کاربر:M.abedini/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
راویانی که از سدیر روایت نقل کردهاند عبارتند از: | راویانی که از سدیر روایت نقل کردهاند عبارتند از: | ||
*عبد الله بن مسکان از راویان اصحاب اجماع،<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص189</ref> | *عبد الله بن مسکان از راویان اصحاب اجماع،<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص189</ref> | ||
*حسین بن نعیم صحاف<ref>تهذیب | *حسین بن نعیم صحاف<ref>طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج6، ص323</ref> | ||
*حکم بن زبیر <ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج5، ص569</ref> | *حکم بن زبیر <ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج5، ص569</ref> | ||
*خطاب بن مصعب <ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج2، ص366</ref> | *خطاب بن مصعب <ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج2، ص366</ref> | ||
*ابی الوفاء المرادی <ref>تهذیب | *ابی الوفاء المرادی <ref>طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج1، ص311</ref> | ||
*اسحاق بن جریر<ref>من لا یحضره الفقیه، ج4، ص47</ref> | *اسحاق بن جریر<ref>من لا یحضره الفقیه، ج4، ص47</ref> | ||
*بکر بن محمد الازدی<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص264</ref> | *بکر بن محمد الازدی<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص264</ref> | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
*رزیق بن الزبیر<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج6، ص507</ref> | *رزیق بن الزبیر<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج6، ص507</ref> | ||
*سعدان بن مسلم<ref>المحاسن، ج2، ص: 487</ref> | *سعدان بن مسلم<ref>المحاسن، ج2، ص: 487</ref> | ||
*هاشم بن المثنی<ref>تهذیب | *هاشم بن المثنی<ref>طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج7، ص416</ref> | ||
*یونس بن یعقوب<ref>المحاسن، ج2، ص: 487</ref> | *یونس بن یعقوب<ref>المحاسن، ج2، ص: 487</ref> | ||
*سلیمان الدیملی<ref>صفار، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّی الله علیهم، ۱۴۰۴ ق، ج1، ص230</ref> | *سلیمان الدیملی<ref>صفار، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّی الله علیهم، ۱۴۰۴ ق، ج1، ص230</ref> | ||
نسخهٔ ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۳
سدیر بن حکیم لقبش الصیرفی، کنیه اش ابوالفضل، آزاد شده امام سجاد(ع) و ساکن کوفه است. سدیر از روایان حدیث بوده که از محضر دو امام باقر(ع) و امام صادق(ع) نقل حدیث کرده است. آقای خویی(ره) و آقای شبیری زنجانی در وثاقت سدیر مستنداتی را از منابع شیعه و سنی بیان کردهاند. بیش از ۹۰ حدیث از سدیر ذکر شده است که از جمله روایان او عبدالله بن مسکان از اصحاب اجماع میباشد.
هویت
سَدِیرِ بْنِ حُکَیْم بن صُهَیب [۱] لقبش الصیرفی [۲] و کنیهاش ابالفضل [۳]ساکن کوفه [۴] و آزاد شده امام سجاد(ع) است.[۵] وی همچنین از راویان حدیث و اصحاب امام سجاد(ع) [۶] امام باقر(ع) [۷] و امام صادق(ع)[۸] است. حکیم بن صهیب پدر سدیر از راویان امام سجاد(ع) و امام باقر(ع)[۹] و دو فرزند سدیر به نامهای حنان بن سدیر بن حکیم از راویان امام صادق (ع)[۱۰] و امام کاظم(ع) [۱۱] و فرزند دیگرش خالد بن سدیر بن حکیم صهیب الصیرفی از راویان امام صادق(ع) است. [۱۲] صاحب تنقیح المقال در ج ۳۰ص ۱۶۴ از روایت زید الشحام استفاده میکند که پدر سدیر، جد و عموی وی از شیعیان و خواص و مقربین اهلبیت(ع) نیز هستند. البته حنان قائل به مذهب وقف شد.[۱۳] در رجال کشی و رجال ابن داود [۱۴] بکر بن محمد الازدی را از راویان حدیث امام صادق(ع)[۱۵] و فرزند برادر سدیر معرفی میشود که مرحوم ممقانی در تنقیح المقال ج۱۳ ص۲۹ با ادله متقن این نظریه را رد میکند.
