Automoderated users، confirmed، مدیران، templateeditor
۶٬۰۰۰
ویرایش
جز (تمیزکاری) |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''اَیامُ البیض''' (به معنای روزهای سفید)، به روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم [[ماه قمری]] گفته میشود. در [[روایات]] بر [[روزه]] گرفتن در این ایام تأکید شده است. نزد [[شیعیان]]، ایام البیض [[رجب]] و در مرتبه بعد [[شعبان]] و [[رمضان]]، از اهمیتی ویژه برخوردار است. | ||
==سبب نامگذاری== | ==سبب نامگذاری== | ||
ایام البیض در اصل | ایام البیض در اصل «اَیامُ لَیالِی البیض» به معنای روزهای شبهای سفید است که «لیالی» حذف شده است و این روزها به ایام البیض معروف شده است.<ref>شیهد ثانی، مسالک الأفهام، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۷۶.</ref> بیض جمع بَیضاء است که در عربی به معنای سفید است. اعراب قدیم رسم داشتند که ایام ماهها را بر اساس میزان روشنایی ماه نامگذاری کنند و از آنجا که نور ماه در این سه شب از شبهای دیگر بیشتر است، به این نام نامیده شدهاند.<ref>فراء، الایام و اللیالی و الشهور، ۱۴۰۰ق، ص۵۸؛ ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۵۷۳.</ref> از دیگر نامهای این ایام، ''اَواضح'' و ''غُرّ'' است. | ||
دلیل دیگری هم برای این نامگذاری در روایات ذکر شده است. در [[علل الشرایع]] آمده است: «[[جبرئیل]] [[آدم(ع)]] را در حالی | دلیل دیگری هم برای این نامگذاری در روایات ذکر شده است. در [[علل الشرایع]] آمده است: «[[جبرئیل]] [[آدم(ع)]] را در حالی که سر تا پا سیاه شده بود به زمین فرود آورد. [[فرشتگان]] وقتی آدم را با این هیئت دیدند به ضجه در آمده و گریستند و به درگاه حق تعالی عرضه داشتند: پروردگارا مخلوقی را آفریدی و از روح خود در او دمیدی و فرشتگانت را به [[سجده]] کردنش وادار نمودی حال با یک گناه رنگ سفیدش را به سیاهی مبدل فرمودی!؟ | ||
منادی از آسمان ندا میدهد: امروز را برای پروردگارت [[روزه]] بگیر، آدم آن روز را | منادی از آسمان ندا میدهد: امروز را برای پروردگارت [[روزه]] بگیر، آدم آن روز را که مطابق با روز سیزدهم ماه بود روزه گرفت، پس ثلث سیاهی از او زائل گشت. سپس منادی در روز چهاردهم نداء کرد: امروز را برای پروردگارت روزه بگیر. آدم آن روز را هم روزه گرفت و ثلث دیگر از سیاهی زائل گردید. روز پانزدهم باز منادی او را به گرفتن روزه دعوت نمود، وی آن روز را هم روزه گرفت و تمام سیاهی او زائل گردید و به همین خاطر این ایام به ایام البیض موسوم شد.»<ref>صدوق، علل الشرائع، مؤسسة الاعلمی، ج۲، ص۲۳۵.</ref> | ||
==اعمال ایام بیض در ماه رجب== | ==اعمال ایام بیض در ماه رجب== | ||
مهمترین عمل در این سه روز [[اعتکاف]] و [[روزه]] است. بر اساس آنچه از روایات به دست میآید، به نظر میرسد، [[روزه]] ۳ روز در هر ماه، در دوران پیش از [[اسلام]] نیز امری پسندیده بوده و روزۀ [[حضرت ابراهیم(ع)]] دانسته شده است.<ref>نسائی، سنن نسائی، مکتب المطبوعات الاسلامیة، ج۴، صص۲۲۲-۲۲۳</ref> [[پیامبر(ص)]] ضمن برانگیختن مردم، از آنان خواسته است که روزه گرفتن ماهیانه خویش را در ایام بیض قرار دهند.<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۹۶۸م، ج۷، ص۴۳؛ احمد بن حنبل، | مهمترین عمل در این سه روز [[اعتکاف]] و [[روزه]] است. بر اساس آنچه از روایات به دست میآید، به نظر میرسد، [[روزه]] ۳ روز در هر ماه، در دوران پیش از [[اسلام]] نیز امری پسندیده بوده و روزۀ [[حضرت ابراهیم(ع)]] دانسته شده است.<ref>نسائی، سنن نسائی، مکتب المطبوعات الاسلامیة، ج۴، صص۲۲۲-۲۲۳</ref> [[پیامبر(ص)]] ضمن برانگیختن مردم، از آنان خواسته است که روزه گرفتن ماهیانه خویش را در ایام بیض قرار دهند.<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۹۶۸م، ج۷، ص۴۳؛ احمد بن حنبل، مسند، دار صادر، ج۵، ص۲۷-۲۸، ۱۵۰-۱۵۲؛ رازی، الفوائد، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۲۸۵.</ref> | ||
