مقبرة الشعرا: تفاوت میان نسخهها
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
مقبرة | '''مقبرة الشعراء'''، یا آرامگاه شاعران، محل [[دفن]] برخی شاعران و مشاهیر ایرانی در سرخاب [[تبریز]] در نزدیکی [[بقعه امامزاده سید حمزه]]. | ||
شاعران معروفی مانند [[انوری ابیوردی]]، [[خاقانی شروانی]]، [[ظهیرالدین فاریابی]] و [[شهریار|سیدمحمدحسین شهریار]] و مشاهیری مانند [[ثقة الاسلام تبریزی]] و [[طاهر خوشنویس]]، در این مکان دفن شدهاند. | |||
[[پرونده:مقبره الشعراء.jpg|بندانگشتی|مقبرة الشعراء]] | [[پرونده:مقبره الشعراء.jpg|بندانگشتی|مقبرة الشعراء]] | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
یکی از اولین منابعی که درباره مقبرة الشعراء مطلبی آورده و آن مکان را به این نام خوانده، [[تاریخ گزیده]] نوشته [[حمدالله مستوفی]] (۶۸۰ - | یکی از اولین منابعی که درباره مقبرة الشعراء مطلبی آورده است و آن مکان را به این نام خوانده، [[تاریخ گزیده]] نوشته [[حمدالله مستوفی]] <small>(۶۸۰-۷۵۰ق)</small> است<ref>تاریخ گزیده، ص۷۳۶</ref> همچنین حمدالله مستوفی در کتاب نزهة القلوب نیز به نام این مکان، و دفن شعرایی چون [[انوری]]، [[خاقانی شروانی|خاقانی]]، ظهیر الدّین فاریابی، شمس الدّین سجاسی و.. اشاره میکند.<ref>نزهة القلوب، ص۱۲۵</ref> | ||
همچنین [[غیاث الدین خواندمیر]] (۸۸۰- ۹۴۲ه.ق) نیز در کتاب «تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر» به دفن ظهیرالدین | همچنین [[غیاث الدین خواندمیر]] <small>(۸۸۰- ۹۴۲ه.ق)</small> نیز در کتاب «تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر» به دفن ظهیرالدین فاریابی، در قبرستان مقبرة الشعراء اشاره میکند.<ref> تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، ج۲، ص۵۵۹</ref> | ||
نام مقبره الشعرا پس از دفن شاعران معروف قرن ششم مانند خاقانی و ظهیر در آنجا، در کتب تاریخ و تذکره آمده است. خاقانی، ابوالعلا و فلکی از شروان و گنجه، ظهیر فاریابی و شاهپور نیشابوری از [[خراسان]] به [[تبریز]] آمدند و پس از مرگ، در حظیره مخصوصی دفن شدند که این حظیره را در تاریخ و تذکرهها به عنوان مقبره الشعرا یاد کردهاند. شاعران دیگری نیز از عهد [[ایلخانیان]] تا ایلکانیان و دوره [[آق قویونلو]] در تبریز بودند و یا از نقاط دیگر به تبریز آمده که غالبا در همین حظیره و در جوار خاقانی مدفون هستند.<ref>در این باره ن.ک به کتاب کوی سرخاب تبریز و مقبره الشعراء</ref> برخی گفتهاند پس از دفن خاقانی در سرخاب در سال ۵۸۲ ه.ق و در زمان حکومت الناصر لدین الله، آن مکان به مقبرة الشعراء مشهور شد.<ref>منظر الاولیاء، ص۲۲۲</ref> | نام مقبره الشعرا پس از دفن شاعران معروف قرن ششم مانند خاقانی و ظهیر در آنجا، در کتب تاریخ و تذکره آمده است. خاقانی، ابوالعلا و فلکی از شروان و گنجه، ظهیر فاریابی و شاهپور نیشابوری از [[خراسان]] به [[تبریز]] آمدند و پس از مرگ، در حظیره مخصوصی دفن شدند که این حظیره را در تاریخ و تذکرهها به عنوان مقبره الشعرا یاد کردهاند. شاعران دیگری نیز از عهد [[ایلخانیان]] تا ایلکانیان و دوره [[آق قویونلو]] در تبریز بودند و یا از نقاط دیگر به تبریز آمده که غالبا در همین حظیره و در جوار خاقانی مدفون هستند.<ref>در این باره ن.ک به کتاب کوی سرخاب تبریز و مقبره الشعراء</ref> برخی گفتهاند پس از دفن خاقانی در سرخاب در سال ۵۸۲ ه.ق و در زمان حکومت الناصر لدین الله، آن مکان به مقبرة الشعراء مشهور شد.<ref>منظر الاولیاء، ص۲۲۲</ref> | ||
نسخهٔ ۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۳۵
مقبرة الشعراء، یا آرامگاه شاعران، محل دفن برخی شاعران و مشاهیر ایرانی در سرخاب تبریز در نزدیکی بقعه امامزاده سید حمزه.