جایگاه سدیر در میان اصحاب ائمه(ع)
در منابع رجالی و حدیثی دو دسته روایات در مدح و مذم سدیر اشاره دارد.
روایات مدح
امام صادق(ع)، بر اساس برخی روایات، سدیر را از خود به شمار میآورد و او را محبوب خدای متعال میداند که در بلاها غوطهور است. [۱۶] و در روایتی دیگر امام صادق(ع) در حالی که در طواف خانه خداست با چشمی اشکبار برای آزادی سدیر از زندان دعا میکند و خداوند با آزادی وی، او را به وی میبخشاید. [۱۷]
روایات ذم
روایاتی نیز وجود دارد که ظهور آنها بر ذم سدیر دلالت دارد مثل سَدِیرٌ عَصِیدَةٌ بِکُلِ لَوْنٍ سدیر مانند حلوایی است که به هر رنگی در میآید. [۱۸] نیز روایت معلی بن خنیس که گوید: [در آن هنگامی که سیاه پوشان (طرفداران ابو مسلم خراسانی) ظهور کردند (پیش از ظهور بنی عباس) من نامههایی از عبد السّلام بن نعیم و سدیر و جمع دیگری برای امام صادق(ع) بردم که در آن نامهها به آن حضرت نوشته بودند که ما پیشبینی کردیم که این امر خلافت به شما خواهد رسید، شما خود چه نظر داری؟ امام آن نامهها را به زمین زد و فرمود: اف، اف، من امام اینان نخواهم بود، آیا اینها نمیدانند که باید (برای رسیدن خلافت بما خاندان) سفیانی کشته شود؟ [۱۹] مرحوم خویی روایت (عصیده بکل لون) را دلیل بر ضعف سدیر ندانسته بلکه به مدح سدیر تفسیر کرده که حقیقت سدیر به هر رنگی تغییر ناپذیر است.[۲۰]همچنین مرحوم خویی در معجم الرجال و نیز سید محمد جواد شبیری در درس خارج، افزون بر آنکه سند روایت معلی بن خنیس را ضعیف دانستهاند همچنین اصل این روایت را که دلالت بر مذمت سدیر کند، قبول نکردند. [۲۱]
وثاقت سدیر
مجموع ادلههای مذکور در منابع مختلف بر وثاقت سدیر الصیرفی دلالت دارد. با توجه به طرد راویان شیعی از منظر اهل تسنن، ذهبی از بزرگان علمای اهل تسنن در میزان الاعتدال به صالح الحدیث بودن سدیر تصریح دارد و روایتی از احمد بن ابی مریم بر ثقه بودن سدیر نقل می کند.[۲۲]بر اساس مبنای آقای خویی همه کسانی که در اسناد با واسطه و هم بدون واسطه در تفسیر علی بن ابراهیم و نیز کامل الزیارات قرار دارند جزء افراد ثقه بشمار میروند[۲۳] که سدیر نیز از جمله آنها است[۲۴] که نام او در این اسناد آمده است. صاحب تنقیح المقال بعد از رد روایات قادحه و تایید روایات مادح درباره سدیر می نویسد: از روایات استفاده می شود که سدیر از بزرگان شیعه است که دارای روایات فراوان بوده و بزرگان اصحاب اجماع همچون عبدالله بن مسکان از وی نقل حدیث کردهاند.[۲۵]آقای شبیری بهکار بردن کنیه برای سدیر توسط امام صادق(ع) را نشان از شناخته شدن شخصیت سدیر میداند.[۲۶] علامه حلی در کتاب الخلاصه خود، گریه و دعای امام صادق(ع) برای سدیر را دال بر علو مرتبهاش میداند.[۲۷]
راویان سدیر
راویانی که از سدیر روایت نقل کردهاند عبارتند از:
- عبد الله بن مسکان از راویان اصحاب اجماع،[۲۸]
- حسین بن نعیم صحاف[۲۹]
- حکم بن زبیر [۳۰]
- خطاب بن مصعب [۳۱]
- ابی الوفاء المرادی [۳۲]
- اسحاق بن جریر[۳۳]
- بکر بن محمد الازدی[۳۴]
- جمیل بن صالح[۳۵]
- حنان بن سدیر[۳۶]
- رزیق بن الزبیر[۳۷]
- سعدان بن مسلم[۳۸]
- هاشم بن المثنی[۳۹]
- یونس بن یعقوب[۴۰]
- سلیمان الدیملی[۴۱]
تعداد روایات نقل شده از سدیر
