کاربر:H.shayegh/صفحه تمرین2: تفاوت میان نسخهها
| خط ۵: | خط ۵: | ||
==مفهوم٬شناسی و شرطیت غسل جنابت در صحت روزه== | ==مفهوم٬شناسی و شرطیت غسل جنابت در صحت روزه== | ||
بقای بر جنابت به معنای به تاخیر انداختن [[غسل جنابت|غُسل جِنابَت]] در شب ماه رمضان تا بعد از طلوع فجر یا هر شبی دیگر که مُکلَّف تصمیم دارد فردای آن را روزه بگیرد.<ref>مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۲ش، ج۲، ص۱۲۲.</ref> | بقای بر جنابت به معنای به تاخیر انداختن [[غسل جنابت|غُسل جِنابَت]] در شب [[رمضان|ماه رمضان]] تا بعد از [[طلوع فجر]] یا هر شبی دیگر که [[تکلیف|مُکلَّف]] تصمیم دارد فردای آن را روزه بگیرد.<ref>مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۲ش، ج۲، ص۱۲۲.</ref> | ||
غسل بر جنب بهجهت روزه گرفتن واجب است و اکثر فقها بر جنب واجب میدانند که تا طلوع فجر از باقیماندن بر جنابت خودداری کند<ref>برای نمونه نگاه کنید به: محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۹۸ق، ج۱، ص۱۴۱؛ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۱۷؛</ref> حکم بطلان روزه (قضاء و کفاره) کسی که عمدا تا طلوع فجر بر جنابت باقی بماند مشهور فقها است و مستند آن روایات<ref>برای نمونه نگاه کنید به: حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۰، ص۶۳.</ref> و ادعای اجماعی است که برخی آنرا نقل و یا به آن استدلال کردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۱۷۴؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۳۴؛ خویی، التنقیح فی شرح العروة الوثقی، ۱۴۱۸ق، ج۶، ص۲۸۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۳۸.</ref> | غسل بر جنب بهجهت روزه گرفتن واجب است و اکثر فقها بر جنب واجب میدانند که تا طلوع فجر از باقیماندن بر جنابت خودداری کند<ref>برای نمونه نگاه کنید به: محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۹۸ق، ج۱، ص۱۴۱؛ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۱۷؛</ref> حکم بطلان روزه (قضاء و کفاره) کسی که عمدا تا طلوع فجر بر جنابت باقی بماند مشهور فقها است و مستند آن روایات<ref>برای نمونه نگاه کنید به: حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۰، ص۶۳.</ref> و ادعای اجماعی است که برخی آنرا نقل و یا به آن استدلال کردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۱۷۴؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۳۴؛ خویی، التنقیح فی شرح العروة الوثقی، ۱۴۱۸ق، ج۶، ص۲۸۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۳۸.</ref> | ||
نسخهٔ ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۵
بسم الله الرحمن الرحیم
بقاء بر جنابت به باقی ماندن بر جنابت در شب ماه رمضان تا بعد از طلوع فجر یا هر شب دیگری که مکلف تصمیم دارد فردای آن روز را روزه بگیرد.
مفهوم٬شناسی و شرطیت غسل جنابت در صحت روزه
بقای بر جنابت به معنای به تاخیر انداختن غُسل جِنابَت در شب ماه رمضان تا بعد از طلوع فجر یا هر شبی دیگر که مُکلَّف تصمیم دارد فردای آن را روزه بگیرد.[۱] غسل بر جنب بهجهت روزه گرفتن واجب است و اکثر فقها بر جنب واجب میدانند که تا طلوع فجر از باقیماندن بر جنابت خودداری کند[۲] حکم بطلان روزه (قضاء و کفاره) کسی که عمدا تا طلوع فجر بر جنابت باقی بماند مشهور فقها است و مستند آن روایات[۳] و ادعای اجماعی است که برخی آنرا نقل و یا به آن استدلال کردهاند.[۴]
بقاء بر جنابت در روزه ماه رمضان
ابی بصیر از امام صادق(ع) نقل کرده است: در حق کسی که شب ماه رمضان جنب شده و تا صبح عمدا غسل نکرده سوال کردم؟ فرمود: یک بنده آزاد کند یا دو ماه پیاپی روزه بگیرد یا شصت مسکین را طعام دهد. (حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۰، ص۶۳.)
