پرش به محتوا

اسب‌دوانی

از ویکی شیعه


اسب‌دوانی به معنای مسابقه با اسب است.[۱] فقیهان در باب «السبق و الرمایة؛ مسابقه و تیراندازی» به احکام شرعی مسابقات اسب‌دوانی و تیراندازی پرداخته‌اند که به آمادگی رزمی و مهارت‌های نبرد مربوط می‌شود.[۲] برخی فقیهان مسابقه با اسب را از عقود دانسته‌اند که نیاز به رعایت شرایط عقدهای دیگر دارد، ولی برخی دیگر آن را جعاله دانسته‌اند که نیاز به قبول ندارد.[۳] در فقه، اگر اسب همچنان در جنگ به کار رود، شرط‌بندی بر آن جایز است، اما در غیر این صورت، چنین مسابقه‌ای خلاف احتیاط است.[۴] همچنین برخی احتمال داده‌اند که با پیشرفت‌های جنگی جدید، مسابقه و شرط‌بندی بر وسایل جدید مانند ماشین‌ها نیز جایز باشد.[۵] در صورتی که مسابقه به آمادگی رزمی کمک کند، جایزه برای برنده از بیت المال ممکن است.[۶]

به گفته مورخان، پیامبر اکرم(ص) به مسابقه اسب‌دوانی، تیراندازی و شتردوانی تشویق می‌کرد و خود نیز در این مسابقات شرکت می‌کرد.[۷] در حدیثی از پیامبر(ص) آمده که جایزه گذاشتن برای مسابقه تنها برای اسب‌دوانی، تیراندازی و شتردوانی جایز است.[۸] گفته شده است که پیامبر(ص) اسب‌های ورزیده را برای مسابقه از محله حَفیا تا مسجد بنی زُرَیق به مسابقه واداشت و جوایزی مانند سه نخله خرما برای سه نفر اول قرار داد.[۹]

در اهمیت اسب‌دوانی گفته‌اند که پیامبر اسلام(ص) اسب‌دوانی و تیراندازی را به عنوان محبوب‌ترین سرگرمی‌ها نزد خداوند معرفی کرده است[۱۰] و حتی ملائکه در این مسابقات حضور می‌یابند.[۱۱]

امام علی(ع) از آزار دادن اسب و فریاد زدن بر سر اسب برای سرعت گرفتن در مسابقه، منع کرد.[۱۲]

پانویس

  1. ↑ معین، فرهنگ فارسی معین، ۱۳۶۰ش، ذیل «اسب‌دوانی».
  2. ↑ به عنوان نمونه نگاه کنید به شهید ثانی، الروضة البهیة، ۱۴۱۰ق، ج۴، ص۴۱۹ و نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۸ش، ج۲۸، ص۲۱۱ و حکیم، منهاج الصالحین، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۱۵۴.
  3. ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۸ش، ج۲۸، ص۲۲۱ - ۲۲۲.
  4. ↑ حکیم، منهاج الصالحین، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۱۵۴.
  5. ↑ نگاه کنید به حکیم، منهاج الصالحین، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۱۵۴.
  6. ↑ شهید ثانی، الروضة البهیة، ۱۴۱۰ق، ج۴، ص۴۲۵.
  7. ↑ محمدی ری‌شهری، سیره پیامبر خاتم(ص)، ۱۳۹۴ش، ج۳، ص۴۳۱.
  8. ↑ حمیری قمی، قرب الإسناد، ۱۴۱۳ق، ص۸۸، ح۲۹۱.
  9. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۴۸، ح۵.
  10. ↑ متقی هندی، کنز العمال، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۳۴۴، ح۱۰۸۱۲.
  11. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۴۹، ح۱۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، چاپ دوم، ج۱۲، ص۳۰۵، ح۱۳۴۷۴.
  12. ↑ نسائی، السنن الکبری، ۱۴۱۱ق، ج۱۰، ص۳۷، ح۱۹۷۸۱.

منابع

  • حکیم، سید محسن، منهاج الصالحین، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۱۰ق.
  • حمیری قمی، عبدالله، قرب الإسناد، تحقیق: مؤسّسه آل البیت(ع)، قم، مؤسّسة آل البیت(ع)، چاپ اوّل، ۱۴۱۳ق.
  • شهید ثانی، زین‌‎الدین بن علی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، قم، داوری، ۱۴۱۰ق.
  • طبرانی، سلیمان بن احمد، المعجم الکبیر، تحقیق: حمدی بن عبد المجید سلفی، داراحیاء التراث العربی، چاپ دوم.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق: علی‌اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیة، چاپ پنجم، ۱۳۶۳ش.
  • متّقی هندی، علی، کنز العمّال، تحقیق: بکری حیّانی و صفوة السّقا، بیروت، مؤسّسة الرّسالة، ۱۴۰۹ق.
  • محمدی ری‌شهری، محمد، سیره پیامبر خاتم(ص)، ترجمه: عبدالهادی مسعودی، قم، دارالحدیث، ۱۳۹۴ش.
  • معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، تهران، امیرکبیر، چاپ چهارم، ۱۳۶۰ش.
  • نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، تحقیق: علی آخوندی، تهران، دارالکتب الاسلامیة، چاپ سوم، ۱۳۶۸ش.
  • نسائی، احمد بن شعیب، السنن الکبری، تحقیق: عبدالغفار سلیمان بنداری و سید کسروی حسن، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.