پرش به محتوا

کاربر:Sh.hoseini/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
imported>Sh.hoseini
imported>Sh.hoseini
خط ۷۳: خط ۷۳:
*درزی، قاسم، حضرت زکریا (ع) و درخواست آیه با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی، در مجله بینات،‌شماره ۸۵،‌ تابستان۹۵ش.
*درزی، قاسم، حضرت زکریا (ع) و درخواست آیه با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی، در مجله بینات،‌شماره ۸۵،‌ تابستان۹۵ش.
*رامین نژاد، رامین، مزار پیامبران، بنیاد پژوهش های اسلامی، مشهد، ۱۳۸۷ش.
*رامین نژاد، رامین، مزار پیامبران، بنیاد پژوهش های اسلامی، مشهد، ۱۳۸۷ش.
*موسوی، سیدمرتضی، موسوی، تاریخ انبیاء، تهران، پرتو خورشید، ۱۳۸۵ش.

نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۲:۱۵

http://photos01.wisgoon.com/media/pin/images/o/2014/3/1394382913208981.jpg http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1091119/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%282%29?q=%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%B2%D9%83%D8%B1%D9%8A%D8%A7&score=96.44552&rownumber=6

http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1115584/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%28%D8%B9%29-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%C2%AB%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%28%D8%B1%D9%87%29%C2%BB?q=%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%B2%D9%83%D8%B1%D9%8A%D8%A7&score=371.9795&rownumber=2

http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1026473/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%28%D8%B9%29-%D9%88-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C-%28%D8%B9%29-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A3%D9%86%D8%A7%D8%AC%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87?q=%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%B2%D9%83%D8%B1%D9%8A%D8%A7&score=373.09058&rownumber=1


تابلوی عصر عاشورا اثر استاد فرشچیان

زکریا

شناسه

زکریا از انبیای بنی اسرائیل است. پدر حضرت یحیی بود و کفالت حضرت مریم(س) را بر عهده داشت. داستان پدر شدن او در سن کهنسالی و کفالت حضرت مریم(س)از جمله جریانات زندگی ایشان است که در قرآن کریم مطرح شده است.

مشخصات

در عبرانی زاخای گفته می شود.[۱] از انبیای بنی اسرائیل است و دارای مقام قضاء بوده است.[۲] زکریا نجار بوده است و در معبد هیکل سلیمان به‌عنوان خادم، هدایا و نذورات معبد را سرپرستی می‌کرد.[۳] از آنجا که پیامبران دیگری از بنی اسرائیل با نام زکریا وجود داشته اند به ایشان زکریای سوم پدر حضرت یحیی گفته می شود. [۴]

خانواده

  • از نسل ابراهیم

پسر برخیا از نسل لاوی پسر یعقوب نبی[۵] و از نوادگان دختری حضرت داود است. [۶] پدرش از احبار دوازده گانه ایی است که در بابل در زندان بوده و بعد از آزادی به فلسطین آمدند.[۷]

  • همسر و فرزندان

همسر او به نام ایشاع یا الیزابت خواهر حضرت مریم(س) است. [۸] فرزند او یحیی نبی است[۹]که هم زمان با بارداری مریم مقدس،‌ الیزابت یحیی را باردار بود.[۱۰] حضرت زکریا فرزندان دختر دیگری هم دارد که از همسر دیگری غیر از الیزابت بوده‌اند.[۱۱]

  • شهادت
    مقبره حضرت زکریا در دامنه کوه زیتون در بیت المقدس

اشرار قوم او را متهم به ارتباط نامشروع با مریم کردند. بعد از اشاعه این تهمت بین بنی اسرائیل،‌ زکریا به بستان فرار کرد و در درختی مخفی شده بود که درخت را به دو نیم تقسیم کردند و زکریا در سن نود و نه سالگی به شهادت رسید.[۱۲]

دو مقبره در سوریه و فلسطین به آن حضرت منسوب است. مزاری منسوب به حضرت زکریا (علیه السلام) در مسجد جامعُ الکبیر حَلَب در شمال سوریه وجود دارد. [۱۳] محدث قمی در باب فضیلت زیارت انبیا(ع) آورده است: قبر جناب زکریا(ع) در حَلَب معروف است.[۱۴] مزار دیگری منسوب به ایشان در شرق بیت المقدس وجود دارد. کتیبه ای سنگی در قرن چهارم میلادی شناسایی شد که روی آن نقش بسته بود: (این قبر زکریای شهید است؛ روحانی بسیار متّقی، پدر یحیی)[۱۵]

