فهرست اسماء مصنفی الشیعة (کتاب): تفاوت میان نسخهها
صفحهای جدید حاوی «{{جا:ویرایش}} '''فهرست أسماء مُصنّفي الشيعة''' یا '''رجال نجاشى''' يكى از اصول چهار...» ایجاد کرد |
(بدون تفاوت)
|
نسخهٔ ۱۹ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۰۲
{{subst:الگوی خالی|فراموش کردید الگو را جابنشانید. به جای {{ویرایش}} باید {{جا:ویرایش}} را تایپ کنید.}}
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب در تاریخ ۱۹ مه ۲۰۱۴ توسط [[کاربر:{{{کاربر}}}]] برای جلوگیری از تعارض ویرایشی اینجا گذاشته شده است. اگر بیش از پنج روز از آخرین ویرایش مقاله میگذرد میتوانید برچسب را بردارید. در غیر این صورت، شکیبایی کرده و تغییری در مقاله ایجاد نکنید. |
فهرست أسماء مُصنّفي الشيعة یا رجال نجاشى يكى از اصول چهارگانه شیعه در علم رجال است. مؤلف آن ابوالحسين احمد بن على بن احمد نجاشى (م450) اين اثر را به عنوان فهرستى براى اسامى مؤلفان شيعه تأليف كرده و در آن تنها نام بزرگانى را آورده كه كتاب و اثرى از خود به يادگار گذاشته اند.
درباره مؤلف
احمد بن على بن احمد بن عباس بن محمد بن عبد الله بن ابراهيم بن محمد بن عبد الله نجاشى در سال 372 هجرى در شهر كوفه به دنيا آمد. پدر او نيز از محدثين و بزرگان شيعه است. كنيه وى بنا بر تحقيق «ابوالحسين» و لقب او «نجاشى» است.
انگيزه نگارش
وى در مقدمه كتاب علت تأليف خود را سرزنش عده اى از مخالفين شيعه درباره عدم پيشينه علمى اين فرقه بيان كرده و شرح حال 1269 نفر از روات و مؤلفين شيعه را آورده است. وی می نویسد: سید مرتضی از مخالفان ما (اهل سنت) نقل نمود که شما شیعیان نه سلفی دارید و نه مصنفی؛ از آن جایی که این ادعایی غیر عالمانه است خواستم جواب آن را داده باشم، لذا در حد استطاعتم نام مصنفین شیعه را جمع آوری نمودم.[۱]
تاریخ نگارش
تأليف اين كتاب به ميانه سالهاى 419 تا 436 هجرى برمى گردد؛ چنانكه در آن به وفات محمد بن عبدالملک تبان (م419) اشاره شده و از سويى هنگام نام بردن از سيد مرتضى (م436) عبارت «أطال الله بقاءه» به كار رفته است.
روش تألیف
در كتاب حاضر ابتدا مؤلفين عصر پيامبر يا نزديک به زمان ايشان و سپس بقيه صاحبان آثار بر اساس حروف الفباء ذكر شده اند. در ترتيب افراد فقط حرف اول نام لحاظ شده و ترتيب حروف ديگر نام و نام پدر و... رعايت نشده است. مؤلف، قریب به هزار نفر از مصنفین شیعه را ذکر می کند و اگر هم (مانند اهل سنت، واقفی، زیدی و فطحی) را ذکر کند آن را یادآور می شود.[۲] نجاشی، در رجال خود در مجموع 141 مورد راویان را به جهت ضعف و فساد مذهب و اعتقاد آنان و ضعف در نقل احادیث تضعیف کرده است.[۳]
منابع کتاب
نجاشی، مآخذ خویش را نام برده و بدین شکل از کتبی که در اختیارش بوده یاد می کند. وی از اساتید بزرگ و متخصص در رجال و حدیث مانند حسین بن عبیدالله غضائری، ابن نوح سیرافی، شیخ مفید و ... نقل می کندو از آثار پیشینیان نظیر ابو عمرو کشی، محمد بن حسن ین ولید و ابن عقده نیز نقل می کند.[۴]
اهمیت کتاب
اهميت كتاب نجاشى آن است كه به جهت تقدم کتاب و تخصص نویسنده بر همه کتب رجالی مقدم است. دیگر آنکه نقل قول های نجاشی از غیر ثقه نیست و هر گاه بخواهد از غیر ثقه نقل کند آن را با تعبیر «قال فلان» یا «ذکر فلان» می آورد یا ثقه ای مانند شیخ مفید را واسطه قرار می دهد.
وى به جرح و تعديل راويان نيز مى پردازد. ضمن آنكه گزارش هاى منحصر به فردى درباره زندگانى ائمه در بردارد و از عرضه برخى آثار بر معصوم ياد كرده است.[۵]
نسخه شناسى
نسخه اى از كتاب كه به خط فضل بن محمد عباسى و مربوط به سال 1021 هجرى است از نسخه هايى نوشته شده كه اصل آنها از نسخه خط ابن ادريس حلى است و خط سيد عبد الكريم بن طاووس و سيد محمد بن سيد موسوى نيز بر آن نسخه موجود است. نسخه كتابخانه آستان قدس رضوى مربوط به سال 967 و نسخه اى در كتابخانه تبريز مربوط به سال 981 كه از نسخه سال 551 هجرى نوشته شده نيز موجودند.[۶]