بحث:ازدواج امام جواد(ع) با امالفضل
آخرین نظر: ۲۵ اوت توسط Gholampour در مبحث نکاتی برای اصلاح مقاله
- @Gholampour:
- سلام وادب و خدا قوت...
- (و مأمون در همان سفر، دختر خود امالفضل را به عقد ایشان درآورد)با توجه به سال ولادت امام جواد(۱۹۵) وسال شهادت امام رضا(۲۰۳) نهایت سن امام جواد دراین سفر۸ سال است آیا عقد دراین سن بوده است؟! ام الفضل چند ساله بوده است؟Mahdi1382 (بحث) ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۰ (+0330)
- (در مقابل، گروهی دیگر زمان این ازدواج را پس از شهادت امام رضا(ع) دانسته و سالهای ۲۰۲ق، ۲۰۴ق یا ۲۱۰ق را برای آن ذکر کردهاند)سال ۲۰۲ که پس از شهادت امام(ع) رضا نیست. Mahdi1382 (بحث) ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۰ (+0330)
- (برخی پژوهشگران بر این باورند که گزارش دوم طبری ناظر به زمان آغاز زندگی مشترک امام جواد(ع) و امالفضل است، نه زمان عقد آنان. بر این اساس، مأمون در سال ۲۱۵ق، پیش از جنگ با روم و پس از رسیدن به تکریت، دستور داد امالفضل به امام جواد(ع) ملحق شود و زندگی مشترک آنان آغاز گردد)براین اساس اگر سال عقد براساس گزارش اول طبری ۲۰۲ بوده یعنی تا آغاز زندگی مشترک ۱۳ سال دوران عقدشان بوده است؟!Mahdi1382 (بحث) ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۰ (+0330)
نکاتی برای اصلاح مقاله
با سلام خدمت آقای @Alikhani: ، مقاله طبق نظر حضرتعالی اصلاح گردید، یاعلی--Gholampour (بحث) ۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۸ (+0330)
@Gholampour: با سلام و احترام نکاتی برای اصلاح مقاله عرض میشود:
- اهمیت این مقاله به این است که آیا این ازدواج با هدف سیاسی (جاسوسی از امام و شهیدکردن امام) صورت گرفته یا نه؟ اگر چه در بخش »جایگاه و اهمیت« بند اول به این مسئله پرداخته ، اما قسمت اصلی آن به بخش پایانی انتقال پیدا کرده است. از این رو به نظر میرسد باید قسمت پایانی هم به بخش جایگاه و اهمیت انتقال یابد. از طرف دیگر مناسب است مطالب مربوط به مناظره امام با یحیی بن اکثم که در بخش جایگاه آمده، به همان بخش مربوط به خود انتقال یابد.
- این ازدواج از مسائل اختلافی و چالشی است که روایات معارضی درباره آن وجود دارد. اما با خواندن بخش اهمیت و جایگاه اختلافیبودن این مسئله در بین عالمان و متعارض بودن روایات در این مسئله نمود پیدا نمیکند. مثلا در بخش جایگاه گفته شده: «یکی از رویدادهای مهم دوران امامت ایشان است که در منابع تاریخی با اهداف و روایت مختلفی گزارش شده است» بنده با خواندن این متن در ابتدا گمان کردم که اختلافی در آن نیست بلکه یک مسئلهای بوده که اهداف گوناگونی (و نه متعارضی) برای آن ذکر شده است. این در حالی که است که در مستند مربوط به جملۀ یادشده آمده است: «اخبار و روایات درباره چرایی و چگونگی آن و نقش ام فضل در شهادت امام جواد دچار تعارض است.». غرض اینکه این تعارض بین روایات و این اختلاف علما در مورد این ازدواج بسیار کمرنگ است و شاید مخاطب به راحتی نفهمد.
- به نظر میرسد برخی کلمات مهم در این مدخل لینک نشده است.
- منبع روایت ابوهاشم جعفری درج نشده است.
- هرگاه بخواهیم اهمیت یک جمله را نشان دهیم (مثلا اجماعی بودن یک مسئله ، متفق بودن آن نزد شیعه و سنی و ...) از سه یا چهار منبع استفاده میکنیم. اما مستند شماره ۳ و ۱۳ چنان ارزشی ندارد که برای آن چهار منبع ذکر شود (مطابق دستورالعمل چنین روشی از مصادیق زیادهنویسی است) در این موارد مناسب است مصدر اصلی و قدیمی حفظ شود و منابع ثانوی حذف شود.
