فیلسوفنماها (کتاب): تفاوت میان نسخهها
imported>Mashg |
imported>Mashg |
(بدون تفاوت)
| |
نسخهٔ ۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۲
 | |
| اطلاعات کتاب | |
|---|---|
| نویسنده | ناصر مکارم شیرازی |
| موضوع | اعتقادات، نقد مارکسیسم و کمونیسم |
| سبک | داستان |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | ۱ |
| تعداد صفحات | ۴۰۰ |
| اطلاعات نشر | |
| ناشر | انتشارات اسلامیه |
| محل نشر | تهران |
| تاریخ نشر | ۱۳۳۸ش |
| نسخه الکترونیکی | فیلسوفنماها |
فیلسوفنماها نام کتابی داستانی تالیف ناصر مکارم شیرازی است. کتاب در زمانی که کمونیسم و حزب توده در ایران شکل گرفته و برای رواج اندیشه خود تلاش میکرد، به نگارش درآمده است تا مبانی فکری آنها را در قالب داستان تبیین و نقد کند. این کتاب با استقبال کمنظیری مواجه شد و برنده بهترین کتاب سال ١٣٣٤ هجری شمسی گردید.
معرفی
فیلسوف نماها توسط ناصر مکارم شیرازی با هدف تبیین تفکر کمونیسم و بیان نقاظ ضعف و اشتباه آنان به نگارش درآمده است.[۱] این کتاب که به صورت داستان است، در سال ١٣٣٤ شمسی از سوی هیئت دانشمندان و نویسندگان[۲] به عنوان بهترین کتاب سال شناخته شد و جایزه بزرگ سلطنتی را از آن خود کرد.[۳] مطالب کتاب قبل از انتشار به صورت یک کتاب کامل، به صورت داستان دنبالهدار در نشریه مجموعه حکمت چاپ میشد.[۴] این کتاب زمانی که حزب توده در حال نشر اندیشه خود در ایران بود با استقبال عظیمی از سوی جوانان و روشنفکران مواجه شد و موجب رهایی بسیاری از آنان از تفکرات مارکسیستی گردید.[۵] فیلسوفنماها بیش از سی بار تجدید چاپ شده است.[۶]
نویسنده
ناصر مکارم شیرازی از دانشآموختگان حوزه علمیه قم و نجف است. او یکی از هفت فقیهی است که پس از درگذشت آیتالله اراکی در آذر ۱۳۷۳ش، از سوی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، واجد شرایط مرجعیت شناخته و اعلام رسمی شد.[۷]
مکارم شیرازی نزد آیتالله بروجردی، سید محمد حجت کوهکمرهای، آیتالله خویی و سید محسن حکیم درس خواند و در ۲۴ سالگی، از محمدباقر اصطهباناتی و محمدحسین کاشف الغطاء اجازه اجتهاد دریافت کرد.[۸]
ویژگیها
نویسنده در مقدمه کتابش خاطرنشان کردهاست که در داستاننویسی مهارتی ندارد، اما سعی خواهد کرد با بهره گیری از شیوههای جدید رماننویسی پیام خود را به مخاطب برساند. او کتاب را به جوانانی که با چشم باز و فکر کنجکاو حقیقت را میجویند، تقدیم کردهاست.[۹]
وی در مقدمه کتاب نوشتهاست که حداکثر تلاش خود را برای سادهنویسی میکند.[۱۰] نثر کتاب بسیار روان است. برخی آن را روانتر از تفسیر نمونه دانستهاند.[۱۱]