دعای زکریا برای داشتن فرزند

با انگیزه هایی که برای حضرت زکریا در سن کهنسالی بوجود آمد، از خداوند درخواست فرزند می کند که خداوند یحیای نبی را به او عطا می‌کند. وی تا سن کهنسالی درخواستی برای داشتن فرزند از خداوند نداشت که یک اتفاق او را به درخواست فرزند از خدا تشویق کرد. آن اتفاق این بود که حنه مادر حضرت مریم (او هم مانند همسر زکریا نازا بود) نذر کرد اگر خداوند به او فرزندی عنایت کند او را خادم معبد قرار می‌دهد که خداوند مریم را به او داد. کفالت مریم به عهده زکریا بود و زکریا از نزدیک عنایات خداوند به مریم(س) مانند نزول غذاهای بهشتی را می‌دید. در آن لحظات بود که زکریا دست به دعا بلند می‌کند و می‌گوید: خداوندا! از طرف خود،‌ فرزند پاکیزه ای به من عطا بفرما که تو دعا را می‌شنوی. [۱۶]

انگیزه دیگر زکریا این بود که وارث امینی نداشت و از خداوند می خواهد فرزندی داشته باشد که از او ارث ببرد. موالی و اطرافیان زکریا که از او ارث می بردند مورد تایید وی نبودند. دعای وی که در آیات پنجم و ششم سوره مریم آمده است این است: من از بستگانم بعد از خودم بیمناکم و همسرم نازا است، تو از نزد خود جانشینی به من ببخش که وارث من و و دودمان یعقوب باشد و او را مورد رضایتت قرار بده. [۱۷]

گفته می شود؛ دعای زکریا برای داشتن وارث به این معنا نبوده است که از خداوند فرزند صلبی درخواست داشته است. بلکه با توجه به عقیم بودن همسرش از خداوند می خواهد که از دختران همسر سابقش خداوند به او نوه ایی بدهد که از او ارث ببرد. [۱۸] نگرانی زکریا از وارثان مربوط به امور مالی بوده است و نه ارث پیرامون امور معنوی و نبوت و علم. [۱۹]این آیه که موضوع ارث بردن و به ارث گذاشتن انبیاء را مطرح می کند از جمله دلایلی بود که حضرت زهرا(س) برای اثبات حقانیت خود برای مالکیت فدک به آن استشهاد می کنند.[۲۰]

درخواست نشانه ازخداوند

زکریا از خداوند در خواست نشانه و آیه می‌کند. نشانه این بود که با کسی صحبت نمی کند و فقط با خداوند در هنگام مناجات صحبت می‌کند.[۲۱]مفسرین در معنا و دلیل این نشانه اختلاف نظر دارند. بعضی معتقدند که منظور از این صحبت نکردن با مردم همان روزه سکوت است که جهت شکرگزاری از خداوند بوده است و البته روزه سکوت در آن زمان مشروع بوده است. [۲۲] اما افرادی که یکی از سه نظر زیر را پذیرفته اند معتقدند که این صحبت نکردن غیر اختیاری بوده است و زکریا توان سخن گفتن با مردم را نداشته است و فقط در مناجات با خداوند زبانش باز بوده است.

  • علامه طباطبایی معتقد است؛ زکریا برای تشخیص اینکه این نداء از ناحیه خداوند بوده یا القاء شیطان است، از خداوند طلب نشانه کرده‌است. [۲۳]
  • شیخ طبرسی معتقد است که این نشانه برای فهمیدن زمان بارداری همسرش بوده‌است. [۲۴]
  • درخواست نشانه جهت ازدیاد یقین و ایمان بوده است. همانطور که ابراهیم نبی برای ازدیاد یقین و ایمان از خداوند طلب نشانه می کند. [۲۵]

زکریا و حضرت مریم(س)

حضرت مریم(س) دختر خواهر زن حضرت زکریا می شود. در جریان حضور حضرت مریم(س) در معبد، سرپرستی و کفالتش به جدال و مخاصمه بین بزرگان یهود رسید. قرار بر این شد که قرعه کشی کنند. تیرها یا اقلام را بر آب می اندازند و قلم حضرت زکریا روی آب باقی می ماند. روی آب ماندن قلم زکریا به معنای بردن قرعه بوده است و کفالت مریم مقدس بر عهده او گذاشته می‌شود. این کفالت و دیدن کرامات حضرت مریم(س) سبب شد که زکریا به فکر دعا کردن برای داشتن فرزند بیافتد. [۲۶]