شاعران معروفی مانند انوری ابیوردی، خاقانی شروانی، ظهیرالدین فاریابی و سیدمحمدحسین شهریار و مشاهیری مانند ثقة الاسلام تبریزی و طاهر خوشنویس، در این مکان دفن شدهاند.
تاریخچه
یکی از اولین منابعی که درباره مقبرة الشعراء مطلبی آورده است و آن مکان را به این نام خوانده، تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی (۶۸۰-۷۵۰ق) است[۱] همچنین حمدالله مستوفی در کتاب نزهة القلوب نیز به نام این مکان، و دفن شعرایی چون انوری، خاقانی، ظهیر الدّین فاریابی، شمس الدّین سجاسی و.. اشاره میکند.[۲]
همچنین غیاث الدین خواندمیر (۸۸۰- ۹۴۲ه.ق) نیز در کتاب «تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر» به دفن ظهیرالدین فاریابی، در قبرستان مقبرة الشعراء اشاره میکند.[۳]
نام مقبره الشعرا پس از دفن شاعران معروف قرن ششم مانند خاقانی و ظهیر در آنجا، در کتب تاریخ و تذکره آمده است. خاقانی، ابوالعلا و فلکی از شروان و گنجه، ظهیر فاریابی و شاهپور نیشابوری از خراسان به تبریز آمدند و پس از مرگ، در حظیره مخصوصی دفن شدند که این حظیره را در تاریخ و تذکرهها به عنوان مقبره الشعرا یاد کردهاند. شاعران دیگری نیز از عهد ایلخانیان تا ایلکانیان و دوره آق قویونلو در تبریز بودند و یا از نقاط دیگر به تبریز آمده که غالبا در همین حظیره و در جوار خاقانی مدفون هستند.[۴] برخی گفتهاند پس از دفن خاقانی در سرخاب در سال ۵۸۲ ه.ق و در زمان حکومت الناصر لدین الله، آن مکان به مقبرة الشعراء مشهور شد.[۵]
نامها
مقبره الشعرا قبلا با نامهای حظیره الشعرا، حظیره القضاه، قبرستان سرخاب معروف بوده است.
بنای یادبود
این قبرستان، به دلیل گذشت زمان و حوادث طبیعی مانند سیل، زلزله و.. متروکه شده بود.[۶] در شهریورماه ۱۳۵۰ مسابقهای برای طرح بنای یادبودی در مقبرةالشعرا برگزار شد و عملیات احداث بنای آن آغاز گردید.
موقعیت
مقبرة الشعرا در محله سرخاب در کنار بقعه سید حمزه در خیابان ثقة الاسلام، جنب خیابان عارف و تقریباً حوالی تکیه حیدر واقع شده است. امامزاده سید حمزه از نوادگان امام کاظم(ع) است.
مدفونان
برخی ار شاعران و مشاهیر مدفون در مقبرة الشعراء
- ابونصر علی بن احمد اسدی طوسی(۴۲۵)، نخستین شاعر مدفون در مقبره الشعرا بوده است، قصاید مناظره، گرشاسب نامه، لغت فرس و کتاب نسخه الابنیه عن حقایق الادویه از آثار اوست.
- قطران تبریزی (۴۶۵)، دومین شاعری است که در سرخاب به خاک سپرده شده است، وی نخستین شاعر پارسی گوی آذربایجان است.
- مجیر الدین بیلقانی (۵۸۶) زادگاه او بیلقان از توابع شیروان است مجیر در غزل سرایی روان گوی و لطیف طبع است.
- خاقانی (۵۲۰-۵۹۵)افضل الدین بدیل بن نجار خاقانی شروانی در شروان زاده شد. دیوان اشعار، مثنوی تحفه العراقین، منشات خاقانی و مثنوی کوتاه ختم الغرایب از آثار اویند.[۷]
- ظهیر الدین فارابی (۵۹۸)، ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی متخلص به ظهیر بوده و در حدود ۵۵۲ قمری در فاریاب بلخ زاده شده است.
