده از دوست‌دارن امام حسین(ع) بود. بعد از شهادت امام حسن(ع) جعده به همراه دیگر شیعیان امام حسین(ع) را برای قیام دعوت نمود، اما امام(ع) به دلیل پیمان با معاویه آن‌را قبول نکرد.

معرفی

جَعدَة بن هُبَیرَه مَخزُومِی قریشی از قبیله مَخزُوم[۱] در زمان رسول خدا(ص) به دنیا آمد.[۲] پدرش هبیره بن ابی‌وهب در روز فتح مکه به نجران فرار کرد و در حال کفر از دنیا رفت.[۳] مادرش ام‌هانی دختر ابوطالب، خواهر امام علی(ع) است.[۴]

در مورد صحابه بودن وی اختلاف است؛[۵] شیخ طوسی صحابه بودن او را رد کرد،[۶] اما ابن‌ابی‌الحدید وی را از صحابه‌ای می‌داند که در روز فتح مکه، رسول خدا(ص) را درک کرد.[۷] ابن‌حجر عسقلانی نیز روایات وی از رسول خدا(ص) را نقل کرده است.[۸] برخی نیز وی را از تابعین دانسته‌اند.[۹]

جعده با ام‌الحسن دختر امام علی(ع) ازدواج نمود.[۱۰]

وی در زمان خلافت معاویه از دنیا رفت.[۱۱]

دوران امام علی(ع)

جعده از یاران خاص و مورد اعتماد امام علی(ع)[۱۲] و از فقها[۱۳] و پرچم‌داران اولیه تشیع بود.[۱۴]

براساس گزارش امام صادق(ع)، ۱۳ قبیله از قریش با معاویه ارتباط داشتند و تنها جعده به همراه چند نفر از قريش امام علی(ع) را همراهی کردند.[۱۵]

جعده در کوفه زندگی می‌کرد.[۱۶] امام علی(ع) نیز بعد از بازگشت از جنگ صفین به خانه وی رفت.[۱۷]

محمد هادی امینی معتقد است بعد از ضربت خوردن امام علی(ع)، وی نماز صبح را به صورت جماعت خواند.[۱۸] امام علی(ع) برای مخفی ماندن قبرشان، به فرزندش امام حسن(ع) وصیّت نمود در خانه جعده نیز برای ایشان قبری حفر نماید.[۱۹]

جعده سوارکاری شجاع بود[۲۰] و در تمام جنگ‌های امام علی(ع) شرکت داشت[۲۱] و علت تلاش زیاد خود را جایگاه والای آن‌حضرت(ع) می‌دانست.[۲۲]

در جنگ صفین جعده در مورد حقانیت امام علی(ع) با عُتْبَةُ بن أَبِی سُفْیَان از سپاه معاویه به گفت‌وگو و مناظره پرداخت، اما عتبه شروع به ناسزاگویی جعده پرداخت.[۲۳] به دنبال آن نجاشی شاعر زمان امام علی(ع)[۲۴] و اعور شنی‏(متوفای۵۰ق)[۲۵] در مدح جعده و نکوهش عتبه اشعاری سروده‌اند.

گزارش‌های تاریخی حاکی از آن است که امام علی(ع) بعد از جنگ صفین جعده را حاکم خراسان نمود، اما مردم وی را قبول نکردند و جعده به نزد امام علی(ع) بازگشت.[۲۶] البته برخی معتقدند جعده یک سال در خراسان ماند[۲۷] و به دلیل رفتار مناسب وی، مردم منطقه مسلمان و به امام علی(ع) محبت ورزیدند.[۲۸]

دعوت از امام حسین(ع)

محفوظی اهوازی می‌نویسد جعده از دوست‌دارن امام حسین(ع) بود. بعد از شهادت امام حسن(ع) جعده به همراه دیگر شیعیان امام حسین(ع) را برای قیام دعوت نمود،[۲۹] اما امام(ع) به دلیل پیمان با معاویه، این دعوت را قبول نکرد.[۳۰]

