آیه ۲۳ سوره مریم
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | مریم |
| شماره آیه | ۲۳ |
| جزء | ۱۶ |
| اطلاعات محتوایی | |
| درباره | طلب مرگ کردن حضرت مریم |
آیه ۲۳ سوره مریم به آرزوی حضرت مریم(س) برای مرگ و فراموششدن در هنگام درد زایمان حضرت عیسی دارد؛[۱] زمانی که شدت درد او را به سوی تنه درخت خرما کشاند.[۲]﴿فَأَجَاءَهَا الْمَخَاضُ إِلَى جِذْعِ النَّخْلَةِ قَالَتْ يَا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هَذَا وَكُنْتُ نَسْيًا مَنْسِيًّا ٢٣﴾ [مریم:23]|﴿تا درد زایمان او را به سوی تنه درختخرمایی کشانید گفت ای کاش پیش از این مرده بودم و یکسر فراموششده بودم ٢٣﴾
بارداری حضرت مریم رویدادی اعجازگونه بود که بدون آمیزش با مرد رخ داد.[۳] او برای دوری از دیگران، به مکانی خلوت رفت[۴] و در اثر درد زایمان، به سوی تنه درخت خرما کشیده شد.[۵] برخی تنه درخت را به خشکی و بیحاصلی آن مرتبط میدانند.[۶] طبق آیه، مریم آرزو کرد که ای کاش پیش از این مرده و از یاد رفته بودم.[۷]
علت این آرزو را شرم از مردم،[۸] ترس از ملامت[۹] و شدت مشکلات[۱۰] دانستهاند. ناصر مکارم شیرازی، مفسر شیعه، به مشکلات دیگری مانند نبود قابله، یاور، آب و غذا و محل استراحت اشاره کرده و این شرایط را عامل فشار شدید بر حضرت مریم میداند.[۱۱] در تفسیر من هدی القرآن آمده است که دوری مریم از زندگی دنیوی و ناآشنایی با سختیها سبب شد نخستین مواجهه جدی با رنج، او را به آرزوی مرگ بکشاند.[۱۲]
برخی مفسران درخواست مرگ در چنین شرایطی را نادرست میدانند؛ با این حال گفتهاند گاهی انسان در برابر حوادث سخت، بهویژه در مسائل مربوط به آبرو، چنین احساساتی را ابراز میکند.[۱۳] محمدجواد مغنیه نیز این تعابیر را واکنشی طبیعی در شرایط دشوار میداند، مشروط بر آنکه به تردید در ایمان نینجامد.[۱۴]
پانویس
- ↑ طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۸، ص۴۳۱.
- ↑ کاشانی، منهج الصادقين، ۱۳۳۶ش، ج۵، ص۳۹۵.
- ↑ جعفری، کوثر، ۱۳۷۶ش، ج۲، ص۱۲۵.
- ↑ صادقی تهرانی، البلاغ، ۱۴۱۹ق، ص۳۰۶.
- ↑ سوره مریم، آیه۲۳.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۴، ص۴۲.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۶، ص۷۹۰.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۴، ص۴۲.
- ↑ بیضاوی، أنوار التنزیل، ۱۴۱۸ق، ج۴، ص۸.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۳، ص۳۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۳، ص۴۱.
- ↑ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۷، ص۳۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۳، ص۴۴.
- ↑ مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۵، ص۱۷۷.
منابع
- بیضاوی، عبدالله بن عمر، انوار التنزیل و اسرار التأویل، تحقیق: محمد عبدالرحمن المرعشلی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.
- جعفری، یعقوب، کوثر، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۳۷۶ش.
- صادقی تهرانی، محمد، البلاغ فی تفسیر القرآن بالقرآن، قم، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
- طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم،۱۴۱۷ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه: محمدجواد بلاغی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
- فضلالله، سید محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، بیروت، دار الملاک للطباعة و النشر، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق.
- کاشانی، ملا فتحالله، تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین، تهران، کتابفروشی محمد حسن علم، ۱۳۳۶ش.
- مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.