کاربر:Shaker/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
| خط ۵: | خط ۵: | ||
اخفاء در علم تجوید به معنای مخفی ساختن یک حرف در حرف بعد از خود از طریق تلفظ حرف ساکن بین حالت ادغام و اظهار با باقی ماندن صفت غُنّه آن.<ref>قاری، قواعد التجوید، ۱۴۲۲ق، ص۸۹؛ جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، ۱۴۳۱ق، ص۶۱.</ref> | اخفاء در علم تجوید به معنای مخفی ساختن یک حرف در حرف بعد از خود از طریق تلفظ حرف ساکن بین حالت ادغام و اظهار با باقی ماندن صفت غُنّه آن.<ref>قاری، قواعد التجوید، ۱۴۲۲ق، ص۸۹؛ جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، ۱۴۳۱ق، ص۶۱.</ref> | ||
==اخفای حرف نون== | ==اخفای حرف نون و تنوین== | ||
هنگامی که بعد از حرف نون و تنوین حروف (ص، ذ، ث، ک، ج، ش، ق، س، د، ط، ز، ف، ت، ض، ظ) قرار بگیرد، نون و تنوین به حالت اخفاء تلفظ میشوند.<ref>جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، ۱۴۳۱ق، ص۶۱.</ref> هنگامی که اخفا در نزد حروف (ص، ض، ط، ظ، ق) باشد، غنه تفخیم میشود (با غلظت تلفظ میشود).<ref>غوثانی، علمالتجوید، ۱۴۲۵ق، ص۳۷.</ref> | هنگامی که بعد از حرف نون و تنوین حروف (ص، ذ، ث، ک، ج، ش، ق، س، د، ط، ز، ف، ت، ض، ظ) قرار بگیرد، نون و تنوین به حالت اخفاء تلفظ میشوند.<ref>جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، ۱۴۳۱ق، ص۶۱.</ref> هنگامی که اخفا در نزد حروف (ص، ض، ط، ظ، ق) باشد، غنه تفخیم میشود (با غلظت تلفظ میشود).<ref>غوثانی، علمالتجوید، ۱۴۲۵ق، ص۳۷.</ref> | ||
نسخهٔ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۸
اخفاء در علم تجوید
توصیف
اخفاء در علم تجوید به معنای مخفی ساختن یک حرف در حرف بعد از خود از طریق تلفظ حرف ساکن بین حالت ادغام و اظهار با باقی ماندن صفت غُنّه آن.[۱]
اخفای حرف نون و تنوین
هنگامی که بعد از حرف نون و تنوین حروف (ص، ذ، ث، ک، ج، ش، ق، س، د، ط، ز، ف، ت، ض، ظ) قرار بگیرد، نون و تنوین به حالت اخفاء تلفظ میشوند.[۲] هنگامی که اخفا در نزد حروف (ص، ض، ط، ظ، ق) باشد، غنه تفخیم میشود (با غلظت تلفظ میشود).[۳]
مخرج این حروف به اندازه مخرج حروف ادغام به نون نزدیک نیست که ادعام شوند و به اندازه مخرج حروف اظهار دور نیستند که اظهار شوند. از این رو به حالتی میان اظهار و ادغام (اخفاء) تلفظ میشود.[۴] در این حالت ذات حرف نون یا تنوین از بین میرود ولی وصف آن یعنی غنه، باقی میماند و مخرج تلفظ آن از زبان به خیشوم منتقل میشود.[۵] برخی متعقدند که مخرج تلفظ به خیشوم منتقل نمیشود؛ بلکه مخرج نون و تنوین به مخرج حرفی که بعد از آن قرار گرفته است و به خاطر وجود آن اخفاء شده است، نزدیک میشود.[۶]
