امامزاده احمد: تفاوت میان نسخهها
imported>Aghaie |
imported>Aghaie بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{subst:الگوی خالی|{{خطا|فراموش کردید الگو را جابنشانید. به جای {{ویرایش}} باید {{جا:ویرایش}} را تایپ کنید.}}}}{{در دست ویرایش ۲|ماه=آوریل|روز=۲۱|سال=۲۰۱۴|چند = 2}} | {{subst:الگوی خالی|{{خطا|فراموش کردید الگو را جابنشانید. به جای {{ویرایش}} باید {{جا:ویرایش}} را تایپ کنید.}}}}{{در دست ویرایش ۲|ماه=آوریل|روز=۲۱|سال=۲۰۱۴|چند = 2}} | ||
[[پرونده:بقعه امامزاده احمد بن علی.jpg|250px|بندانگشتی|بقعه امامزاده احمد بن علی در اصفهان ]] | [[پرونده:بقعه امامزاده احمد بن علی.jpg|250px|بندانگشتی|بقعه امامزاده احمد بن علی در اصفهان ]] | ||
'''بقعه امامزاده احمد بن علی''' در محله حسن آباد [[اصفهان]] متعلق به احمد بن علی از نوادگان [[امام باقر | '''بقعه امامزاده احمد بن علی''' در محله حسن آباد [[اصفهان]] متعلق به احمد بن علی از نوادگان [[امام باقر]] علیه السلام. | ||
==پیشینه بنا== | ==پیشینه بنا== | ||
شواهد موجود نشان از آن دارد که قبل از سال | شواهد موجود نشان از آن دارد که قبل از سال ۵۳۷ق بر مزار احمد بن علی بنایی بر پا بوده که در این سال آن را تجدید بنا نمودهاند، لوحی از سنگ سیاه با کتبیهای به [[خط کوفی]] مشعر به تجدید بنا در سال مذکور تا سال ۱۳۰۷ش بر دیوار بقعه نصب بوده است، <ref>جناب، الاصفهان، یازده، ملحقات؛ جابری، تاریخ اصفهان و ری، صص۲۵۲؛ قمی، منتهی الامال، ج۲، ص۱۲۰</ref> از بنای متعلق به سده ۶ تنها یک کتیبه موجود است که بر روی آن نوشته «آمین یارب العالمین فی تاریخ الخامس عشره من ربیع الاول سنه ثلاث وستین و خمسمائه» <ref>جابری، تاریخ اصفهان و ری، صص۲۵۲-۲۵۳ </ref> | ||
شاردن طی سفرهای خود در [[ایران]] از این بنا یاد کرده و آن را ساختمانی مربع شکل با پوششی گنبدی وصف کرده و نوشته، عابران مقبره شاه احمد را از | شاردن طی سفرهای خود در [[ایران]] از این بنا یاد کرده و آن را ساختمانی مربع شکل با پوششی گنبدی وصف کرده و نوشته، عابران مقبره شاه احمد را از دریچهای مشرف به کوچه که میلههای ستبر دارد زیارت میکنند، وی که در سده ۱۱ قمری میزیسته به نقل از مردم [[اصفهان]] بنای مقبره را متعلق به ۳۰۰ سال پیش دانسته است، احتمالا این همان بنای سده ۶ ق است زیرا گزارش یا نشانهای از تجدید بنا تا سده ۱۲ در دست نیست. | ||
==وضع کنونی بقعه== | ==وضع کنونی بقعه== | ||
امروزه این بنا که به نام امامزاده احمد شناخته میشود، شمال سر در، صحن، بقعه، سقاخانه و آرامگاه جمعی از علماء عرفا و شعراست، <ref>مشکوتی، | امروزه این بنا که به نام امامزاده احمد شناخته میشود، شمال سر در، صحن، بقعه، سقاخانه و آرامگاه جمعی از علماء عرفا و شعراست، <ref>مشکوتی، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، ص ۳۲؛ هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، صص۶۶۸-۶۷۹</ref> | ||
سردر بنا | سردر بنا مجموعهای مقرنس آجر و کاشی وکتیبه هایی به خط بنایی در طاق ایوان و نقوش معقلی و کتیبه هایی به خط بنایی با کاشی در بدنه آراسته است. | ||
بر کمر ایوان | بر کمر ایوان کتیبهای کاشی به قلم ثلث به رنگ سفید و طلایی روزی زمینه لاجوردی به خط علی نقی امامی و تاریخ ۱۱۱۵ وجود دارد که حاکی از توسعه بنای امامزاده (از عرصه و اعیان) در زمان سلطان حسین صفوی به دست محمد شریف منجم است. <ref>هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، ص۶۷۰</ref> | ||
بر | بر لچکیهای پیشانی بعضی از طاق نماها در اطراف صحن نیز کاشیهایی با نقش گرهسازی و کتیبههای به خط بنایی بر جاست. | ||
===گنبد=== | ===گنبد=== | ||
بر فراز بقعه | بر فراز بقعه ۴گوش پوششی گنبدی وجود دارد و در راس آن نیز گنبدی کوچک با ساقهای بلند ودارای ۸ پنجره ساخته شده و با دو ایوان در شمال و شرق به صخن نسبتا وسیع امامزاده راه یافته است. | ||
