سید محمد حسینی لواسانی تهرانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
اطلاعات فردی
نام کامل: سید محمد حسینی لواسانی تهرانی
لقب: عصّار/ آشفته تهرانی
تاریخ تولد: ۱۲۶۴ق
زادگاه: تهران
محل زندگی: تهران و مشهد
تاریخ وفات: ۹ محرم ۱۳۵۶ق
محل دفن: ایوان طلای حرم امام رضا(ع)
شهر وفات: مشهد
استادان: میرزای شیرازی، ملا محمدکاظم خراسانی، حاج‎ میرزا حسین نوری، میرزا محمدحسن آشتیانی، حاج میرزا حسین خلیلی تهرانی، شریعت اصفهانی، سید مهدی قزوینی
شاگردان: میرزا احمد بن صالح بادکوبه‎ای، سید عبدالاعلی سبزواری
محل تحصیل: حوزه علمیه تهران، حوزه علمیه کربلا، حوزه علمیه نجف
اجازه روایت از: حاج‎ میرزا حسین نوری و میرزا محمدحسن آشتیانی
تألیفات: تاریخ عصار و تفسیر ناسخ‎ التفاسیر

محمد بن محمود‎ حسینی لواسانی تهرانی (۱۲۶۴-۱۳۵۶ق/۱۸۴۸-۱۹۳۷م)، معروف به عَصّار و آشفته تهرانی، حکیم، متکلم، فقیه، اصولی، شاعر و مفسّر شیعی. وی از میرزای شیرازی، ملا محمدکاظم خراسانی و... بهره برد و از بزرگانی چون حاج‎ میرزا حسین نوری و میرزا محمدحسن آشتیانی اجازه روایت دریافت کرد.

نسب

خانواده آشفته در اصل مازندرانی بوده‎اند. پدر وی حاج سید محمود لواسانی ابتدا در لواسان می‎زیسته، سپس به تهران مهاجرت کرده است.[۱]

او خود در کتاب تاریخ عصار و مقدمه تفسیر ناسخ‎ التفاسیر، زادگاه و تاریخ تولد خود را بدین شرح بیان کرده است: «‌در سال جلوس ناصرالدین‎شاه قاجار بر تخت سلطنت یا سال بعد از آن [۱۲۶۴-۱۲۶۵ق/۱۸۴۸-۱۸۴۹م] در تهران زاده شدم».[۲]

تخلص

وی نخست «‌ناظم‌» تخلص داشته و سپس آن را به «‌آشفته تهرانی‌» و در اواخر به «‌عصار‌» تغییر داده است.[۳]

زندگی‌نامه

آشفته تهرانی، علوم مقدماتی را در تهران فرا گرفت، و در ۱۳ سالگی همراه استاد خود به طالقان رفت و پس از مدتی به تهران بازگشت و در مدرسه مروی نزد شیخ محمدحسن چاله میدانی برادر حاج ملا جعفر چاله میدانی و ملا اسماعیل قره باغی به فراگیری معالم الاصول و شرح لمعه پرداخت.

در ۱۲۸۹ق پس از گذراندن دوره‎های سطح و خارج از تهران به کربلا عزیمت کرد و در حوزه‎های درس عالمان و فقیهان آن زمان از جمله زین‎ العابدین مازندرانی (درگذشت۱۳۰۹ق) مرجع تقلید شیعیان هند و مازندران شرکت کرد و در مدینه با خالد ‎پاشا حاکم وقت مدینه ماند و کتاب التحفة المدنیة فی العروض را در ۱۲۹۰ق نوشت.[۴]

وی به بیروت و دمشق نیز مسافرت کرد، سپس به نجف بازگشت و در ۱۲۹۶ق برای استفاده از درس میرزای شیرازی به سامرا رفت. در ۱۳۰۱ق پس از چند سال شهر سامرا را به قصد تهران ترک کرد و سال‌ها در تهران ماند.

به گفته خود وی، پس از ۱۲ سال انزوا و گوشه‎گیری، از تهران مهاجرت نمود و در دوم ذی‎الحجه‎الحرام ۱۳۴۰ق به شهر مشهد وارد شد و تا پایان عمر در آن شهر، زیست.[۵] [۶] وی در ۹ محرم ۱۳۵۶ق در مشهد درگذشت و در ایوان طلای حرم امام رضا به خاک سپرده شد.

اساتید و شاگردان

آشفته تهرانی در حوزه‎های درس عالمان بزرگی حضور داشت؛ از جمله:

  1. میرزای شیرازی
  2. ملا محمدکاظم خراسانی

وی از فقهای بزرگی هم اجازه روایت داشت که از جمله ایشان می‌توان به این معاریف اشاره داشت:

  1. حاج‎ میرزا حسین نوری
  2. میرزا محمد حسن آشتیانی
  3. حاج میرزا حسین خلیلی تهرانی
  4. شریعت اصفهانی
  5. سید مهدی قزوینی
  6. سید محمد بحرالعلوم
  7. شیخ محمدحسن مامقانی
  8. شیخ عباس کاشف‎الغطاء
  9. شیخ محمد بسیونی مکی شافعی (از علمای اهل سنت که به آشفته اجازه روایت داده است.)[۷]

تهرانی در مدت حیات علمی خود، شاگردان زیادی تربیت کرده است که آقابزرگ به یکی از آنها به نام میرزا احمد بن صالح بادکوبه‎ای[۸] اشاره کرده است.

آثار

آشفته در طول زندگی خویش فعالیت علمی بسیار داشته و آثار فراوان نگاشته که به گفته خود او بسیاری از آنها یا به سرقت رفته و یا در نقل و انتقال از جایی به جای دیگر از میان رفته است.[۹]

پانویس

  1. عبدالحسین بلاغی، مقالات الحنفا، ص۲۶۱.بلاغی، ۲۶۱؛ خانبابا مشار، فهرست چاپی فارسی، ج۵، ص۵۹۵-۵۹۶
  2. محمد عصار، تاریخ، ص۱-۲.
  3. آقابزرگ، الذریعه، ج۹، ص۷۲۴. و ج۲۴، ص۵.
  4. محمد عصار، تاریخ، ص۳ الف.
  5. محمد عصار، تاریخ، ص۴ ب.
  6. محمد عصار، تاریخ، ص۹ الف
  7. عبدالحسین بلاغی، مقالات الحنفا، ص۲۶۲؛ مدرس میرزا عبدالرحمن، مؤلفین چاپی فارسی و عربی، ص۲۸۹.
  8. آقابزرگ، الذریعه، ج۱۱، ص۷۹، و ج۱۷، ص۱۹۸.
  9. برای آگاهی از فهرست کامل آثار وی نکـ محمد عصار، تاریخ، ص۲۹-۳۲.

منابع

  • احمد منزوی، فهرست خطی فارسی.
  • آستان‎قدس، فهرست.
  • آقابزرگ، الذریعة.
  • خانبابا مشار، فهرست چاپی فارسی.
  • خانبابا مشار، مؤلفین چاپی فارسی و عربی، ج۵.
  • عبدالحسین بلاغی، مقالات‎الحنفا، تهران، ۱۳۶۹ق.
  • محمد عصار، تاریخ، نسخه خطّی آستان‎قدس، شمـ ۱۳۲.
  • میرزا عبدالرحمن مدرس، تاریخ علماء خراسان، به کوشش محمدباقر ساعدی، مشهد، دیانت، ۱۳۴۱ش.

پیوند به بیرون