به دلیل این که مخرج سه حرف ط، د، ت، نسبت به دیگر حروف، به مخرج ن نزدیکتر است، در حرف نون یا تنوین اخفای بیشتری صورت میگیرد؛ بدین معنا که با غنه کمتری تلفظ میشود. دو حرف ق و ک دورترین حروف نسبت به مخرج ن هستند. ازاینرو، با اخفای کمتری تلفظ میشود؛ بدین معنا که حرف نون با غنه بیشتری نسبت به دیگر حروف تلفظ میشود. حروف باقیمانده میزان اخفای آنها در حد متوسط است.[۷]
به این نوع از اخفاء، اخفای حقیقی اطلاق میگردد.[۸]
اخفای حرف میم
حرف میم نیز اگر بعد از آن حرف ب قرار بگیرد، حرف میم اخفا میشود.[۹] به دلیل این که حرف میم و ت هممخرج بوده و اظهار و یا ادغام این دو حرف سخت است، حرف میم اخفا میشود.[۱۰] به این نوع از اخفاء، اخفای شفهی گفته میشود؛ زیرا هم حرف میم و هم حرف ب توسط لبها تلفظ میگردد.[۱۱] گفته میشود که علمای قدیم علم قرائت اجماع داشتهاند که اخفای شفهی باید صفت اطبقاق صورت گرفته و لبها بسته شوند.[۱۲] برخی محققان بر این باورند که لزوم بازماندن لبها به مقدار بسیار کم، توسط قراء مشهور مصری ترویج گردید.[۱۳]
اخفای حرکات
علاوه بر اخفای در حروف، اخفای در حرکات و اعراب نیز وجود دارد. اخفای در حرکت آن است که آن اعراب به صورت ناقص تلفظ میشود؛ مانند واژه لاتأمنا در سوره یوسف.[۱۴]
پانویس
- ↑ قاری، قواعد التجوید، ۱۴۲۲ق، ص۸۹؛ جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، ۱۴۳۱ق، ص۶۱.
- ↑ جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، ۱۴۳۱ق، ص۶۱.
- ↑ غوثانی، علمالتجوید، ۱۴۲۵ق، ص۳۷.
- ↑ جریسی، نهایة القول المفید، ۱۴۲۴ق، ص۱۲۵.
- ↑ جریسی، نهایة القول المفید، ۱۴۲۴ق، ص۱۲۵.
- ↑ جرمی، معجم علوم القرآن، ۱۴۲۲ق، ص۱۸.
- ↑ جریسی، نهایة القول المفید، ۱۴۲۴ق، ص۱۲۵.
- ↑ جرمی، معجم علوم القرآن، ۱۴۲۲ق، ص۱۶.
- ↑ قاری، قواعد التجوید، ۱۴۲۲ق، ص۹۲.
- ↑ جرمی، معجم علوم القرآن، ۱۴۲۲ق، ص۱۸.
- ↑ جریسی، نهایة القول المفید، ۱۴۲۴ق، ص۱۲۶.
- ↑ بقری، غنیةالطالبین، ۲۰۰۷م، ص۹۲.
- ↑ بقری، غنیةالطالبین، ۲۰۰۷م، ص۹۷-۹۹.
- ↑ جریسی، نهایة القول المفید، ۱۴۲۴ق، ص۱۲۷.
منابع
- بقری، محمد بن عمر، غنیة الطالبین فی تجوید کلام رب العالمین، جیزه، مکتبة اولاد الشیخ للتراث، ۲۰۰۷م.
- جرمی، ابراهیم، معجم علوم القرآن، دمشق، دار القلم، ۱۴۲۲ق.
- جریسی، محمد مکی نصر، نهایة القول المفید فی علم تجوید القرآن المجید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۴ق.
- جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، تجوید القرآن الکریم، بیروت، جمعیة المعارف الاسلامیة الثقافیه، ۱۴۳۱ق.
- غوثانی، یحیی، علمالتجوید، دمشق، دار الغوثانی للدراسات القرآنیه، ۱۴۲۵ق.
- قاری، عبدالعزیز بن عبدالفتاح، قواعد التجوید علی روایة حفص عن عاصم بن ابیالنجود، بیروت، مؤسسة الرساله، ۱۴۲۲ق.