روایاتی که بر [[استحباب]] روزۀ ایام بیض دلالت دارند، متعدد، و دارای مضامینی متفاوت هستند؛ بعضی تنها به [[استحباب]] روزه روز سیزدهم هر ماه نظر دارند.<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۹۶۸م، ج۱، ص۴۳؛ احمد بن حنبل، | روایاتی که بر [[استحباب]] روزۀ ایام بیض دلالت دارند، متعدد، و دارای مضامینی متفاوت هستند؛ بعضی تنها به [[استحباب]] روزه روز سیزدهم هر ماه نظر دارند.<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۹۶۸م، ج۱، ص۴۳؛ احمد بن حنبل، مسند، دار صادر، ج۵، ص۲۷-۲۸، ۱۵۰-۱۵۲؛ رازی، الفوائد، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۲۸۵.</ref> برخی روایات نیز سنت پیامبر(ص) را، در روزه گرفتن ۳روز دیگر از هر ماه معرفی میکنند<ref>نسائی، سنن نسائی، مکتب المطبوعات الاسلامیة، ج۴، ص۲۲۰-۲۲۳</ref> به نظر میرسد با آنکه اختلافی در استحباب ۳ روز روزه در هر ماه نیست،<ref>ابن قدامه، المغنی، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۱۱۶.</ref> در تعیین مصداق این ۳ روز، اختلافاتی پیش آمده است. برای مثال در روایتی، [[امام صادق(ع)]] این سه روز را «پنجشنبه دهه اول، چهار شنبه دهه دوم و پنجشنبه دهه آخر» میداند.<ref>شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۸۴.</ref> | ||
در نتیجه اختلاف روایات، اجتهادات [[فقه|فقیهان]] در انتخاب میان روایات روزۀ ایام بیض و معارض آنها به درازا کشیده است.<ref>نک: شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۸۱؛ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۳۶۴ش، ج۴، ص۲۹۶؛ سید ابن طاووس، الدروع الواقیة، ۱۴۱۴ق، ص۶۶.</ref> | در نتیجه اختلاف روایات، اجتهادات [[فقه|فقیهان]] در انتخاب میان روایات روزۀ ایام بیض و معارض آنها به درازا کشیده است.<ref>نک: شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۸۱؛ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۳۶۴ش، ج۴، ص۲۹۶؛ سید ابن طاووس، الدروع الواقیة، ۱۴۱۴ق، ص۶۶.</ref> | ||
خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
*خواندن سی رکعت نماز که در هر رکعت یک بار [[سوره حمد|حمد]] و ده مرتبه [[سوره توحید]] | *خواندن سی رکعت نماز که در هر رکعت یک بار [[سوره حمد|حمد]] و ده مرتبه [[سوره توحید]] | ||
*دوازده رکعت نماز که هر دو رکعت به یک سلام ختم میشود که در هر رکعت هر یک از سورههای حمد، توحید، [[سوره فلق|فلق]]، [[سوره ناس|ناس]]، [[آیة الکرسی|آیة الکرسی]] و [[سوره قدر|قَدْر]] چهار مرتبه و بعد از سلام چهار مرتبه گفته شود: | *دوازده رکعت نماز که هر دو رکعت به یک سلام ختم میشود که در هر رکعت هر یک از سورههای حمد، توحید، [[سوره فلق|فلق]]، [[سوره ناس|ناس]]، [[آیة الکرسی|آیة الکرسی]] و [[سوره قدر|قَدْر]] چهار مرتبه و بعد از سلام چهار مرتبه گفته شود: | ||
"{{عربی|اَللهُ اَللهُ رَبّی لااُشْرِک بِهِ شَیئا وَلا اَتَّخِذُ مِنْ دُونِه وَلِیاً}}". | "{{عربی|اَللهُ اَللهُ رَبّی لااُشْرِک بِهِ شَیئا وَلا اَتَّخِذُ مِنْ دُونِه وَلِیاً}}". | ||
خط ۵۰: | خط ۵۱: | ||
|- | |- | ||
|} | |} | ||
==اهمیت ایام بیض ماه رجب== | ==اهمیت ایام بیض ماه رجب== | ||
نزد [[شیعیان]]، ایام بیض ماه [[رجب]]، و در مرتبه بعد، [[شعبان]] و [[رمضان]]، از اهمیتی ویژه برخوردار است.<ref>نک: ملکی تبریزی، المراقبات، ۱۴۰۷ق، ص۶۲؛ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۴۱۲ق، ص۲۰۱-۲۰۲؛ برای آگاهی از برخی مناسک آن، رجوع کنید به: ابن طاووس، اقبال الاعمال، ۱۴۱۴ق، ص۲۸۱، ۲۸۷؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۹، ص۳۹۹.</ref> در [[ایران]] سنت [[اعتکاف]] در ایام البیض رجب رواج دارد. | نزد [[شیعیان]]، ایام بیض ماه [[رجب]]، و در مرتبه بعد، [[شعبان]] و [[رمضان]]، از اهمیتی ویژه برخوردار است.<ref>نک: ملکی تبریزی، المراقبات، ۱۴۰۷ق، ص۶۲؛ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۴۱۲ق، ص۲۰۱-۲۰۲؛ برای آگاهی از برخی مناسک آن، رجوع کنید به: ابن طاووس، اقبال الاعمال، ۱۴۱۴ق، ص۲۸۱، ۲۸۷؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۹، ص۳۹۹.</ref> در [[ایران]] سنت [[اعتکاف]] در ایام البیض رجب رواج دارد. |