- شاهپور نیشابوری(۶۰۰)، جمال الدین شاهپور بن محمد اشهری، شاگرد ظهیر فاریابی بوده و در خدمت سالطان محمد تکش میزیسته است.
- شمس الدین سجاسی، (۶۰۲) صاحب دیوان ظهیر فاریابی و فرائد السلوک[۸]
- ذوالفقار شروانی(۶۸۹)، سید قوام الدین حسین بن صدر الدین علی شروانی متخلص به ذوالفقار که لقب ملک الشعرا نیز داشته است، او را واضع شعر مصنوعی میدانند.
- همام تبریزی
- مغربی تبریزی
- مانی شیرازی
- لسانی شیرازی
- شکیبی تبریزی
- انوری ابیوردی، از دانشمندان و شاعران ایرانی قرن ۶ قمری در دوران سلجوقیان است. او در قصیده، غزل و قطعه شعر سروده است. اهمیت غزلیات او در تأثیری است که بر سعدی گذاشته است. روحیه طنزآمیز و متناقض وی در اشعارش جلوهگر است. او ابتدا به خاوری و در دوران کمال به انوری تخلص میکرده است.
- سید محمد حسین شهریار، آخرین شاعر مدفن در مقبرة الشعراء
- میرزا علی ثقة الاسلام تبریزی، (۱۲۷۷-۱۳۳۰ق)، عالم دینی، نویسنده، مبارز مشروطه خواه تبریز و پیشوای شیخیه تبریز بود، روسها در عاشورای ۱۳۳۰/ ۱۰ دی ۱۲۹۰ ثقة الاسلام و هفت تن دیگر را بهدار آویختند
- میرزا طاهر خوشنویس،(۱۲۶۷-۱۳۵۵ش) از نسخنویسان صاحبنام ایران، او در ۱۳۵۵ش در تهران درگذشت و در این شهر مدفون شد، ولی در ۱۳۸۴ش، جسد او به مقبرةالشعرای تبریز انتقال یافت.
- میرزا عیسی فراهانی پادشاه ایران او را قائم مقام صدارت کرد، اثبات النبوه الخاصه به زبان فارسی، احکام الجهاد و اسباب الرشاد و رسالهای به فارسی که جهادیه کبری داشت از آثار اویند.[۹]
پانویس
- ↑ تاریخ گزیده، ص۷۳۶
- ↑ نزهة القلوب، ص۱۲۵
- ↑ تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، ج۲، ص۵۵۹
- ↑ در این باره ن.ک به کتاب کوی سرخاب تبریز و مقبره الشعراء
- ↑ منظر الاولیاء، ص۲۲۲
- ↑ سخنوران آذربایجان، ج۱، ص۱۸۹
- ↑ مولفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، ج۱، ص۵۱
- ↑ فرائد السلوک، مقدمه، ص۲۵
- ↑ مفاخر آذربایجان، ج۲، ص۱۰۳۰
منابع
- مولفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، مشار، خان بابا، تهران، بیتا
- سخنوران آذربایجان، دولت آبادی، عزیز، تبریز، ستوده، ۱۳۷۷ه.ش
- مفاخر آذربایجان، عقیقی بخشایشی، عبد الرحیم، تبریز، نشر آذربایجان، ۱۳۷۸ه.ش
- فرائد السلوک، سجاسی، اسحاق بن ابراهیم، تصحیح و تحشیه:نورانی وصال، عبد الوهاب، افراسیابی، غلامرضا، تهران، نشر پاژنگ، ۱۳۶۸ه.ش
- منظر الاولیاء (در مزارات تبریز و حومه)، اسرار تبریزی، محمد کاظم بن محمد، مصحح:محدث، هاشم، تهران، کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۸ه.ش
- کوی سرخاب تبریز و مقبرة الشعراء، سید ضیاءالدین سجادی، تهران، انجمن آثار ملی، ۱۳۵۶ ه.ش
- تاریخ گزیده، حمد الله مستوفی، حمد الله بن ابی بکر، به اهتمام:نوایی، عبد الحسین، تهران، نشر امیرکبیر، ۱۳۶۴ه.ش
- تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، خواند میر، غیاث الدین بن همام الدین، زیر نظر:دبیر سیاقی، محمد، مقدمهنویس:همایی، جلال الدین، تهران، خیام، ۱۳۸۰ ه.ش
- نزهة القلوب، حمد الله مستوفی، حمد الله بن ابی بکر، محقق: دبیر سیاقی، محمد، قزوین، نشر حدیث امروز، ۱۳۸۱ه.ش