- اصل کتاب مرحوم مظفر عربی است، و با وجود اصل کتاب نباید به ترجمه آن آدرس داد. این اشکال در مورد کتاب نگاهی به زندگانی سیاسی امام جواد نیز وجود دارد.
- جمله «درباره انگیزه مأمون از این ازدواج، دیدگاههای گوناگونی مطرح شده است.» نیز با همان اشکال نخست مواجه است. وقتی میگوییم گوناگون، یعنی ممکن است مأمون در آن واحد چند انگیزه مختلف داشته باشد. این در حالیست که منظور شما متعارض است که با هم قابل جمع نیستند.
- «تاریخپژوه معاصر» مقالات ویکی برای زمان حال نوشته نمیشود.
- در مقالات ویکی شیعه، برای حضرات معصومین علیهم الصلاة و السلام از تعبیر ایشان استفاده نمیشود.
- گفته شده: «بر پایه روایتی دیگر، مأمون با این ازدواج در پی آن بود که از نسل پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) صاحب نواده شود» مستند این مطلب «یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دارصادر، ج۲، ص۴۵۵.» است اما در این صفحه چنین مطلبی نیست.
- با سلام لینک خدمت شما:https://lib.eshia.ir/10382/2/454/%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B6%D9%84
در متن چنین ذکر شده که یعقوبی از قول مأمون ذکر میکند: «زوج محمد بن الرضا ابنته أم الفضل و أمر له بألفي ألف درهم، و قال: إني أحببت أن أكون جدا لامرئ ولده رسول الله و علي بن أبي طالب فلم تلد منه ....»
- اینکه گفته شده: «که ابناثیر در الکامل و ابنکثیر در البدایة و النهایة نیز آن را نقل کردهاند» مطلب زائدی است؛ زیرا طبیعی است که گزارههایی که در منابع اصلی و نخستین آمده، در کتابهای قرنهای بعدی ذکر میشود. به عبارت دیگر این گزارش طبری در ۱۰۰ کتاب دیگر هم آمده است و نیازی به ذکر آن نیست.
- تصویر امامان شیعه در دایرة المعارف اسلام، کتابی است که زیر نظر تقی زاده داوری نوشته شده، اما مطلب مربوط به امام جواد را فرد دیگری نوشته است و باید نام او ذکر شود.
- بخش مربوط به چگونگی ازدواج خیلی پیچیده شده است. مطابق همه مستندهای این بخش چند چیز مورد اتفاق است: «مأمون زوجت گفته، امام ع قبلت فرمود، مهریه ۵۰۰ درهم بوده است.» گویا تنها اختلاف در این است که چه کسی خطبه را اول خوانده است، که این هم اهمیت چندانی ندارد.
- درباره عنوان «مناظرات امام جواد با یحیی بن اکثم» آیا چند مناظره برگزار شد یا یک مناظره؟
با سلام مجدد، با مطالعه ابتدایی در برخی کتب متوجه شدم که گویا ۳ مناظره برگزار شده و مناظره امام با یحیی بن اکثم پیش از عقد امام جواد(ع) با امالفضل، یکی از آنها بوده، لذا عنوان مناظرات گذاشتم که این مناظره با جزییات بیشتر در این بخش ذکر گردد. ولی با این حال اگر فکر میکنید یکی بوده و باید تغییر داد، درخدمتم.
- درباره شهادت امام جواد ع چند نکته مهمی وجود دارد که در مدخل نیامده است: مطابق آنچه در اثبات الوصیه آمده ام الفضل به امام علاقه داشت، اما از آنجا که به همسر دیگر امام حسادت میکرد، فریب عمو و برادرش را خورد و بعد پشیمان شد. نکته دیگر اینکه چنین نیست که شیخ مفید دخالت ام فضل را در شهادت امام انکار کند، بلکه ایشان از اساس شهادت امام را انکار کرده و از واژه توفی استفاده کرده است. از طرفی دیگر اگر بخواهیم این کلام شیخ مفید را نقل کنیم باید دیدگاه اکثریت قاطبه شیعه را که همه امامان شهید شدهاند را نیز بیاوریم و ضعف دیدگاه شیخ مفید را نشان دهیم.