امامزاده اسحاق بن موسی بن جعفر (ساوه): تفاوت میان نسخهها
imported>Emadmohseny جزبدون خلاصۀ ویرایش |
imported>Emadmohseny جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
بقعه '''امامزاده اسحاق''' در شرق شهرتان [[ساوه]]، میدان سرداران ، ابتداي جاده ساوه به [[قم]] قرار دارد و نشاني از هنرنمايي دوره [[سلجوقیان]] و [[صفويه]] است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹ بهعنوان یکی از آثار ملی [[ایران]] به ثبت رسیده است. <ref>امامزاده سید اسحق/وب سایت جامع گردشگری ایران</ref> | بقعه '''امامزاده اسحاق''' در شرق شهرتان [[ساوه]]، میدان سرداران ، ابتداي جاده ساوه به [[قم]] قرار دارد و نشاني از هنرنمايي دوره [[سلجوقیان]] و [[صفويه]] است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹ بهعنوان یکی از آثار ملی [[ایران]] به ثبت رسیده است. <ref>امامزاده سید اسحق/وب سایت جامع گردشگری ایران</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
از بناهای عصر سلجوقیان(قرن هفتم) که تکمیل آن در عصر صفویه صورت گرفته است، فیض قمی این بنا را از بناهای نیمه دوم قرن هفتم می داند، که در عصر صفویه نقشه گنبد به صورت کنونی در آمده است. <ref>فیض قمی، 138</ref> | از بناهای عصر سلجوقیان(قرن هفتم) که تکمیل آن در عصر صفویه صورت گرفته است، [[فیض قمی]] این بنا را از بناهای نیمه دوم قرن هفتم می داند، که در عصر صفویه نقشه گنبد به صورت کنونی در آمده است. <ref>فیض قمی، 138</ref> | ||
حمدالله مستوفی(680-750) خود از این بقعه دیدن کرده و در آثار خود از آن نام برده است<ref>. مستوفی، نزهه القلوب، ص63</ref> | [[حمدالله مستوفی]](680-750) خود از این بقعه دیدن کرده و در آثار خود از آن نام برده است<ref>. مستوفی، نزهه القلوب، ص63</ref> | ||
==شکل بنا== | ==شکل بنا== | ||
نسخهٔ ۸ آوریل ۲۰۱۴، ساعت ۰۸:۴۷
بقعه امامزاده اسحاق در شرق شهرتان ساوه، میدان سرداران ، ابتداي جاده ساوه به قم قرار دارد و نشاني از هنرنمايي دوره سلجوقیان و صفويه است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. [۱]
تاریخچه
از بناهای عصر سلجوقیان(قرن هفتم) که تکمیل آن در عصر صفویه صورت گرفته است، فیض قمی این بنا را از بناهای نیمه دوم قرن هفتم می داند، که در عصر صفویه نقشه گنبد به صورت کنونی در آمده است. [۲]
حمدالله مستوفی(680-750) خود از این بقعه دیدن کرده و در آثار خود از آن نام برده است[۳]
شکل بنا
داخل گنبد از برون و درون تنگ وکوتاه به سبک بناهای زمان سلجوقیان است اما در تعمیرات بعدی قسمت بالای آن از خارج به صورت هشت ترکی در آمده است، دهانه بقعه 6 متر و ارتفاعش 12 متر دارای سه درگاه کوتاه بوده ، بعدها یک درگاه را مسدود کرده و به محراب تبدیل کرده اند، اکنون دارای دو درگاه شرقی وشمالی است که جلو هر یک هم ایوانی افزوده شده است.[۴]
دیواره بقعه به ارتفاع یک متر آراسته به دو نوع کاشی خشتی باستانی است ، در قسمتی از کاشی های دیواره سوره جمعه حک شده، اما در میان آیات خشتی از همان نوع به کار رفته و عبارت ( فی شهور سنه 676) نوشته شده است. [۵] این خود نشان از قدمت بنا می باشد.
در کمر گاه بقعه در ارتفاع4/50 کتیبه ای است گچ بری به صورت کمربندی، که 12 بیت در دو وزن و قافیه نوشته ، در بین ابیات نی عبارات لااله الا الله ، محمد رسول الله ، علی ولی الله، آمده است.
بیت آخر که ماده تاریخ نیز در آن آمده چنین است سال تاریخ چو آقا پرسید گفتمش صاحب خیری آقا این دو ماه تاریخ با سال 1023 ق برابر است، البته نام شاه عباس نیز در این کتیبه دیده میشود.[۶] در گلوگاه بقعه کتیبه دیگری است که در روی آن با خط کوفی سوره یس گچ بری شده است.[۷]
محراب
در ضلع جنوبی بقعه محرابی صفحه درا ساخته شده که سابقا درگاه بوده، در سه جانب صفحه و اطراف درگاه نیز سه کتیبه عمودی، افقی به خط ثلث و کوفی هم سطح با زمینه گچ بری شده و در روی آن باز سوره جمعه حک شده است. گل ها و بوته هایی برجسته در آن قالب ریزی شده و در میان هر کدام از آنها نام پنج تن خوانده میشود، محسنی52
مرقد و ضریح
مرقدی به ارتفاع 60سانتی متر و طول 2/50 و عرض 1/25 متر که آیه الکرسی بر روی آن قالب ریزی شده و در حاشیه سوره یس به خط برجسته ثلثی نوشته شده که از بدایع فنی شاهکاری های هنری می باشد،[۸]
متن لوح قبر روی 12 کاشی زمنیه لاجوردی به خط ثلث بر جسته عبارت زیر قالب ریزی شده است. هذه تربه الشریف لاسحاق بن الامام موسی الکاظم اخ الرضا علی بن موسی بن جعفر بن الامام محمد الباقر بن الامام المظلوم علی زین العابدین بن الامام الشهید حسین بن الامام الشهید علینی ابیطالب علیه السلام. [۹] قبلا ضریحی چوبی و مشبک بود که اکنون به ضریح فلزی نقره ای مرسوم در بقاع تغییر یافته است.
گنبد
بر فراز بقعه گنبدی کوچک نمایان و بر فراز قبه عرقچینی قدیمی از آثار عهد صفویه دیده میشود. دیواره های اطراف گنبد با آجر تراش است و در قسمت بالای هر ضلعی به کاشی های کلولی مزین می باشد.
ایوانها
این بقعه دارای دو ایوان است:
ایوان شمالی: ایوان با جرزهای باستانی و پوشش جدید در سال 1350ق سقف آن زده شده است.
ایوان شرقی: ایوانی است مجلل، از آثار صفوی، در جنوب آن حجره ای برای کشیک ساختخ شده و در کوشه ابتدای آن مقرنسی زیبا ساخته شده است.
صحن
روبروی ایوان شرقی صحنی هشت ضلعی محتلف الاضلاع به طول 30و عرض 15 به شکل زیبا ساخته شده [۱۰] که اخیرا مسقف شده است.
پانویس
منابع
فیض قمی عباس، گنجینه آثار قم ، قم ، بی نا، 1349. محسنی مصطفی، خورشید درخشان ساوه، انتشارات زائر، 1392ش. مستوفی حمدالله، نزهه القلوب، تصحیح گای لیسترانج، دنیای کتاب، چاپ اول، 1362ش.