جانشینی حضرت محمد (کتاب): تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} '''جانشینی محمد(ص)، پژوهشی پیرامون خلافت نخستین''' نوشته ویلفرد ما...» ایجاد کرد |
(بدون تفاوت)
|
نسخهٔ ۲۴ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۵۱
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب در تاریخ ۲۴ مه ۲۰۱۵ توسط [[کاربر:{{{کاربر}}}]] برای جلوگیری از تعارض ویرایشی اینجا گذاشته شده است. اگر بیش از پنج روز از آخرین ویرایش مقاله میگذرد میتوانید برچسب را بردارید. در غیر این صورت، شکیبایی کرده و تغییری در مقاله ایجاد نکنید. |
جانشینی محمد(ص)، پژوهشی پیرامون خلافت نخستین نوشته ویلفرد مادلونگ، اسلامشناس، محقق و مستشرق مسیحی است. وی با استفاده از منابع فراوان که تقریبا همه آنها از غیر شیعه هستند کتابی درباره موضوع مهم جانشینی پیامبر(ص) و بررسی خلیفه واقعی آن حضرت تألیف کرده است. این کتاب به فارسی ترجمه شده و در بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی به چاپ رسیده است. این اثر، از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد به عنوان کتاب سال برگزیده شده است.
درباره مؤلف
انگیزه تألیف
مادلونگ، انگیزه خود را در تألیف کتاب، تجدید نظر در بیاعتمادی شدید اغلب مورخان غربی به منابع اسلامی مربوط به صدر اسلام و افسانه کهن شمردن آنها و نگاهی دوباره به تحلیل این رخدادها بر پایه نزدیکترین منابع به آن دوره معرفی و به کوشش خود برای ایجاد توازن مناسب بین اختصار و وفادار بودن به متون و روایات تصریح کرده است.[۱]
محتوای کتاب
مؤلف ابتدا با نگاهی به موضوع خویشاوندی در قرآن به نقش خانوادههای پیامبران پیشین در حمایت از انبیاء و هم وراثت آنان میپردازد و و نتیجه میگیرد که بر اساس قرآن، جانشین طبیعی پیامبر(ص) نمیتواند ابوبکر باشد. وی مینویسد: تا آنجا که قرآن افکار محمد(ص) را بیان میکند روشن است که او در نظر نداشت أبو بکر جانشین طبیعی او باشد و نه به انجام این کار رضایت داشت.[۲]
مادلونگ در ادامه مقدمه، دیدگاههای دو شاهد واقعه یعنی عایشه و عبدالله بن عباس را بررسی کرده است؛ که این بحث او در حقیقت واکنشی به در برابر آن دسته از محققان غربی است که گزارشهای این دو را تعصب آمیز و تحت تأثیر حب و بغضها و نیز عاری از جنبه بیطرفی است به خصوص در مواردی که به نفع شیعیان است از جعلیات دورههای بعدی دانسته است.
وی همچنین در ابتدای کتاب، دو شجره از خاندان هاشم و امیه و همچنین سه صفحه گاهشمار حوادث مهم تاریخ صدر اسلام ارائه میدهد.[۳]
فصلهای کتاب
کتاب در ۴ فصل و یک خاتمه ادامه مییابد:
- ابو بکر: جانشین رسول خدا و خلافت قریش. مادلونگ در این فصل، بازگو کننده حوادثی است که در سقیفه بنی ساعده گذشت و به چگونگی انتخاب ابوبکر و دیگر حوادت، مفصلا اشاره میکند.
- عمر: امیر مؤمنان، شایسته سالاری اسلامی، شورا و امپراتوری عربی. مؤلف در این بخش بیشتر درباره چگونگی توزیع قدرت سیاسی از سوی عمر به ویژه در ارتباط با بنی هاشم و علی(ع) بحث کرده است و البته اشاراتی هم به مسائل مهمی جون ماجرای قتل خلیفه و مسأله فتوحات دارد.
- عثمان: خلیفه خدا و فرمانروایی بنی عبد شمس. محور اصلی مطالب این بخش، مسأله زمینهها و مسائل مربوط به ماجرای قتل خلیفه است که در ذیل دو بخش «اعترافات علیه خلیفه» و «بحران و شورش» سامان یافته است. مؤلف در این بین به دیگر حوادث عصر عثمان اشاره دارد.
- علی: واکنش بنی هاشم نسبت به خلافت. این بخش با عنوان «اختلاف در جانشینی و جنگ جمل» و با بحث درباره چگونگی به خلافت رسیدن علی(ع) و سپس ورود به ماجرای جنگ جمل آغاز میشود و با عنوان «معاویه و صفین» که طبعا ویژه بررسی واقعه صفین است تداوم مییابد و سرانجام با بحثی تحت عنوان «حکمیت، شورش خوارج و سرانجام کار» بررسی درباره حوادث عصر امیرمؤمنان و شهادت آن حضرت به پایان میرسد.
- خاتمه: بازگشت نظم به جامعه و تشکیل سلطنت خودکامه. بررسی چگونگی بسعت با حسن بن علی و چارهاندیشی معاویه برای روی کار آمدن و حوادث عصر اموی تا مرگ نخستین خلیف مروانیان مطرح شده است.[۴][۵]
پیوستها
کتاب حاوی هفت پیوست است:
- کفن و دفن رسول خدا(ص)
- میراث حضرت محمد(ص)؛ این پیوست به مسأله فدک اشاره دارد.
- همسران و فرزندان عثمان بن عفان
- همسران و فرزندان حسن بن علی ع
- زمینهای خالصه عراق در زمان عمر
- توضیحی در باب منابع مربوط به بحران دوره خلافت عثمان
- موسی بن طلحه و امویان.[۶]
ترجمه کتاب
این اثر به فارسی برگردانده شده و احمد نمایی، جواد قاسمی، محمدجواد مهدوی و حمیدرضا ضابط ترجمه آن را بر عهده داشتهاند. بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در سال ۱۳۷۷ش آنرا چاپ و منتشر کرده است.