در روایتی از امام باقر(ع) آمده است که زکریا بر مریم که وارد می شد نزد وی میوه‌های زمستانی در فصل تابستان می دید و در فصل زمستان میوه‌های تابستانی بود.[۲۷]

زکریا و امام حسین(ع)

حضرت زکریا بعد از آگاهی پیدا کردن از جریان امام حسین(ع) سه روز در عبادتگاه خود به گریه و ندبه مشغول بود. زکریا از خداوند می خواهد که فرزندی داشته باشد که در ایام پیری نور چشم او و وارث او باشد و منزلاش را مثل مقام حسین(ع) برای او قرار بدهد. سپس اینگونه دعا می‌کند: خدایا هنگامی که چنین فرزندی به من عطا کنی، مرا به محبت او بیازما، سپس مصیبت دردناکی را که بر دوست خودت محمد(ص) به وسیله فرزندش روا داشتی، برای من نیز همان حادثه ناگوار را روا بدار.[۲۸]

خداوند حضرت یحیی را به زکریا عطا فرمود. تشابهاتی بین حضرت یحیی و امام حسین می‌باشد. مانند اینکه شش ماهه به دنیا آمدند و همانطور که سر امام حسین(ع) از بدنش جدا شد،‌ یحیی نیز سر از بدنش جدا شد و به شهادت رسید. تسلط ظالمان بر مردم بعد شهادت یحیی و امام حسین(ع) از دیگر تشابهات است. [۲۹]

همانطور که سر امام حسین(ع) در مسجد اموی شهر دمشق در سوریه حاضر کردند و یزید چوب به لب و دندان امام زد، سر حضرت یحیی را در همان مسجد دفن کردند.]

زکریا در کتاب مقدس و مقایسه با قرآن

  • در انجیل لوقا زکریا کاهنی یهودی و درستکار و مجری احکام اله معرفی می شود[۳۰] و در قرآن کریم او پیامبر و مورد رحمت خداوند خوانده می شود. [۳۱]
  • مساله ولادت اعجاز گونه یحیی و عقیم بودن همسر زکریا که در انجیل لوقا به نام الیصابت آمده است، مانند قرآن کریم نقل شده است.[۳۲] همچنین نام گذاری یحیی از طرف خداوند و سلب قدرت زکریا بر تکلم در هر دو کتاب برابر است. جز اینکه سلب قدرت زکریا در انجیل به عنوان تنبیه برای باور نکردن بشارت الهی آمده است و در قرآن به عنوان نشانه ایی از طرف خداوند مطرح شده است. [۳۳]
  • در اناجیل اربعه کفالت زکریا بر مریم مطرح نشده است.[۳۴]
  • در انجیل لوقا و متی شهادت زکریا توسط احبار و اقوام فریسی یهودی مطرح شده است. [۳۵] در قرآن کریم سخنی از سرانجام زکریا نیامده است هر چند در روایات متعدد به جریان شهادت زکریا اشاره شده است.[۳۶]

