کاربر:A.qodsipour/صفحه تمرین۳

اقتدا در نماز

اقتدا در نماز، اصطلاحی فقهی در باب نماز است که به معنای پیروی مأموم از امام جماعت در نماز جماعت است. اقتدا تنها در نماز جماعت معنا دارد. مأموم می‌تواند از ابتدای نماز یا در حین آن به جماعت ملحق شود. برای تحقق و صحت اقتدا، شرایطی وجود دارد که رعایت آنها ضروری است، از جمله: نیت اقتدا، متابعت از امام جماعت، تعیین امام در ذهن مأموم، نبود حائل میان امام و مأموم، فاصله مناسب، همسانی ساختار نماز، حداقلی تعداد افراد که تمامی این موارد در مدخل نماز جماعت آمده است.(العروة الوثقى (للسيد اليزدي)، ج‌۱، ص: ۷۶۶)

نمازهای یومیه، نماز قضای میت، نماز جمعه، نماز عید فطر و قربان و نماز آیات از جمله نمازهایی هستند که اقتدا در آنها امکان‌پذیر است. اقتدا در نمازهای مستحب، جز در موارد استثنایی مانند نماز استغاثه، صحیح نیست. بعد از خواندن نماز فرادا، می‌توان برای درک فضیلت جماعت، به جماعت اقتدا کرد و دوباره خواند.

در رکعت اول و دوم، امام جماعت، حمد و سوره را می‌خواند و مأموم نباید آنها را بخواند، اما سایر ذکرهای نماز را آهسته ادا کرده و در حرکات نماز از امام پیروی می‌کنند. پیشی گرفتن عمدی یا تأخیر غیرمتعارف از امام، گناه است، اما بنا بر نظر مشهور فقیهان موجب بطلان نماز نمی‌شود. وجوب تبعیت در ذکر، به‌جز تکبیرةالاحرام، نیز میان فقیهان اختلافی است و برخی آن را واجب نمی‌دانند.

تفاوت نماز امام و مأموم از نظر ساختار که شکسته، تمام، ادا یا قضا باشد، مانع اقتدا نیست، اصل اقتدا یکسان است و تفاوت فقط به نیت نماز است؛ تنها نماز خوف احکام ویژه‌ای دارد.

همچنین از شرایط صحت اقتدا، شرایط امام جماعت است که باید دارای شرایطی باشد تا اقتدا به او صحیح باشد، از جمله: عقل، بلوغ، ایمان(شیعه دوازده امامی)، عدالت، حلال زادگی که شرایط کامل آن در ضمن شرایط امام جماعت آمده است.(جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام؛ ج‌۱۳، ص: ۲۷۳)

منابع

1. جمعى از پژوهشگران زير نظر شاهرودى، سيد محمود هاشمى‌، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت عليهم السلام‌، محقق/ مصحح: محققان مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى‌، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت عليهم السلام‌، چاپ اول‌، 1426ق.