وقف خاص
 | این مقاله یک نوشتار توصیفی درباره یک مفهوم فقهی است و نمیتواند معیاری برای اعمال دینی باشد. برای اعمال دینی به منابع دیگر مراجعه کنید. |
وَقْف خاص بخشش عین مال مانند زمین، باغ، خانه و... برای بهره بردن شخص یا اشخاصی خاص از منافع آن مال است.[۱] عین مال در صورت وقف خاص، بنا بر نظر بسیاری فقها از ملک مالک خارج میشود.[۲] به نظر برخی فقها ملکیت این نوع از وقف به فرد یا افرادی منتقل میشود که وقف برای آنان انجام شده است.[۳] برخی دیگر معتقدند که مال وقفشده مانند مال بدون مالک است و نیازی ندارد که برای آن مالک خاصی مشخص شود.[۴] اما در هر صورت امکان نقل و انتقال مال وقفشده وجود ندارد.[۵]
به نظر برخی از فقها در این نوع وقف تولیت بر عهده فرد یا افرادی است که وقف برای آنان انجام شده است و حاکم شرع حق دخالت در آن را ندارد.[۶] اما برخی از فقها بر اساس نظریه ولایت فقیه معتقدند که ولی فقیه میتواند بر اجرای صحیح وقف در موقوفات خاص نیز نظارت داشته باشد.[۷] برخی دیگر از فقها نظارت ولی فقیه در وقف خاص را فقط در صورت ضرورت میدانند.[۸]
بر اساس ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری جمهوری اسلامی ایران به درآمدهای حاصل شده از وقف خاص مالیات تعلق میگیرد.[۹]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ آیتاللهی، وقف پسانداز جاودانه،۱۳۸۳ش، ص۳۰۰؛ کاشفالغطاء، انوار الفقاهه (کتاب الوقف)، ۱۴۲۲ق، ص۲۷-۳۰.
- ↑ طوسی، الخلاف، ۱۴۱۱ق، ص۵۴۰.
- ↑ طوسی، المبسوط، تهران، ص۲۸۷.
- ↑ یزدی، عروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ص۲۳۲-۲۳۳.
- ↑ آیتاللهی، وقف پسانداز جاودانه،۱۳۸۳ش، ص۳۰۰؛ کاشفالغطاء، انوار الفقاهه (کتاب الوقف)، ۱۴۲۲ق، ص۲۷-۳۰.
- ↑ شهید اول، اللمعة الدمشقیه، ۱۳۸۴ش، ص۹۹.
- ↑ ادیبی، رحمانی، «تحلیل مبانی حقوقی نحوۀ تولیت وقف خاص، با رویکردی به قانون مدنی و قانون اوقاف»، ص۱۵.
- ↑ ادیبی، رحمانی، «تحلیل مبانی حقوقی نحوۀ تولیت وقف خاص، با رویکردی به قانون مدنی و قانون اوقاف»، ص۱۶.
- ↑ پژوهشنامه مالیات، «وقف عام و وقف خاص، پرسشهایی در مورد رأی دیوان عدالت اداری»، ص۲۵-۲۸.
منابع
- آیتاللهی، ابوالحسن، وقف پسانداز جاودانه، یزد، مفاخر، ۱۳۸۳ش.
- ادیبی مهر، محمد؛ رحمانی، حامد، «تحلیل مبانی حقوقی نحوۀ تولیت وقف خاص، با رویکردی به قانون مدنی و قانون اوقاف»، فصلنامه فقه و حقوق اسلامی، ۱۳۹۳ش، شماره ۹.
- پژوهشنامه مالیات، «وقف عام و وقف خاص، پرسشهایی در مورد رأی دیوان عدالت اداری»، پژوهشنامه مالیات، تابستان ۱۳۷۷ش، شماره۲۰.
- طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۱ق،
- طوسی، محمدبن حسن،المبسوط، به کوشش محمدتقی کشفی، تهران، المکتبة المرتضویه.
- شهید اول، محمد بن مکی، اللمعة الدمشقیه، تهران، انتشارات خط سوم، ۱۳۸۴ش.
- کاشفالغطاء، حسن، انوار الفقاهه (کتاب الوقف)، نجف، موسسه کاشف الغطاء العامه، ۱۴۲۲ق.
- یزدی، سید محمدکاظم، عروة الوثقی، قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۷ق.