مجموع روایاتی که با نام سدیر در اسناد بهکار رفته به ۶۸ مورد و با عنوان سدیر الصیرفی به ۲۱ مورد میرسد.[۴۲]
پانویس
- ↑ نجاشی، رجال النجاشی، 1365ش، ص146 و طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص114 الضبط: سدیر: بالسین المهملة المفتوحة، و الدال المهملة المکسورة، و الیاء المثنّاة من تحت الساکنة و الراء المهملة (مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، بی تا، ج24 ص372) الضبط :حکیم: بضم الحاء المهملة و فتح الکاف و سکون الیاء المثناة من تحت ... (مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، بی تا، ج 23 ص352) و الضبط: صهیب: بضم الصاد المهملة و فتح الهاء و سکون الیاء المثنّاة من تحت، و الباء الموحدة من تحت (مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، بی تا، ج24 ص372)
- ↑ طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص114
- ↑ رجال الشیخ، ص223، شماره 2994 و رجال الکشی، ص210 و برقی، رجال البرقی، ۱۳۴۲ش، ص18و نجاشی، رجال النجاشی، 1365ش، ص146
- ↑ رجال الشیخ، ص114 و برقی، رجال البرقی، ۱۳۴۲ش، ص18 و الرجال (لابن داود)، ص: 450
- ↑ رطوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص114
- ↑ ابن شهر آشوب مازندرانی، ۱۳۷۹ ق، ج4، ص177 و طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص 113 و کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج6، ص507
- ↑ طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص137، و کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج1، ص192 و صفار، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّی الله علیهم، ۱۴۰۴ ق، ج1، ص105
- ↑ المحاسن، ج1، ص: 158 و تفسیر فرات الکوفی، ص: 427 و مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، بی تا، ج 3، ص155
- ↑ طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص113
- ↑ طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص193
- ↑ طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص334
- ↑ رجال ابن داود، ص138 شماره 540
- ↑ رجال الکشی - إختیار معرفة الرجال، النص، ص: 555
- ↑ رجال ابن داود، ص73 شماره 260 و رجال الکشی، ص593
- ↑ طوسى، رجال الطوسي، 1373 ش، ص 353 و کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج2، ص141
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج2، ص 253
- ↑ رجال الکشی - إختیار معرفة الرجال، النص، ص: 210
- ↑ رجال الکشی - إختیار معرفة الرجال،ص 210 و رجال العلامة الحلی، ص 85
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص331
- ↑ مرحوم خویی ره در معجم الرجال ج 9 ص38
- ↑ الخوئی، معجم رجال الحدیث، بی تا، ج 9، ص39 و درس خارج فقه استاد سید محمدجواد شبیری، 1401/07/25 https://sath3.eshia.ir/feqh/archive/text/shobeiry_mohammad/feqh/1401/14010725/
- ↑ میزان الاعتدال، ج2، ص116 رقم 3081
- ↑ الخوئی، معجم رجال الحدیث، بی تا، ج1، ص49-50 البته آقای خویی در اواخر عمر شریف خود از این نظریه برگشتند و تنها به اسناد بی واسطه اعتماد کرده و حکم به وثاقت آنها داده است که در نظریه هم حکم به وثاقت سدیر می شود.
