ام الحسن دختر عبدالله بن محمد باقر (ع)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

ام‌الحسن، نوه امام باقر(ع) و از بانوان راوی حدیث از امام صادق(ع) است.

خانواده، نام‌ها

ام‌الحسن یا ام‌الحسین یا ام‌الخیر دختر عبد الله بن محمّد بن علی بن الحسین، یعنی نوه امام باقر(ع) است. همسرش عمر بن علی، فرزند امام سجاد(ع) و پسرش محمد بن عمر است.

در کتاب رجال شیخ طوسی پس از ذکر نام او آمده که برخی از صاحبان مُعجَم‌های رجالی، از جمله ابن عنبه گفته‌اند: امام باقر پسری غیر از امام صادق نداشته است و یا گفته‌اند عقبی جز جعفر نداشته است (یعنی نسل پسری آن حضرت از امام صادق بوده است)[۱]ولی، شیخ مفید می‌گوید: فرزندان امام باقر(ع) هفت تن بوده‌اند، در زمره ایشان عبد الله بن محمد را معرفی می‌کند. المجدی نیز شش پسر از جمله عبد الله را نام می‌برد و می‌گوید که نسل امام فقط از جعفر(ع) بود، که ام‌الحسن یا ام‌الخیر می‌تواند دختر این عبد الله باشد.[۲]

ابو جعفر صفار از محمد بن عمر بن علی از ام‌الحسین بنت عبدالله بن محمد بن علی بن الحسین حدیثی نقل کرده است[۳] البته کتب رجالی چنین نامی را در زمره راویان معرفی ننموده‌اند؛ لذا می‌توان گفت که‌ام الحسین به جای ام الحسن ضبط شده است.[۴]

روایت حدیث

شیخ طوسی او را از اصحاب و راویان امام صادق(ع) معرفی کرده است.[۵] مامقانی می‌گوید: امامی بودنش آشکار است، جز اینکه از نام و شرح حالش اطلاعی نیافتم.[۶] اردبیلی و میرزا استرآبادی او را از راویان حدیث معرفی کرده‌اند.[۷]

محمد بن عمر بن علی (پسر ام‌الحسن)از او روایت کرده است.[۸]

پانویس

  1. محدثات شیعه، ص۵۹ به نقل از عمدة الطالب: ص۲۲۵؛ المجدی: ص۹۴
  2. محدثات شیعه، ص۶۰ به نقل از ارشاد، ص۲۷۰؛ المجدی، ص۹۴
  3. محدثات شیعه، ص۶۰ به نقل از بصائر الدرجات، ص۱۸۷، جزء الرابع
  4. محدثات شیعه، ص۶۰
  5. محدثات شیعه، ص۶۰ به نقل از رجال طوسی: ص۳۴۱. در برخی از نسخه‌ها، ام الخیر به جای ام الحسن آمده است. ابن داود، ام الخیر را مستقلا معرفی نموده و گفته است که از اصحاب الصادق(ع) است (رجال ابن داود: ص۲۲۴) و میرزا استرآبادی گوید که‌ام الخیر همان ام الحسن است (منهج المقال:۴۰۰)، درحالی‌که مامقانی گوید: منافاتی ندارد که هم ام الحسن دختر عبد الله بن محمد الباقر باشد و هم ام الخیر. و احتمالا ذکر ام الخیر به سبب اشتباه رسم الخط است و ابن داود در این گفتار منفرد است (تنقیح المقال: ج۳،ص۷۲)
  6. محدثات شیعه، ص۶۰ به نقل از تنقیح المقال: : ج۳،ص۷۱ من فصل النساء.
  7. محدثات شیعه، ص۶۰ به نقل از جامع الرواة:ج۲، ص۴۵۵؛ منهج المقال: ص۴۰۰.
  8. محدثات شیعه، ص۶۰

منبع

  • غروی نایینی، نهله، محدثات شیعه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ۱۳۷۵ش. (از روی نسخه کتابخانه دیجیتال نور)

پیوند به بیرون