گنبد از درون با قطار بندی و مقرنس کاری مزین شده است. | گنبد از درون با قطار بندی و مقرنس کاری مزین شده است. | ||
===بدنه داخلی === | ===بدنه داخلی === | ||
بدنه داخلی بنا | بدنه داخلی بنا کتیبهای شامل [[سوره دهر]] و آیات ۱۸۰-۱۸۲ [[سوره صافات]] به قلم ثلث و به رنگ طلایی بر زمنیه لاجوردی با رقم «این محمد حسن علی نقی الامامی» و تاریخ ۲۲ شعبان ۱۱۱۵ گچ بری شده است. | ||
===دیوارهای بیرونی و درونی=== | ===دیوارهای بیرونی و درونی=== | ||
دیوارههای درونی وبیرونی بقعه با قطعات کوچک کاشی به رنگهای فیروزیای و لاجوردی با اشکال هندسی، تزیین شده و فاصله بین کتیبه و ازاره و کتیبه و گنبد را با گچ بری پوشاندهاند، مزار نیز کتیبهای کچ بری شده به تاریخ ۱۱۱۵ق دارد. | |||
[[پرونده:ضریح امامزاده احمد بن علی.jpg|250px|بندانگشتی|ضریح امامزاده احمد بن علی]] | [[پرونده:ضریح امامزاده احمد بن علی.jpg|250px|بندانگشتی|ضریح امامزاده احمد بن علی]] | ||
==تعمیرات و اضافات در بقعه== | ==تعمیرات و اضافات در بقعه== | ||
در سال | در سال ۱۲۹۰ق به هنگام حکومت [[ظل السلطان]] بر [[اصفهان]]، تعمیراتی در بنا انجام شده، ضریح منبت گره سازی با محجرهای فلزی و کتیبه نستعلیق شامل اشعاری حاکی از تعمیر بقعه و ماده تاریخ «ظل سلطان نهاد [[کعبه]] بنا» از این دوره است. <ref>هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، ص۶۷۲</ref> | ||
[[سقاخانه]] امامزاده داری کتیبهای شامل قصیده مشهور [[محتشم کاشانی|محتشم]]، در سال ۱۳۲۱ق ساخته شده است، <ref>هنرفر،، صص۶۷۳-۶۷۴</ref> تعمیراتی دیگر همچون مرمت ایوان وکاشی کاری گنبد کوچک بقعه، انجام گردیده است.<ref> ساختمان و یاتعمیر مساجد و مدارس طلاب علوم دینی، ج۱ص ۸۲</ref> | |||
[[ | این ساختمان در [[جنگ تحمیلی ایران و عراق]] بر اثر بمبارانهای رژیم [[صدام]] آسیب دیده و پس از آن تعمیر شد. <ref>گزارش علمیات، ص۳۱؛ ده سال تعمیرات، ۸-۷</ref> | ||
== پانویس== | == پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|2}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{ستون-شروع|2}} | {{ستون-شروع|2}} | ||
نسخهٔ ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۳:۴۹
{{subst:الگوی خالی|فراموش کردید الگو را جابنشانید. به جای {{ویرایش}} باید {{جا:ویرایش}} را تایپ کنید.}}
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۱۴ توسط [[کاربر:{{{کاربر}}}]] برای جلوگیری از تعارض ویرایشی اینجا گذاشته شده است. اگر بیش از پنج روز از آخرین ویرایش مقاله میگذرد میتوانید برچسب را بردارید. در غیر این صورت، شکیبایی کرده و تغییری در مقاله ایجاد نکنید. |
بقعه امامزاده احمد بن علی در محله حسن آباد اصفهان متعلق به احمد بن علی از نوادگان امام باقر علیه السلام.
پیشینه بنا
شواهد موجود نشان از آن دارد که قبل از سال ۵۳۷ق بر مزار احمد بن علی بنایی بر پا بوده که در این سال آن را تجدید بنا نمودهاند، لوحی از سنگ سیاه با کتبیهای به خط کوفی مشعر به تجدید بنا در سال مذکور تا سال ۱۳۰۷ش بر دیوار بقعه نصب بوده است، [۱] از بنای متعلق به سده ۶ تنها یک کتیبه موجود است که بر روی آن نوشته «آمین یارب العالمین فی تاریخ الخامس عشره من ربیع الاول سنه ثلاث وستین و خمسمائه» [۲]
شاردن طی سفرهای خود در ایران از این بنا یاد کرده و آن را ساختمانی مربع شکل با پوششی گنبدی وصف کرده و نوشته، عابران مقبره شاه احمد را از دریچهای مشرف به کوچه که میلههای ستبر دارد زیارت میکنند، وی که در سده ۱۱ قمری میزیسته به نقل از مردم اصفهان بنای مقبره را متعلق به ۳۰۰ سال پیش دانسته است، احتمالا این همان بنای سده ۶ ق است زیرا گزارش یا نشانهای از تجدید بنا تا سده ۱۲ در دست نیست.