- ↑ کامل الزیارات، ص: 78 و تفسیر القمی، ج1، ص: 188
- ↑ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، بی تا، ج 30 ص162
- ↑ درس خارج فقه استاد سید محمدجواد شبیری، 1401/07/25
- ↑ الخلاصةللحلی ص : 85
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص189
- ↑ طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج6، ص323
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج5، ص569
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج2، ص366
- ↑ طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج1، ص311
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج4، ص47
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج8، ص264
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج2، ص274
- ↑ قرب الإسناد (ط - الحدیثة)، ص 96
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج6، ص507
- ↑ المحاسن، ج2، ص: 487
- ↑ طوسی، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج7، ص416
- ↑ المحاسن، ج2، ص: 487
- ↑ صفار، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّی الله علیهم، ۱۴۰۴ ق، ج1، ص230
- ↑ الخوئی، معجم رجال الحدیث، بی تا، ج 9، ص39
منابع
- الخوئی، السید أبو القاسم الموسوی، معجم رجال الحدیث، بی جا، الناشر: مؤسسة الخوئی الإسلامیة، بی تا
- مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ، عبدالله و محمدرضا و محیالدین، قم المقدسه، الناشر:موسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث، بی تا
- کشی، محمد بن عمر، رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، مشهد، بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۴۰۹ ق.
- نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، قم، بی جا، بی نا، چاپ: ششم، ۱۳۶۵ ش.
- برقی، احمد بن محمد بن خالد، رجال البرقی، الطبقات - تهران، بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۳۴۲ ش.
- حلی، حسن بن علیّ بن داود، الرجال (لابن داود) - تهران، بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۳۴۲ ش.
- ابن شهر آشوب مازندرانی، محمد بن علی، مناقب آل أبی طالب علیهم السلام (لابن شهرآشوب) - قم، بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۳۷۹ ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی (ط - الإسلامیة) - تهران، بی جا، بی نا، چاپ: چهارم، ۱۴۰۷ ق.
- صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّی الله علیهم - ایران ؛ قم، بی جا، بی نا، چاپ: دوم، ۱۴۰۴ ق.
- برقی، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن - قم، بی جا، بی نا، چاپ: دوم، ۱۳۷۱ ق.
- کوفی، فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات الکوفی - تهران، بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۴۱۰ ق.
- ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه - قم، بی جا، بی نا، چاپ: دوم، ۱۴۱۳ ق.
- حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الإسناد (ط - الحدیثة) - قم، بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۴۱۳ ق.
- طوسى، محمد بن الحسن، رجال الطوسي - قم، بی جا، بی نا، چاپ: سوم، 1373 ش.
- طوسی، محمد بن الحسن، تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان) - تهران، بی جا، بی نا، چاپ: چهارم، ۱۴۰۷ ق.
- ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات - نجف اشرف،بی جا، بی نا، چاپ: اول، ۱۳۵۶ش.
- قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی - قم، بی جا، بی نا، چاپ: سوم، ۱۴۰۴ق.
- الذهبی، شمس الدین أبو عبد الله محمد بن أحمد بن عثمان بن قَایْماز الذهبی( ۷۴۸هـ) ،میزان الاعتدال فی نقد الرجال، به تحقیق: علی محمد البجاوی، الناشر: دار المعرفة للطباعة والنشر، بیروت – لبنان، الطبعة: الأولی، ۱۳۸۲ هـ - ۱۹۶۳ م، عدد الأجزاء: ۴
- علامه حلی، حسن بن یوسف، رجال العلامة الحلی،( ۷۲۶ ه) به تحقیق: بحر العلوم، محمد صادق، موضوع: أصول ثانویة- جرح و تعدیل، ناشر: الشریف الرضی، مکان چاپ: ایران- قم، سال چاپ: ۱۴۰۲ ه. ق، نوبت چاپ: ۲