بحث:فهرست‌نگاری
- *پیشنهاد
- سلام وادب وخدا قوت...شاید بتوان به برخی از فهرست نگاران معاصر پرکار مثل رضا استادی اشاره‌ای داشت. الامر الیکم.--Mahdi1382 (بحث) ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۴۱ (+0330)
- به عنوان پیوند به بیرون پیشنهاد میشود:فهرست چیست؟ فهرست‌نگار كیست؟ / حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد اشکوری
https://www.cgie.org.ir/fa/news/141929/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%83%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F---%D8%AD%D8%AC%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C --Mahdi1382 (بحث) ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۸ (+0330)
ارزیابی: نکات اصلاحی
با سپاس از زحمات نویسنده محترم
تلخیص و اصلاح عبارت پردازی
مقاله از نظر عبارت پردازی قابل تلخیص است مثلا:
- به گفته رسول جعفریان فهرست‌نویسی به عنوان بخشی از «دانش کتاب» در میان مسلمانان ریشه‌های عمیقی داشته است و علم فهرست نویسی، جایگاه بسیار خوبی داشته است؛ از نمونه‌های مشهور و اثرگذار این سنت در جهان اسلام، الفهرست ابن‌ندیم است که در قرن چهارم قمری تدوین شد و مجموعه بزرگی از کتاب‌ها، مصنفان و شاخه‌های دانشی را معرفی کرد.
تمام این جملات قابل حذف است فقط میتوان گفت فهرست ابن ندیم از قدیم‌ترین نمونه هاست. یا این جمله کلا بی ربط است:
- گفته شده است دانشمندان شیعه از سده‌های نخست برای دفاع از مذهب و معرفی شیعیان و آثار علمی عالمان شیعه، اقدام به تحقیق و نگارش کردند
برخی مسائل هست که در طرح آنان نیاز نیست بگوییم به گفته فلان این بند را ببنید:
- به گفته سیدعلی‌رضا حسینی شیرازی، رجال‌پژوه، بر اساس مقدمه کتاب فهرست، پیش از شیخ طوسی برخی از عالمان شیعه، فهرست‌هایی از کتابهای راویان شیعه در عصر حضور ائمه(ع)، تألیف کرده بودند. دیگران نیز از وجود فهرست‌ها و آثار مشابهی پیش از شیخ طوسی یاد کرده‌اند. به عنوان نمونه میتوان از فهرست محمد بن جعفر بن احمد معروف به ابن‌بُطه، فهرست حُمَید بن زیاد، فهرست شیخ صدوق و فهرست محمد بن حسن بن ولید معروف به ابن‌ولید قمی یاد کرد.
در این بند فقط کافی است بگوییم بنابر پژوهش‌ها قبل از شیخ طوسی کتابهایی بوده است از جمله ... / به گفته سید علی رضا یا به گفته دیگران اصلا لازم نیست. اینها نظرات تفسیر پذیر نیست که نیاز به قید نام افراد باشد. به اضافه اینکه نام گوینده قول وقتی باید در مقاله قید شود که فرد شخصیت صاحب نام یا موثری باشد که نظر مستقلش اهمیت دارد.
- گفته شده پس از غیبت صغرا، جریان اصلی کلام امامیه در شهر بغداد و در دوره شیخ مفید فعالیت داشته است و فهرست‌نگاری شیعی در مدرسه کلامی بغداد به مرحله‌ای تعیین‌کننده رسید؛ زیرا به گفته نجاشی، برخی مخالفان، امامیه را فاقد تألیف و تصنیف می‌پنداشتند و او برای پاسخ به این سرزنش، نام مصنفان شیعه و کتابهای آنان را گرد آورد.
- به گفته رسول جعفریان دو کتاب «فهرست» اثر نجاشی و طوسی که در میانه قرن پنجم تدوین شدند، دو رکن اصلی کتاب‌شناسی شیعه محسوب می‌شوند. این آثار در دوره‌ای نگاشته شدند که شیعه از قدرت سیاسی برخوردار بود و ضرورت داشت میراث علمی خود را به شکلی منسجم ثبت و تبیین کند. همچنین وی معتقد است فهرست نجاشی به دلیل دقتِ روش‌مند در مستندسازیِ آثار، جایگاهی بنیادین دارد؛ به‌طوری که بازسازی تاریخِ مکتوب شیعه بدون اتکا به گزارش‌های این کتاب، عملاً ناممکن است.
همه این بند را میتوان اینطور خلاصه کرد: به گفته پژوهشگران، فهرست نگاری شیعی در قرن پنجم در بغداد رشد قابل توجه یافت یعنی دوره ای که شیعه از قدرت سیاسی برخوردار بود و در پی تثیبت میراث علمی خود بود. فهرست نجاشی و طوسی که در این زمان نوشته شده از ارکان این علم دانسته شده اند. چرا گفته شده غیبت صغرا؟
بقیه مقاله هم نیازمند تلخیص جدی است. مثلا همه آنچه در فواید فهرست نگاری آمده در یک بند قابل تلخیص است.
کمبودهای ساختار مقاله
غیر از بحث از تاریخ فهرست‌نگاری، انتظار میرود مقاله اولا معنای دقیق و واضح فهرست نگاری را روشن کند. یک مقدار هم توضیح داده شود که در یک کتاب فهرست چه اطلاعاتی پیدا میشود و چگونه باید از آنها استفاده کرد. (آنچه در بخش معرفی آمده کافی نیست و درباره فهرست‌های جدید است). مثلا درباره بازشناسی طرق حدیث در کتابهای فهرست باید اشاره ای بشود که معنایش چیست. دسته بندی و گونه شناسی منابع فهرست نگاری هم باید بیاید. رابطه اش با کتابهای رجال هم اشاره شود. Kmhoseini (بحث) ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۹ (+0330)