سبک داستان را ادبیات تعلیمی دانستهاند که رویه آموزشی دارد.[۱۲] مولف در قالب گفتگوهای داستانی میان شخصیتها به تجزیه و بررسی مبانی فکری کمونیسم پرداخته و در جاهای متعددی به منابع و کتابهای آنان از جمله ماهنامه مردم (نشریه تئوریك حزب توده)، مقالات و كتابهای دكتر تقی ارانی ( رئیس وقت حزب توده در ایران)[۱۳] و مانیفست حزب كمونیست كارل ماركس و فردریك انگلس ارجاع داده و سپس به نقد آنها می پردازد.[۱۴]
چند نمونه از ارجاعات مولف از این قرار است:
- نظریه حزب کارگر درباره مذهب که حاوی نقطه نظرات فردریک انگلس است.[۱۵]
- تبیین نظر کمونیستها درباره پیدایش دین به نقل از کتاب ماتریالیسم تاریخی.[۱۶]
- رابطه جامعه، مذهب و اقتصاد مانند نظرات لنین در کتاب سوسیالیزم و مذهب.[۱۷]
- علل مادی ظهور اسلام از منظر ماتریالیستها از کتاب نگهبانان سحر و افسون[۱۸]
- روایاتی از امامان معصوم درباره دین و وظایف دینداران در مقابل ستم.[۱۹]
- نمونههایی از شگفتیهای خلقت به نقل از روایات معصومین و نیز دانشمندان غربی.[۲۰]
- نقل نظریه تبدل انواع داروین به نقل از کتاب اصل انواع داروین.[۲۱]
- تبیین فلسفه ماتریالیسم دیالکتیک از منظر اندیشمندان این مکتب به نقل از کتاب اصول مقدماتی فلسفه.[۲۲]
محتوا
مولف در ابتدای کتاب در چند صفحه اصطلاحاتی نظیر کمونیسم و آتهایسم را معرفی و معنا کرده است. سپس منابع خود در داستان را ذکر نموده است.[۲۳] وی در چند صفحه نیز نظرات خوانندگان چاپهای قبلی با عنوان بهترین تقریظها آورده است.[۲۴]
مکارم شیرازی در مقدمهای به بررسی نقش جنگ جهانی دوم در ایجاد دو قطب متضاد سیاسی در جهان و تاثیر آن در فرهنگ ملتها پرداخته[۲۵] بازماندن از آبادی جهان، جنگها و درگیریهای منطقهای را از جمله آثار آن میداند و معتقد است سیر تمدن کنونی غرب را به سمت خودخواهی و خودپرستی میباشد.[۲۶]
خلاصه داستان
کتاب داستان پسر جوانی به نام محمود را روایت میکند که به محافل پنهانی کمونیسمها پا میگذارد و از خطاها و جنایتهای آنان مطلع میشود و شروع به افشاگری میکند و با واکنشهای سخت سران کمونیسم مواجه میگردد. وی مورد ترور بیولوژیکی قرار میگیرد اما جان سالم بهدر میبرد در نهایت با توطئهای به زندان افکنده میشود و سرانجام به جزیره خارک تبعید میشود. مدتی بعد در یک شورش سیاسی آزاد میشود.[۲۷]
داستان با جملاتی پر از التهاب شروع میشود. وحشتی که قهرمان داستان با آن درگیر است حال و هوای اجتماعی آن روزگار را نشان میدهد.[۲۸] فیلسوفنماها که همان اعضای حزب توده هستند، نقشهای بد داستان میباشند که قهرمان داستان با آنها مقابله میکند. آنان افراد فاسد و فرصتطلبی هستند که در لباس فلسفه و صلح درآمدهاند و ادعای طرفداری از طبقه کارگر دارند.[۲۹]
بخشهای کتاب
مولف کتاب خود را به سه بخش اصلی تقسیم کرده است:[۳۰]
- بخش اول: نظر مادیون درباره پیدایش مذهب.
- بخش دوم: درباره وجود خداوند و قانون علیت و نظم خلقت سخن میگوید.
- بخش سوم: مکتبهای عمده فلسفی و ماتریالیسم دیالکتیک.
