آیه ۱۲۸ سوره توبه
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره توبه |
| شماره آیه | ۱۲۸ |
| جزء | ۱۱ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| درباره | بیان برخی ویژگیهای پیامبر(ص) |
| آیات مرتبط | آیه ۶ سوره کهف، آیه ۳ سوره شعراء، آیه ۸ سوره فاطر، آیه ۶ سوره فصلت. |
آیه ۱۲۸ سوره توبه حاوی تصویری از شخصیت پیامبر(ص) در تعامل با مردم است[۱] که بر اساس آن، او از میان خود مردم است، رنج دیگران بر دلش سنگینی میکند، با تمام وجود در پی هدایت آنهاست، و نسبت به مؤمنان رئوف و رحیم است.
﴿لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ ١٢٨﴾ [توبه:128]|﴿قطعا برای شما پیامبری از خودتان آمد که بر او دشوار استشما در رنج بیفتید به [هدایت] شما حریص و نسبت به مؤمنان دلسوز مهربان است ١٢٨﴾
ویژگی اول: بر اساس این آیه، پیامبر(ص) از میان خود مردم،[۲] همنوع آنان[۳] و دارای اصل و نسبی شناختهشده است.[۴] ناصر مکارم شیرازی و جعفر سبحانی، با مفسرانی که اشاره این آیه را به عرببودن پیامبر تفسیر کردهاند، مخالفت کرده و بر آن شدهاند که قرآن توجهی به نژاد انسانها ندارد.[۵]
ویژگی دوم: پیامبر(ص) از رنج و آسیب هر موجودی، حتی غیرمؤمنان یا حیوانات آزرده میشود[۶] و درد و رنج دیگران را احساس میکند.[۷] از همین جهت پیامبر را غمخوار امت نامیدهاند.[۸]
ویژگی سوم: پیامبر برای خیرخواهی و نجات انسانها، چه مؤمن و چه غیرمؤمن، حریص است.[۹] مفسران درباره این آیه گفتهاند که پیامبر شیفته هدایت و سعادت انسانها بود و به همه مردم دلسوزی داشت.[۱۰]
ویژگی چهارم و پنجم: پیامبر رئوف و رحیم است.[۱۱] گفته شده «رئوف» اشاره به محبت ویژه به مؤمنان، و «رحیم» اشاره به رحمت به گناهکاران است؛[۱۲] رأفت، رحمت بیش از اندازه است[۱۳] و تنها پیامبر اسلام(ص) است که خداوند هر دو نام «رئوف» و «رحیم» را برای او به کار برده است.[۱۴]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۸۶ش، ج۷، ص۲۹۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۲۰۶.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۹، ص۴۱۱؛ کاشانی، منهج الصادقین، تهران، ج۴، ص۳۴۸؛ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۴، ص۳۳۹.
- ↑ ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۸۶.
- ↑ سبحانی، منشور جاوید، قم، ج۷، ص۳۶۶؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۲۰۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۲۰۷؛ کاشفی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، کتابفروشی نور، ص۴۴۰؛ ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۸۷.
- ↑ مغنیه، التفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۴، ص۱۲۴.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۵۲۹.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۹، ص۴۱۱؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۵، ص۱۳۰.
- ↑ مغنیه، التفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۴، ص۱۲۴؛ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۴، ص۳۳۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۲۰۷؛ مکارم شیرازی، گفتار معصومین(ع)، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۱۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۲۰۸.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۴، ص۳۳۹.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۵۲۹؛ کاشفی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، کتابفروشی نور، ص۴۴۰.
منابع
- ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان وروح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۴۰۸ق.
- سبحانی، جعفر، منشور جاوید، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، بیتا.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۵ش.
- کاشانی، فتحالله بن شکرالله، منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، تهران، کتابفروشی اسلامیه، بیتا.
- کاشفی، حسین بن علی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، سراوان، کتابفروشی نور، بیتا.
- مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، تهران، دارالکتاب الإسلامی، ۱۴۲۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، گفتار معصومین(ع)، تهیه و تنظیم سید محمد عبداللهزاده، قم، مدرسة الامام علی بن ابیطالب(ع)، ۱۳۸۷ش.