پانویس

الگوی پانویس غیرفعال شده است. لطفا از الگوی پانوشت استفاده شود


منابع

  • ابن أبی الحدید، شرح نهج البلاغة، محقق و مصحح: محمد ابوالفضل ابراهیم،‏ قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
  • ابن اثیر جزری، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵ق.
  • ابن جوزی، عبد الرحمن بن علی‏، المنتظم،‏ بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • بحرانی، سید هاشم، حلیة الابرار فی أحوال محمّد و آله الأطهار(ع)، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق: عادل احمد عبدالموجود، علی محمد ، معوض، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
  • ابن سعد کاتب واقدی، محمد بن سعد‏، الطبقات الکبری‏، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق.
  • ابن طاوس، عبدالکریم بن احمد، فرحة الغری فی تعیین قبر أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب(ع) فی النجف، قم، منشورات الرضی، چاپ اول، بی‌تا.
  • ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله‏، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق: علی محمد بجاوی، بیروت، دار الجیل، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • احمدی میانجی، علی، مکاتیب الأئمة(ع)، قم، دار الحدیث‏، چاپ اوّل‏، ۱۴۲۶ق.
  • اشتهاردی‏، محمد محمدی، سیرت پیامبر اعظم و مهربان‏، قم، ناصر، چاپ اول، ۱۳۸۵ش.
  • امینی، محمد هادی‏، اصحاب امیر المؤمنین(ع) و الرواة عنه‏، بیروت، دار الکتاب الإسلامی‏، چاپ اوّل‏، ۱۴۱۲ق.
  • حجازی‏، فخرالدین، زندگانی حسن بن علی(ع)‏، تهران، بعثت‏، ۱۳۵۲ش‏.
  • شریف قرشی، باقر، موسوعة الإمام أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب(ع)، مؤسسة الکوثر، چاپ اول، ۱۴۲۳ق.
  • شهیدی‏، سید جعفر، زندگانی علی بن الحسین(ع)، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی‏، چاپ دهم، ۱۳۸۰ش.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، رجال، محقق و مصحح: جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ سوم، ۱۴۲۷ق.
  • عطاردی‏، عزیز الله، مسند الإمام الشهید أبی عبد الله الحسین بن علی(ع)، تهران، عطارد، چاپ اول، ۱۳۷۶ش‏.
  • کشی، محمد بن عمر، اختیار معرفة الرجال، محقق و مصحح: شیخ طوسی و حسن مصطفوی،‏ مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.
  • کَسّی، عبدالحمید بن حمید، المنتخب من مسند عبد بن حمید، محقق: مصطفی عدوی، داربلنسیة للنشر و التوزیع، چاپ دوم، ۱۴۲۳ق.
  • محفوظی اهوازی، سید حسین‏، زندگانی حضرت امام حسین(ع)، قم، بنیاد معارف اسلامی‏، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
  • مغربی‏، قاضی نعمان، شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهار(ع)، قم، جامعه مدرسین‏، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.
  • نصر بن مزاحم، وقعة صفین، محقق و مصحح: عبدالسلام محمد هارون، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
  • وائلی، احمد، هویت تشیع، مترجم: ناصر سلمانی ایزدی، سبزوار، دانشگاه تربيت معلم سبزوار، ۱۳۸۰ش.
  1. ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۲۴۰.
  2. شیخ طوسی، رجال، ۱۴۲۷ق، ص۳۳.
  3. ابن أبی الحدید، شرح نهج البلاغة، ۱۴۰۴ق، ج۱۰، ص۷۸.
  4. شیخ طوسی، رجال، ۱۴۲۷ق، ص۵۹-۶۰.
  5. ابن حجر عسقلانی، الاصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۶۲۸.
  6. شیخ طوسی، رجال، ۱۴۲۷ق، ص۳۳.
  7. ابن أبی الحدید، شرح نهج البلاغة، ۱۴۰۴ق، ج۱۰، ص۷۷.
  8. ابن حجر عسقلانی، الاصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۶۲۹؛ کَسّی، المنتخب من مسند عبد بن حمید، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۳۱۱.
  9. عطاردی‏، مسند الإمام الشهید أبی عبدالله الحسین بن علی(ع)، ۱۳۷۶ش، ج۳، ص۳۳۹‏.
  10. ابن سعد، الطبقات الکبری‏، ۱۴۱۸ق، ج۱۱، ص۱۷۷.
  11. ابن حجر عسقلانی، الاصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۶۲۹.
  12. عطاردی‏، مسند الإمام الشهید أبی عبدالله الحسین بن علی(ع)، ۱۳۷۶ش، ج۳، ص۳۳۹‏.
  13. عطاردی‏، مسند الإمام الشهید أبی عبدالله الحسین بن علی(ع)، ۱۳۷۶ش، ج۳، ص۳۳۹‏؛ امینی، اصحاب امیر المؤمنین(ع) و الرواة عنه‏، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۱۱.
  14. وائلی، هویت تشیع، ۱۳۸۰ش، ج۳۱، ص۲۴۹.
  15. کشی، اختیار معرفة الرجال، ۱۴۰۹ق، ص۶۳.
  16. امینی، اصحاب امیر المؤمنین(ع) و الرواة عنه‏، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۱۱.
  17. نصر بن مزاحم، وقعة صفین، ۱۴۰۴ق، ص۵.
  18. امینی، اصحاب امیر المؤمنین(ع) و الرواة عنه‏، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۱۱.
  19. ابن طاوس، فرحة الغری، قم، ص۳۲.
  20. امینی، اصحاب امیر المؤمنین(ع) و الرواة عنه‏، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۱۱.
  21. شریف قرشی، موسوعة الإمام أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب(ع)، ۱۴۲۳ق، ج۱۱، ص۷۸.
  22. کشی، اختیار معرفة الرجال، ۱۴۰۹ق، ص۶۳؛ مغربی‏، شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهار(ع)، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۲۴۴.
  23. نصر بن مزاحم، وقعة صفین، ۱۴۰۴ق، ص۴۶۳-۴۶۴.
  24. نصر بن مزاحم، وقعة صفین، ۱۴۰۴ق، ص۴۶۵.
  25. نصر بن مزاحم، وقعة صفین، ۱۴۰۴ق، ص۴۶۵-۴۶۶.
  26. ابن اثیر جزری، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۳، ص۳۲۶؛ ابن جوزی، المنتظم،‏ ۱۴۱۲ق، ج۵، ص۱۲۹.
  27. شهیدی‏، زندگانی علی بن الحسین(ع)، ۱۳۸۰ش، ص۲۱.
  28. ناصری داوودی، تشیع در خراسان، ۱۳۷۸ش، ج۴۶، ص۲۸۰.
  29. محفوظی اهوازی، زندگانی حضرت امام حسین(ع)، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۲۹۷.
  30. احمدی میانجی، مکاتیب الأئمة(ع)، ۱۴۲۶ق، ج۳، ص۱۰۳.