بحث:محمد بن عبدالکریم شهرستانی
- سلام و ادب و خدا قوت...شاید برای معرفی شهرستانی بتوان عناوین دیگری هم افزود مانند. فیلسوف، مورخ فلسفه.
به عنوان نمونه مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۱۴۲(...ما قبل از شیخ اشراق در سخن هیچیک از فلاسفه مانند فارابی و بوعلی و یا مورّخان فلسفه مانند شهرستانی نمیبینیم که از افلاطون به عنوان یک حکیم طرفدار حکمت ذوقی و اشراقی یاد شده باشد )(محمد شهرستانی صاحب کتاب الملل والنّحل و از فلاسفه و متکلمین بسیار زبردست قرن پنجم هجری و مرد بسیار دانشمندی است.)ج۱۸، ص۷۴.--Mahdi1382 (بحث) ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۳ (+0330)
- شاید برخی از دیدگاههایش هم قابل فهرست کردن باشه مثلا:(شهرستانی در الملل و النحل زردشت را موحد میداند. شهرستانی تحت تأثیر عقاید فلسفی و کلامی اسلامی مسأله خیر و شر را به نحوی توجیه میکند که فقط با اندیشههای اسلامی منطبق است نه با اندیشههای زردشتی.)مجموعه آثار، ج۱۴، ص۲۰۵(حکما بر خلاف شهرستانی معتقدند که هر اندازه تقسیم بر جسم طبیعی وارد شود هرگز به مرحلهای نخواهد رسید که متوقّف شود و امکان انقسام از میان برود و آنچه میماند به صورت یک ذرّه نشکن درآید...)(حکما را عقیده بر این است که هرگز به مرحلهای نخواهد رسید که امکان انقسام پایان پذیرد و اجزاء به صورتی درآیند که غیر قابل شکست باشند. ولی محمّد شهرستانی صاحب ملل و نحل معتقد است که به جایی منتهی خواهد شد که امکان انقسام پایان پذیرد)مجموعه آثار، ج۵، ص۵۳۷.--Mahdi1382 (بحث) ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۴ (+0330)
- (کلام شهرستانی در اینکه هسته همه حوادث در قرن اول ریخته شد
در صفحه ۵ سموّالمعنی از شهرستانی در ملل و نحل نقل میکند که گفته:«کلّ التبلیلات الّتی مرّت بالتاریخ الاسلامی سواء فی العقیدة أوالسیاسة یمکننا أن نجد لها مرتجعاً و مردّاً فی حوادث صدرالتاریخ»)([تمام مشکلات و گرفتاریهایی که بر تاریخ اسلامی گذشته است، در عقیده باشد یا سیاست، ما را رسد که سرچشمه آن را در حوادث صدر تاریخ بیابیم.]) مجموعه آثار، ج۱۷، ص۴۶۱.--Mahdi1382 (بحث) ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۳ (+0330)
ارزیابی نخست ۲۵ مهر ۱۴۰۵
- آیا بین شیعه بودن و اسماعیلی بودن تفاوتی هست که احتمالات جدا ذکر شدهاند؟
- کسی که این متن را بخواند به سادگی نتیجه میگیرد که شهرستانی شیعه اسماعیلی بوده ولی هدف نویسنده تمایزگذاری بین امامیه و اسماعیلیه است که موفق نشده است.
- مستأنف یعنی چه؟
- واژه اصولی به اصولیگری پیوند شده که اشتباه است و ربطی به شهرستانی ندارد.
- برخی از شواهدی که ذکر شده مشخص نیست که چه دلالتی دارد مثلا آيه نجوا اختصاص به شیعیان ندارد و همه نقل کردهاند یا استفاده از سخنان اهل بیت در تفسیر قرآن را دیگران مثل فخر رازی هم دارند. زیرا اهل بیت را مثل دیگر عالمان صاحب نظر میدانستند.
- در این مدخل ما در واقع فقط درباره مذهب او بحث کردهایم و رویکرد شهرستانی به باورهای اختصاصی امامیه نقل و گزارش نشده است. --محمدکاظم حقانیفضل ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۶ (+0330)
- @Mkhaghanif: با سلام و تشکر از زحمات. همه موارد اصلاح شد. تنها در مورد اشکال اخیر، چون در ضمن شواهد اسماعیلی بودن به نقد دیدگاه های امامیه از جمله امام غایب، غیبت، رجعت و بداء اشاره شد، دیگر به صورت جداگانه آنها را نیاوردم. اگر صلاح می دانید در قسمت شواهد فقط بنویسم او برخی باورهای امامیه را نقد کرده و بخشی جداگانه بیاورم و اینها را مفصلا آنجا ذکر کنم. اگر هم صلاح میدانید مقاله به همین نحو فعلی بماند. ممنون --R.andalibi (بحث) ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۹ (+0330)