پانویس

  1. شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۳۹۷
  2. انعام آیات ۸۵تا۸۹
  3. شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۳۹۷
  4. رامین نژاد، مزار پیامبران، ۱۳۸۷ش، ص ۱۹۳
  5. شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۳۹۷
  6. ابواسحاق نیشابوی، قصص الانبیاء،۱۳۸۶ش، ص۳۱۰
  7. شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۳۹۷
  8. مروج الذهب، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص ۷۰؛ عبدالصاحب الحسنی العاملی، الانبیاء حیاتهم و قصصهم، بیروت، اعلمی، ۱۳۹۱ق
  9. يا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ اسْمُهُ يَحْيى‌ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا. مريم۷
  10. شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۳۹۷
  11. بهبودی، بازنگرى تاريخ انبياء در قرآن، در مجله فصلنامه پژوهشهای قرآنی
  12. عبدالصاحب الحسنی العاملی، الانبیاء حیاتهم و قصصهم، بیروت، اعلمی، ۱۳۹۱ق،‌ص ۴۶۵؛ شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۳۹۷
  13. پل کوپلند، سرزمین و مردم سوریه، ترجمه فریبرز مجیدی، ص۱۵۶؛ قصص قرآن یا تاریخ انبیاء: ج ۲، ص ۲۹۷
  14. مفاتیح الجنان، باب فضیلت زیارت انبیا، ص۹۲۹.
  15. رامین نژاد، مزار پیامبران، ۱۳۸۷ش، ص۱۹۵
  16. آل عمران ۳۸ هنالک دعا زکریا ربه قال رب هب لی من لدنک ذریة طیبة
  17. و انی خفت الموالی من ورائی و کانت امراتی عاقرا. فهب لی من لدنک ولیا یرثنی و یرث من آل یعقوب و اجعله رب رضیا. سوره مریم۵و۶
  18. بهبودی، بازنگرى تاريخ انبياء در قرآن، در مجله فصلنامه پژوهشهای قرآنی
  19. طبرسی، مجمع‌البيان، ج ۵-/ ۶، ص ۷۷۷
  20. ابن طیفور، احمد بن أبی‌طاهر، بلاغات النساء، ص ۲۹، قم، چاپ اول، بی‌تا.
  21. قَالَ رَ‌بِّ اجْعَل لِّي آيَةً ۖ قَالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَ‌مْزًا وَاذْكُر‌ رَّ‌بَّكَ كَثِيرً‌ا وَسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ‌ آل عمران ۴۱
  22. طیب،‌أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج۳،‌ص۱۹۳
  23. علامه طباطبایی، المیزان، ج۳، ص۱۸۰.
  24. طبرسی،‌ مجمع‌البیان، ج۲، ص۷۴۵
  25. درزی، حضرت زکریا (ع) و درخواست آیه با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی، در مجله بینات،‌شماره ۸۵،‌ تابستان۹۵ش،‌ص۶۱
  26. علامه طباطبایی، المیزان، ترجمه موسوی همدانی، ج۳ ص ۲۹۷.
  27. عروسی حویزی، نورالثقلين، ج۱، ص ۳۳۲
  28. شیخ صدوق، کمال‌الدین و تمام النعمه، تصحیح اکبر غفاری، چاپ جامعه مدرسین قم، ۱۴۲۲ق،‌ص۴۸۸.
  29. موسوی، تاریخ انبیاء، تهران، ۱۳۸۵ش،‌ص۳۰۵
  30. هاکس، جیمز، قاموس کتاب مقدس، تهران،۱۳۷۷ش،ص۱۳
  31. انعام، آیات ۸۵ تا ۸۹
  32. اکبری دستک،‌ مقایسه تطبیقی داستان حضرت زکریا و حضرت یحیی در قرآن و اناجیل اربعه،‌ص ۱۵۵
  33. لوقا،‌باب اول، ص۲۰ به نقل از اکبری دستک،‌ مقایسه تطبیقی داستان حضرت زکریا و حضرت یحیی در قرآن و اناجیلی اربعه،‌ص ۱۵۵
  34. اکبری دستک،‌ مقایسه تطبیقی داستان حضرت زکریا و حضرت یحیی در قرآن و اناجیل اربعه،‌ص ۱۷۲
  35. لوقا،‌باب یازدهم، ص۵۰،‌ به نقل اکبری دستک،‌ مقایسه تطبیقی داستان حضرت زکریا و حضرت یحیی در قرآن و اناجیلی اربعه،‌ص ۱۵۹
  36. مجلسی، حیوة القلوب، ۱۳۸۴ش،ج۲، ص ۱۰۴۵.

منابع

  • شبستری، عبدالحسین، اعلام القرآن، بوستان کتاب، قم، ۱۳۷۹ش.
  • اکبری دستک،‌ فیض الله،‌ مقایسه تطبیقی داستان حضرت زکریا و حضرت یحیی در قرآن و اناجیلی اربعه،‌در مجله صحیفه مبین، ش۴۳،‌ پاییز ۱۳۸۷ش.
  • بهبودی، محمد باقر، بازنگرى تاريخ انبياء در قرآن، در مجله فصلنامه پژوهشهای قرآنی
  • درزی، قاسم، حضرت زکریا (ع) و درخواست آیه با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی، در مجله بینات،‌شماره ۸۵،‌ تابستان۹۵ش.
  • رامین نژاد، رامین، مزار پیامبران، بنیاد پژوهش های اسلامی، مشهد، ۱۳۸۷ش.
  • موسوی، سیدمرتضی، موسوی، تاریخ انبیاء، تهران، پرتو خورشید، ۱۳۸۵ش.