کاربر:H.ahmadi/صفحه تمرین

ایقاعات ایقاعات جمع ایقاع، در لغت به معنای واقع ساختن و تحقق بخشیدن است. و در اصطلاح فقهی، مقابل «عقد» و نوعی صیغه شرعی است که یک طرفه است و فقط با الفاظ ایجاب حاصل می شود و احتیاجی به الفاظ قبول ندارد. بنا به گفته برخی فقها، ایقاع به معنای رفع و ازاله چیزی است؛ مثلا در طلاق که نوعی ایقاع است، زوجیت رفع می شود و یا در «ابراء» که از ایقاعات است، طلب کار از دِین خودش صرف نظر کرده و از ذمه بدهکار رفع اشتغال می کند.

جایگاه ایقاعات در فقه

محقق حلی در کتاب شرایع، همه ی ابواب فقهی را در چهار دسته کلی تقسیم بندی کرده است. وجه حصر این ابواب در چهار دسته کلی به این صورت است: مسائلی که در کتب فقها می آید یا محتاج قصد تقرب به خداوند و غایت آنها فقط آخرت است این دسته «عبادیات» هستند و یا این که قصد قربت شرط صحت آن نیست و غایت آنها دنیوی است که این خودش بر دو قسم است: یا متوقف بر صیغه خاصی نیست که به آنها «احکام» گفته می شود و یا این که وقوع آن متوقف بر صیغه خاصی است که این نیز خودش بر دو قسم است: یا صیغه و قرار داد بین دو طرف باشد؛ یعنی به طرفین ایجاب و قبول محتاج است این قسم را «عقود» می گویند و یا آنکه نیازی به دو طرف ندارد و صیغه ای یک طرفه است و این قسم را «ایقاعات» می گویند.

انواع

ایقاعات، یازده باب از ابواب فقهی را شامل می شود. یا به عبارتی دیگر؛ این بخش(ایقاعات) یازده کتاب از کتاب های فقهی را در بر می گیرد. این ابواب یا کتاب ها عبارتند از: طلاق، خلع و مبارات، ظهار، ایلاء، لعان، عتق، تدبیر و مکاتبه و استیلاد، اقرار، جعاله، ایمان، نذر. البته گفته می شود در ایقاع یا عقد بودن جعاله، وصیت و وقف، میان فقها اختلاف است.(جواهر الکلام)

احکام

معاطات در ايقاعات

در ايقاعاتى مانند طلاق، ظهار، لعان، ايلاء، عتق، نذر، عهد و يمين معاطات جریان ندارد؛ زیرا: ۱-بنا به اتفاق همه فقها، در ایقاعات مذکور، لفظ یا صیغه خاص شرط است و معاطات فاقد لفظ و صیغه است. ۲-اصل بر عدم ترتب اثر موارد مذکوراست؛ یعنی-به عنوان مثال- بيرون كردن زن از منزل يا رها كردن برده از خدمت؛ اگر بدون لفظ خاص باشد، طلاق و عتق شمرده نمى‌شود. (کتاب العناوین) در جريان معاطات نسبت به ساير ايقاعات، مانند شفعه، ابراء و فسخ، اختلاف است.

• فضولیت در ایقاعات:
• خیار شرط در ایقاعات:
• فسخ در ایقاعات: