آیه ۱۷ سوره مریم
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| جزء | ۱۶ |
| اطلاعات محتوایی | |
| درباره | نزول فرشته خداوند بر حضرت مریم |
آیه ۱۷ سوره مریم به کنارهگیری مریم(س) از دیگران و ظهور فرشتهای در صورت انسان برای او اشاره دارد.[۱]
﴿فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَابًا فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا ١٧﴾ [مریم:17]
﴿و در برابر آنان پردهای بر خود گرفت پس روح خود را به سوی او فرستادیم تا به [شکل] بشری خوشاندام بر او نمایان شد ١٧﴾
بر اساس آیه ۱۶ سوره مریم، مریم(س) به مکانی در سمت شرق رفت و در آیه ۱۷ آمده است که میان خود و دیگران حجابی قرار داد. قرآن درباره محل دقیق این مکان، معنای حجاب[۲] و علت کنارهگیری مریم(س) [۳] توضیحی نداده است. برخی مفسران مقصود از مکان شرقی را بخش شرقی مسجدالاقصی دانستهاند.[۴] حجاب نیز پردهای دانسته شده که مریم(س) را از دیگران جدا میکرد.[۵]
درباره علت کنارهگیری مریم(س) دو دیدگاه مطرح شده است: عبادت و خلوت با خدا[۶] و انجام غسل.[۷] علامه طباطبایی، دیدگاه دوم را فاقد دلیل دانسته است.[۸] محمدتقی مدرسی نیز با استناد به این آیه، احتمال داده است که نماز زن در خانه فضیلت بیشتری داشته باشد.[۹]
در این خلوتگاه، فرشتهای بر مریم(س) ظاهر شد. در آیه ۴۵ سوره آلعمران از فرشتگان و در این آیه از «روحنا» یاد شده است. بیشتر مفسران، مقصود از «روحنا» را جبرئیل دانستهاند.[۱۰]
آیه، ظاهرشدن فرشته را به صورت «بشر سَوِیّ» گزارش میکند.[۱۱] بیشتر مفسران بر این باورند که فرشته در واقع به انسان تبدیل نشده، بلکه به صورت انسان بر مریم(س) ظاهر شده یا چنین دیده شده است.[۱۲] علامه طباطبایی نیز صورت انسانی فرشته را مربوط به نحوه ظهور او برای مریم(س) دانسته نه اینکه در واقع به شکل انسان درآمده باشد.[۱۳]
ظاهرشدن فرشته بر مریم موجب ترس وی گشت[۱۴] و او از شر وی به خداوند رحمان پناه برد.[۱۵] فرشته سپس خود را فرستاده خداوند معرفی کرد[۱۶] ولد فرزندی را به او بشارت داد.[۱۷]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۳، ص۳۴.
- ↑ مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۵، ص۱۷۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۳، ص۳۳.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۴، ص۳۴.
- ↑ ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ۱۴۰۸ق، ج۱۳، ص۶۵.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۴، ص۳۵.
- ↑ حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، ص۳۱۸.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۴، ص۳۵.
- ↑ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۷، ص۲۵.
- ↑ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ۱۴۲۰ق، ج۲۱، ص۵۲۰.
- ↑ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۷، ص۲۵.
- ↑ کوثر، ج۶، ص۵۰۶.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۴، ص۳۵.
- ↑ زحیلی، تفسیر الوسیط، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۱۴۶۸.
- ↑ نجفی خمینی، تفسیر آسان، ۱۳۹۸ق، ج۲، ص۳۱۵.
- ↑ سوره مریم، آیه۱۹.
- ↑ حسینی همدانی، انوار درخشان، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۷۸.
منابع
- ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، تحقیق: محمدجعفر یاحقی، دکتر محمد مهدی ناصح، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۴۰۸ق
- حسینی شیرازی، سید محمد، تبیین القرآن، بیروت، دار العلوم، چاپ دوم، ۱۴۲۳ق.
- حسینی همدانی، سید محمدحسین، انوار درخشان، تحقیق: محمدباقر بهبودی، تهران، کتابفروشی لطفی، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
- زحیلی، وهبة بن مصطفی، تفسیر الوسیط، دمشق، دارالفکر، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
- طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه: محمدجواد بلاغی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- فخررازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.
- مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
- مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، تهران،دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
- نجفی خمینی، محمدجواد، تفسیر آسان، تهران، اسلامیة، چاپ اول، ۱۳۹۸ق.