بحث:نسخ احکام

سلام وادب و خدا قوت...(از جمله اینکه برخی شرط وجود بدیل برای حکم منسوخ را مطرح کرده‌اند،) شاید مبهم به نظر برسد ونیاز به توضیحی داشته باشد.الامر الیکم.Mahdi1382 (بحث) ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۲۰ (+0330)پاسخ
( البته در ادبیات شیعه گاهی به بداء «نسخ تکوینی» گفته می‌شود)ظاهرا توضیح کوچکی نیاز داشته باشد مانند این:یعنی جایگزین شدن آیه ای از آیات تکوینی الهی مانند پبامبر و امامی دیگر ...http://quran.abdolazim.com/content/%D9%86%D8%B3%D8%AE-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%9F

الامر الیکم.--Mahdi1382 (بحث) ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۳۴ (+0330)پاسخ

(یا نسخ به مخالف (که یعنی حکم ناسخ و منسوخ یکی است ولی متعلق آنها تغییر کرده، مانند وجوب روزه روز عاشورا و وجوب روزه ماه مبارک رمضان که حکم هر دو وجوب است گرچه متعلق آنها متفاوت است.)شاید بهتر بود بجای متعلق دوم برای فهم روانتر مخاطب از معنای متعلق مثلاٌ اینگونه تعبیر می شد: (گرچه وجوب در ناسخ مربوط به روزه ماه رمضان ووجوب در منسوخ مربوط به روزه روز عاشورا است.) الامر الیکم.

--Mahdi1382 (بحث) ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۳۴ (+0330)پاسخ

نکاتی برای اصلاح مقاله

آخرین نظر: ۱ ژوئیه۱ نظر۱ شخص در بحث

@Sultanmoradi: با سلام و احترام نکاتی برای اصلاح مقاله عرض می‌شود:

در مقاله، مستندات متعددی دیده می‌شود که با محتوای منابع ارجاع‌شده همخوانی ندارد. در ادامه، تنها به چند نمونه که به‌صورت اتفاقی به آن‌ها برخورد شد، اشاره می‌شود. پیشنهاد می‌شود در بازبینی مقاله، همه مستندات از این جهت بررسی شوند تا در ارزیابی نهایی، انطباق ارجاعات با منابع به‌طور کامل احراز شود.
در موارد متعددی به جای منابع دست اول، به منابع واسطه آدرس داده شده است. در ادامه تنها به چند نمونه که به‌صورت اتفاقی به آن‌ها برخورد شد، اشاره می‌شود. پیشنهاد می‌شود در بازبینی مقاله، همه مستندات از این جهت بررسی شوند تا در ارزیابی نهایی، انطباق ارجاعات با منابع اصلی و بدون واسطه به‌طور کامل احراز شود.
در مواردی از تعابیر تخصصی استفاده شده که فهم مقاله را برای مخاطبان عام دشوار می کند. همچنین در مواردی برخی جملات به صورت غیرساده نوشته شده که فهم آنها به چندباره خوانی نیاز دارد.
آقای اعرافی نگفته است که «نسخ احکام به دو معناست 1. نسخ برخی احکام شرعی 2. نسخ ادیان»! بلکه ایشان گفته اند نسخ بر دو قسم است یا نسخ شریعت است که به آن نسخ احکام گفته میشود و قسم دیگری هم هست با عنوان نسخ ادیان. بنابراین نسخ احکام و نسخ ادیان در مقابل هم هستند. با توجه به کارکردهای مختلف این دو هم در فقه و هم در کلام، پیشنهاد میشود با تأیید مدیریت مدخل جدیدی با عنوان «نسخ ادیان» ساخته شود و مباحث آن از این مدخل پیراسته شده، به مدخل مورد اشاره منتقل گردد. در صورت عدم موافقت مدیریت، تنها به بخش نسخ ادیان بسنده شود و مباحث آن مخلوط نشود.
آمده است: «به گفتۀ نویسندگان فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول ...» و به جای آدرس دادن به فرهنگ تشریحی به سه کتاب دیگر آدرس داده شده است!!!
در تعریف گفته شده: «بعد از به اتمام رسیدن مدت آن و منتفی شدن مصلحت و ملاک در آن» دو نکته یادشده، از نکات و معیارهای اصلی نسخ است. به جای اشاره کردن با عبارت های موجز به این دو نکته، مناسب است این نکات مهم با عباراتی واضح و گویا به مخاطب توضیح داده شود.
گفته شده: «عالمان شیعه در علم اصول فقه و علم تفسیر هر یک با روشی مجزا اما تا حدی مشابه به پژوهش درباره نسخ احکام و نسخ آیات پرداخته‌اند» این درحالیست که مقاله حاضر مربوط به نسخ احکام است نه نسخ آیات!
سخن علامه طباطبایی (فحقيقة الحكم المنسوخ أنه حكم ذو أمد خاص بطائفة من الناس في زمن خاص ومعنى نسخه تبين انتهاء أمده لا ظهور بطلانه قال تعالى : « وَاللهُ يَقُولُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ » الأحزاب : ٤ فالحكم المنسوخ حق دائما غير أنه خاص بطائفة خاصة في زمن خاص يجب عليهم أن يؤمنوا به ويعملوا به ويجب على غيرهم أن يؤمنوا به فحسب من غير عمل) به صورت مناسبی منعکس نشده است.
آیا نسخ در احکام مورد پذیرش همه عالمان شیعه هست؟ از مدخل چنین بر می آید که چنین است. در حالی که چنین نیست. آقای اعرافی در همان صفحه یادشده از آقای خویی نقل کرده اند که ایشان قائل به آن نبوده است.
برخی مطالبی که از فقیهان و عالمان شیعه نقل گردیده (مثل آنچه از شیخ مفید و سید مرتضی نقل شده) به جای استناد به کتاب های ایشان که موجود و در دسترس اند، به کتابهای واسطه ارجاع داده شده است.
جمله بندی ناصحیح : «گروهی از جمله شیخ مفید معتقد به عدم جواز نسخ قرآن با سنت است و فقط قرآن می‌توان احکام قرآنی را نسخ کند»
جمله «همچنین بیشتر علمای اهل سنت، نسخ قرآن به سنت مشهور (خبر واحد، مستفیض یا مشهور) را جایز و آن را در حکم سنت متواتر می‌دانند، بر خلاف امامیه که آن را جایز نمی‌داند» به گروه نویسندگان، فرهنگ‌نامه اصول فقه، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۸۳۸. آدرس داده شده است. این کتاب تنها یک جلد دارد و درج «ج1» صحیح نیست این اشکال در موارد دیگری که به این کتاب ارجاع داده شده نیز وجود دارد. علاوه بر اینکه آنچه در منبع یادشده آمده با آنچه در مقاله حاضر ذکر شده تفاوت فاحشی دارد.
در ویکی شیعه جملاتی که بدون هیچ توضیحی ذکر می شوند، بر رویکرد و دیدگاه شیعیان حمل میشود. این در حالی است که در مواردی برخی مطالب مربوط به دیدگاه اهل تسنن است. به عبارت دیگر مطالب شیعه و اهل سنت در این مدخل مغشوش است.
کلماتی مانند ...شدن ، ...کردن ، و مانند آن با نیم فاصله نوشته می شود.
جمله «نسخ احکام سه شرط اساسی دارد ...» به بهادلی، مفتاح الوصول الی علم الاصول، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۴۳۷ آدرس داده شده است. علاوه بر اینکه آدرس ذکر شده صحیح نیست، محتوای آنها هم در مواردی با هم متفاوت است. همچنین است جمله بعدی که آدرس آن اشتباه است.
جمله بندی نادرست : «همچنین گفته شده که نسخ تابع مصالح و مفاسد است و تا تغییر مصلحت و مفسده ممکن است حکمی نسخ شود.» آدرس آن هم ناصحیح است. همچنین آدرس جمله بعد.
نویسنده کتابِ ابهی المداد شخص دیگری است. استناد به این کتاب آیا واقعا علمیست؟ نویسنده ای از قدما که چندان شناخته شده نیست.
بخش دلایل و حکمت ها دو بند دارد. بند دوم آن هیچ ربطی به تیتر یادشده ندارد. در بند دوم مسئله مهمی مطرح شده که جنبه کلامی نسخ احکام است و آن مسئله بداء است. اما مطالب آن به صورت بسیار نامفهوم بیان گردیده است و تنها افرادی که اشکال و جواب را می دانند متوجه مطلب میشوند. علاوه بر اینکه اشکال (بداء به معنای عدم علم خدا) از همان ابتدا به گونه ای توضیح داده شده که اصلا اشکالی متوجه آن نیست. در حالی که نویسنده در مقام تقریر اشکال است.
گفته شده: «طبق گزارش نقل شده از شیخ طوسی ...» کتاب شیخ طوسی در اختیار ماست به نقل با واسطه نیازی نیست.
سیر تاریخی به نظر قانع کننده نمیرسد. زیرا ابتدا به اختلاف نظر چند عالم بسنده شده است و در ادامه تنها به گسترش بحث در زمان علامه و بعد از آن اشاره شده است. اما آنچه هم به عنوان گسترش بیان گردیده (مسائلی مانند بداء و ...) در قرن های پیش از علامه هم وجود داشته است. چنان که در مقاله به کتاب ابهی المداد (نوشته شده در قرن ۵) اشاره شده و در آن به مسئله بداء پرداخته است. بنابراین مقاله از این حیث تهافت داخلی هم دارد!
در بخش نسخ احکام گفته شده « احکام شرعی سابق فقط برای امت همان پیامبر تشریع شده و با نسخ شریعت سابق، تمام احکام آن منسوخ می‌شود» و در ادامه گفته شده این مسئله اختلافی است. پس ذکر جمله قبلی چه وجهی دارد؟!!
گفته شده: «از نظر متکلمان شیعی، قابلیت نسخ در ادیان الهی به دلیل قدرت مطلق خداوند است که در آیه ۱۰۶ سوره بقره به آن اشاره شده است» و این مطلب به فرهنگ قرآن آقای هاشمی مستند شده است!!!!
دیدگاه شیخ انصاری به کتاب آقای فاضل آدرس داده شده است!!
ادبیات مقاله به گونه ای است که گویا شیخ انصاری به تنهایی خرق اجماع کرده است. آیا واقعا اینگونه است؟!!
دیدگاه شیخ طوسی با دیدگاه اهل سنت چه فرقی دارد؟!!
دیدگاه سنی مذهبان به کتاب آقای فاضل مستند شده است!!
در فهرست منابع نام برخی کتابها ذکر شده که در متن به آنها استناد نشده است!--علیخانی (بحث) ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۹ (+0330)پاسخ