به عقیده طباطبایی یزدی و امام خمینی، اگر کسی عمدا و یا از روی فراموشی تا اذان صبح جنب بماند روزه او صحیح نیست.[۵] اما به باور شیخ طوسی اگر کسی از روی فراموشی تا صبح ماه رمضان جنب بماند روزه او مشکلی ندارد و باید آنرا تمام کند[۶] اما اگر از روی عمد باشد و بدون عذر باشد روزه او باطل است و کفاره واجب میشود.[۷]
به باور شیخ طوسی اگر فردی در شب ماه رمضان تا صبح عمدا بر جنابت باقی بماند و یا بعداز دوبار خواب و بیداری در خواب بماند و در حال جنابت صبح شود بر او قضاء و کفره واجب میشود.[۸]
محقق حلی در کتاب شرایع الاسلام بیان میکند اگر کسی جنب شود و بدون نیت غسل بخوابد و صبح شود روزه او باطل است (قضاء و کفاره واجب است).[۹] ولی اگر نیت کرده باشد که بعداز بیداری غسل کند روزه و صحیح است. و اگر بار دوم بخوابد و در خواب بماند ولو با نیت غسل، روزه او باطل است و بر او فقط قضای آن روز واجب است.[۱۰]
علامه حلی بر کسی که تا اذان صبح عمدا بر جنابت باقی بماند و یا بدون نیت غسل بخوابد و تا صبح بیدار نشود، قضاء و کفاره را واجب میداند.[۱۱]
بقاء بر جنابت در قضای روزه ماه رمضان
اگر کسی عمدا و یا از روی فراموشی تا اذان صبح جنب بماند و غسل نکند روزه قضای ماه رمضان او صحیح نیست.[۱۲] گفته شده این حکم منسوب به مشهور فقها است[۱۳] و دلیل بر آن روایات موجود در این مورد ذکر شده است.[۱۴]
بقاء بر جنابت در سایر روزههای واجب
طباطبایی یزدی در کتاب العروة الوثقی بیان میدارد که باقی ماندن بر جنابت تا صبح موجب بطلان سایر روزهها (غیر از ماه رمضان و قضای آن) حتی روزههای واجب نمیشود؛ اما معتقد است بنابر احتیاط برای روزههای واجب (غیر از ماه رمضان و قضای آن) عمدا تا صبح بر جنابت باقی نماند.[۱۵] بنابر اظهارات علما هیچگونه دلیل قاطع بر بطلان روزه و وجوب غسل جنابت برای روزههای واجب (غیر ماه رمضان و قضای آن) ادعا و نقلی نشده است[۱۶] منتها بعداز فتوی بر عدم شرطیت غسل، گفتند به احتیاط واجب تا اذان صبح عمدا جنب نماند. [۱۷] اما آملی در کتاب مصباح الهدی غسل جنابت را برای همهی روزهها (چه واجب و چه مستحب) واجب دانسته است و روزه را در حال بقای بر جنابت باطل میداند. [۱۸]
بقاء بر جنابت در روزههای مستحبی
مشهور فقها باقی ماندن بر جنابت تا اذان صبح را موجب بطلان روزههای مستحبی نمیدانند.[۱۹] حکیم دلیل آنرا بعضی از روایاتی میداند که باقی ماندن بر جنابت تا صبح حتی اگر از روی عمد باشد صحیح دانستهاند[۲۰] و سبزواری در کتاب مهذب الاحکام معتقد است که در روزه مستحب اصل برائت (از شرطیت طهارت از حدث) جاری است.[۲۱]
پانویس
- ↑ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۲ش، ج۲، ص۱۲۲.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۹۸ق، ج۱، ص۱۴۱؛ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۱۷؛
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۰، ص۶۳.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۱۷۴؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۳۴؛ خویی، التنقیح فی شرح العروة الوثقی، ۱۴۱۸ق، ج۶، ص۲۸۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۳۸.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۴۸۰؛ امام خمینی، تحریر الوسیله، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۴۰.
- ↑ شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۷۴.
- ↑ شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۷۴.
- ↑ شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۲۲۲.
- ↑ محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۹۸ق، ج۱، ص۱۴۱.
- ↑ محقق حلی، شرائع الاسلام، ۱۴۹۸ق، ج۱، ص۱۴۱.
- ↑ علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۳۷۵.
- ↑ شیخ مفید، المقنعة، ۱۴۱۳ق، ص۳۶۰؛ شیخ طوسی، النهایة، ۱۴۰۰ق، ص۱۶۴؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۴۸۰.
- ↑ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۳۹.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: حر عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۰، ص۶۷.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۴۸۰.
- ↑ خویی، التنقیح فی شرح العروة الوثقی، ۱۴۱۸ق، ج۶، ص۲۹۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۴۱.
- ↑ امام خمینی، تحریر الوسیله، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۴۰.
- ↑ آملی، مصباح الهدی، ۱۳۸۰ق، ج۴، ص۱۲۹.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۴۸۰؛ امام خمینی، تحریر الوسیله، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۴۰.
- ↑ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۴۰.
- ↑ موسوی سبزواری، مهذب الاحکام، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۳۱.
منابع
- آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروة الوثقی، تهران، نشر مؤلف، چاپ اول، ۱۳۸۰ق.
- امام خمینی، سید روحالله، تحریر الوسیلة، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، ۱۳۹۲ش.
- حکیم، سید محسن، مستمسک العروة الوثقی، نجف، دار احیاء تراث عربی، ۱۳۸۸ق.
- حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آلالبیت(ع)، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.
- خویی، سید ابوالقاسم، التنقیح فی شرح لعروة الوثقی، تحقیق: رضا خلخالی، قم، مؤسسه الخوئی الاسلامیه، ۱۴۱۸ق.
- طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی فیما تعم به البلوی (المحشّی)، تصحیح: احمد محسنی سبزواری، قم، دفتر نشر اسلامی، ۱۴۱۹ق.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، النهایة، بیروت، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۰ق.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، قم، مؤسسه نشر اسلامی، ۱۴۰۷ق.
- شیخ مفید، محمد بن محمد، المقنعه، قم، کنگره جهانی هزاره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
- محقق حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، تحقیق: عبدالحسین محمدعلی بقال، قم، اسماعیلیان، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
- مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت(ع)، قم، مؤسسه دائرة المعارف اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۲ش.
- موسوی عاملی، محمد بن علی، مدارک الاحکام فی شرح شرائع الاسلام، قم، مؤسسه آلبیت(ع)، ۱۴۱۱ق.
- موسوی سبزواری، عبدالاعلی، مهذب الاحکام، قم، دار التفسیر، ۱۴۱۳ق.
- نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تحقیق: محمد قوچانی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.