وضع کنونی بقعه
امروزه این بنا که به نام امامزاده احمد شناخته میشود، شمال سر در، صحن، بقعه، سقاخانه و آرامگاه جمعی از علماء عرفا و شعراست، [۳]
سردر بنا مجموعهای مقرنس آجر و کاشی وکتیبه هایی به خط بنایی در طاق ایوان و نقوش معقلی و کتیبه هایی به خط بنایی با کاشی در بدنه آراسته است.
بر کمر ایوان کتیبهای کاشی به قلم ثلث به رنگ سفید و طلایی روزی زمینه لاجوردی به خط علی نقی امامی و تاریخ ۱۱۱۵ وجود دارد که حاکی از توسعه بنای امامزاده (از عرصه و اعیان) در زمان سلطان حسین صفوی به دست محمد شریف منجم است. [۴]
بر لچکیهای پیشانی بعضی از طاق نماها در اطراف صحن نیز کاشیهایی با نقش گرهسازی و کتیبههای به خط بنایی بر جاست.
گنبد
بر فراز بقعه ۴گوش پوششی گنبدی وجود دارد و در راس آن نیز گنبدی کوچک با ساقهای بلند ودارای ۸ پنجره ساخته شده و با دو ایوان در شمال و شرق به صخن نسبتا وسیع امامزاده راه یافته است.
گنبد از درون با قطار بندی و مقرنس کاری مزین شده است.
بدنه داخلی
بدنه داخلی بنا کتیبهای شامل سوره دهر و آیات ۱۸۰-۱۸۲ سوره صافات به قلم ثلث و به رنگ طلایی بر زمنیه لاجوردی با رقم «این محمد حسن علی نقی الامامی» و تاریخ ۲۲ شعبان ۱۱۱۵ گچ بری شده است.
دیوارهای بیرونی و درونی
دیوارههای درونی وبیرونی بقعه با قطعات کوچک کاشی به رنگهای فیروزیای و لاجوردی با اشکال هندسی، تزیین شده و فاصله بین کتیبه و ازاره و کتیبه و گنبد را با گچ بری پوشاندهاند، مزار نیز کتیبهای کچ بری شده به تاریخ ۱۱۱۵ق دارد.
تعمیرات و اضافات در بقعه
در سال ۱۲۹۰ق به هنگام حکومت ظل السلطان بر اصفهان، تعمیراتی در بنا انجام شده، ضریح منبت گره سازی با محجرهای فلزی و کتیبه نستعلیق شامل اشعاری حاکی از تعمیر بقعه و ماده تاریخ «ظل سلطان نهاد کعبه بنا» از این دوره است. [۵]
سقاخانه امامزاده داری کتیبهای شامل قصیده مشهور محتشم، در سال ۱۳۲۱ق ساخته شده است، [۶] تعمیراتی دیگر همچون مرمت ایوان وکاشی کاری گنبد کوچک بقعه، انجام گردیده است.[۷]
این ساختمان در جنگ تحمیلی ایران و عراق بر اثر بمبارانهای رژیم صدام آسیب دیده و پس از آن تعمیر شد. [۸]
پانویس
- ↑ جناب، الاصفهان، یازده، ملحقات؛ جابری، تاریخ اصفهان و ری، صص۲۵۲؛ قمی، منتهی الامال، ج۲، ص۱۲۰
- ↑ جابری، تاریخ اصفهان و ری، صص۲۵۲-۲۵۳
- ↑ مشکوتی، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، ص ۳۲؛ هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، صص۶۶۸-۶۷۹
- ↑ هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، ص۶۷۰
- ↑ هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، ص۶۷۲
- ↑ هنرفر،، صص۶۷۳-۶۷۴
- ↑ ساختمان و یاتعمیر مساجد و مدارس طلاب علوم دینی، ج۱ص ۸۲
- ↑ گزارش علمیات، ص۳۱؛ ده سال تعمیرات، ۸-۷
منابع
- جابری انصاری، حسن، تاریخ اصفهان و ری، ۱۳۲۱ش.
- جناب، علی، الاصفهان، اصفهان، ۱۳۰۳ش.
- ده سال تعمرات بناهای تاریخی استان اصفهان، ۵۸-۶۸، سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان، ۱۳۶۸ش.
- ساختمان یا تعمیر مساجد و مدارس طلاب علوم دینیه و بقاع متبرکه اصفهان، نشریه اوقاف اصفهان، ۱۳۴۶ش.
- قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، به کوشش ابراهیم میانجی، تهران، ۱۳۸۰ق.
- گزارش عملیات مرمتی و بازسازی در بناهای آسیب دیده در اثر بمباران شهرستان اصفهان، ۱۳۶۹ش.
- مشکوتی، نصرت الله، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، تهران، ۱۳۴۹ش.
- هنرفر، لطف الله، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، اصفهان، ۱۳۴۴ش.
- Chardin, Jcan, Voyages en Perse et autres lieux de I'Orient, Amesterdam, 1711.
- Godard, Andrè, Imāmzādè Ahmed, Athār- è Irān, Paris, 1937.