پرش به محتوا

کاربر:Alikhani/صفحه تمرین2

از ویکی شیعه

فقه مضاف

فقه مضاف

فقه مضاف رویکردی تخصصی و موضوع‌محور در فقه است که مسائل و احکام شرعی مرتبط با یک حوزه معین از زندگی انسان یا یک دانش و نظام اجتماعی را به‌صورت منسجم بررسی و سامان‌دهی می‌کند. در این رویکرد، به‌جای آنکه مسائل یک حوزه تنها در ابواب پراکنده فقه مورد بررسی قرار گیرد، مجموعه احکام مرتبط با آن حوزه گردآوری، دسته‌بندی و با توجه به ویژگی‌های موضوعی و نیازهای آن استنباط و تحلیل می‌شود. فقه اقتصادی، فقه سیاسی، فقه پزشکی، فقه خانواده و فقه رسانه از جمله حوزه‌هایی هستند که در چارچوب این رویکرد مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

اهمیت فقه مضاف در فقه شیعه، بیش از آنکه در تأسیس دانشی مستقل در کنار فقه موجود باشد، در تخصصی‌سازی، بازآرایی و روزآمدسازی ظرفیت‌های اجتهاد برای مواجهه با مسائل پیچیده و نوپدید است. گسترش دانش‌های تخصصی و تحول مناسبات اجتماعی موجب شده است موضوعات جدیدی مانند بانک، بیمه، فناوری‌های پزشکی، رسانه‌های نوین و مسائل زیست‌محیطی پدید آیند که شناخت دقیق آنها به دانش‌های تخصصی نیاز دارد. ازاین‌رو، فقه مضاف می‌کوشد با پیوند دادن دانش فقه با موضوع‌شناسی تخصصی، ظرفیت اجتهاد شیعی را برای پاسخ‌گویی منسجم‌تر به مسائل معاصر فعال کند.

بااین‌حال، درباره ماهیت و عنوان «فقه مضاف» میان فقه‌پژوهان اتفاق‌نظر وجود ندارد. برخی آن را گونه‌ای از فقه تخصصی و رویکردی جدید در سازمان‌دهی مسائل فقهی می‌دانند و برخی دیگر، با نقد عنوان «فقه مضاف»، این مباحث را همان فقهی می‌دانند که موضوعات جدیدی یافته و در حوزه‌های تخصصی به اجتهاد درباره آنها پرداخته است.

آیه ۵۸ سوره بقره

برخی نیز آن را اریحا دانسته‌اند که از نواحی بیت‌المقدس به شمار می‌رود؛ بنابراین، این دیدگاه نیز در نهایت به همان نظر نخست بازمی‌گردد