علت نگارش
مولف انگیزه خود از نگارش کتاب را تبیین طرز تفکر کمونیستهای جهان و نقاط ضعف و اشتباه منطق آنها، بیان کرده است و فهم اصول کاپیتالیسم را به کتابهای دیگر ارجاع داده است.[۳۱] وی معتقد است با انقلاب کمونیستی روسیه تفکر کمونیستی بیش از نصف اروپا و آسیا را دربر گرفت و علت روی آوردن مردم به آن ظلم سرمایهداری و فساد حکام غربی است. امروزه نیز حتی با برچیده شدن تشکیلات رسمی کمونیستها در ایران تلاش آنها برای اشاعه تفکر خود ادامه دارد.[۳۲]
وی در بیان علت نامگذاری کتاب مینویسد: کمونیسم قبل از تبدیل شدن به یک نظام حکومتی با تنظیم مانیفستی در سال ۱۸۴۷ میلادی توسط مارکس و انگلس دو فیلسوف انگلیسی، برای خود فلسفه تحت عنوان مارکسیسم ایجاد کرده بود و رجال سیاسی شوروی بدون اطلاع از این فلسفه و پیامدهای آن در ترویج آن کوشیدند و قیافه فلسفی به خود گرفتند و ما امروزه با این فیلسوفنماها روبرو هستیم.[۳۳]
چاپ کتاب
کتاب برای اولین بار در مردادماه سال ۱۳۳۳ هجری شمسی توسط انتشارات اسلامیه چاپ شد.[۳۴] چاپ ششم کتاب پس از سال ۱۳۴۲ شمسی بوده است.[۳۵]
پانویس
منابع
- اکبری اسحاقوندی، علی، «آشنایی با تشکلهای روحانی (۳) جامعه مدرسین حوزه علمیه قم»، در فصلنامه پیام، زمستان ۱۳۸۹، شماره ۱۰۴.
- بهپژوه، علی، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، در فصلنامه شمیم نرجس، ۱۳۸۹ش، ش۱۳.
- عقيقى بخشايشى، عبد الرحيم، طبقات مفسران شيعه، قم، دفتر نشر نويد اسلام ، چ۴، ۱۳۸۷ش.
- مشار، خان بابا، فهرست كتابهاى چاپى فارسى، تهران، مولف، چ۱، ش۱۳٥۰.
- مشار، خان بابا، مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون، بى نا، بى جا، چ۱، ۱۳۴۰ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، فیلسوفنماها، تهران، دارالکتب اسلامیه، چ۴، ۱۳۳٦ش.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۷.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۳
- ↑ مشار، مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى، ١٣٤٠ش، ج٦، ص٥١٩.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۳
- ↑ عقيقى بخشايشى، طبقات مفسران شيعه، ۱۳۷۴ش، ص۹۷۰.
- ↑ بهپژوه، علی، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، ص۳۰.
- ↑ اکبری، «آشنایی با تشکلهای روحانی (۳) جامعه مدرسین حوزه علمیه قم»، ص۱۵۰.
- ↑ «زندگینامه آیتالله مکارم شیرازی»، سایت جامعه مدرسین.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۳.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص٦.
- ↑ بهپژوه، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، ص۳۰
- ↑ بهپژوه، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، ص۳۱
- ↑ مانند: مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص٥٥ و ٦٦.
- ↑ بهپژوه، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، ص۳۰
- ↑ مانند: مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۴٦.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص٥٥.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص٦۷.
- ↑ مانند: مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۸۹.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۲۰.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۲۳۰-۲۳٥.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۲٥۹.
- ↑ مانند: مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۳۱۳.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص٦ - ۱۱.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۱ -۱۲.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۳-۱۷
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۹-۲۰.
- ↑ بهپژوه، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، ص۳۱
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۹-۲۰.
- ↑ بهپژوه، فیلسوف نماها کتاب سال۳۳، ص۳۱.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۲۷ ، ۱۷۷ ، ۳۰۱.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۱۷.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۲۱-۲۴.
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۲۴(نقل با تصرف و تلخیص).
- ↑ مکارم شیرازی، فیلسوفنماها، ۱۳۳٦ش، ص۴.
- ↑ مشار، فهرست كتابهاى چاپى فارسى، ش۱۳٥۰، ج۳، ص۳۸٥۱.