پرش به محتوا

کاربر:Ma.rezapour/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
Ma.rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Ma.rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۸: خط ۸:
در قران افراد با ایمان توصیه به نیکی در حق یتیمان شده‌اند.<ref>تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 379.</ref>
در قران افراد با ایمان توصیه به نیکی در حق یتیمان شده‌اند.<ref>تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 379.</ref>
   
   
 
قرآن یتیم را گرامی می‌دارد و در این زمینه به مسلمانان سفارش کرده آن را جدی بگیرند، که بر ارج نهادن یتیم‌ها در دین‌های پیشین را نیز صحه گذاشته و آن را یکی از ویژگی‌های مقدس آیین‌های گذشته می‌نامد<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.</ref>
نه تنها قرآن یتیم را گرامی می‌دارد و در این زمینه به مسلمانان سفارش کرده آن را جدی بگیرند، که بر ارج نهادن یتیم‌ها در دین‌های پیشین را نیز صحه گذاشته و آن را یکی از ویژگی‌های مقدس آیین‌های گذشته می‌نامد<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.</ref>


قرآن بسیار کوشیده تا دیدگان جامعه را به سوی این انسان بی‌پناه جلب کند؛ تا آن جا که دستور می‌دهد هنگام تقسیم ترکه میت، هرگاه یتیمی در میان نزدیکان او باشد، سهمی نیز به او بدهند؛ هرچند وارث نباشد. هدف جلب عواطف جامعه به این گروه‌ها است.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۶۰.</ref>
قرآن بسیار کوشیده تا دیدگان جامعه را به سوی این انسان بی‌پناه جلب کند؛ تا آن جا که دستور می‌دهد هنگام تقسیم ترکه میت، هرگاه یتیمی در میان نزدیکان او باشد، سهمی نیز به او بدهند؛ هرچند وارث نباشد. هدف جلب عواطف جامعه به این گروه‌ها است.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۶۰.</ref>
خط ۱۷: خط ۱۶:
از برخی از آیات استفاده می‌شود که گروهی که مال یتیم را حیف و میل می‌کنند شدیدترین مجازات در کمین آن‌ها است.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۶۱.</ref>
از برخی از آیات استفاده می‌شود که گروهی که مال یتیم را حیف و میل می‌کنند شدیدترین مجازات در کمین آن‌ها است.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۶۱.</ref>


قرآن مجید و روایات سفارشاتی عمیق و توصیه‌هایی بسیار مهم مردم را به رعایت حقوق همه جانبهٔ یتیمان دعوت کرده و این کار را از اعظم عبادات و افضل قربات شمرده‌اند. حق یتیم آن چنان عظیم است که قرآن بیست و سه بار از یتیم یاد کرده، و فصل جداگانه ای در روایات اهل بیت (علیهم السلام) به این برنامهٔ بسیار مهم اختصاص یافته است. قرآن مجید نسبت به ایتام این عناوین را به کار گرفته است: احسان به یتیم، اکرام به یتیم، اطعام یتیم، انفاق به یتیم، امر ازدواج یتیم، پناه دادن به یتیم، کار برای یتیم، حفظ مال یتیم، خوردن مال یتیم، برخورد قهر آمیز با یتیم.<ref>حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.</ref> چنین نیست که خدا شما را خوار و پست کرده باشد، بلکه علّت خواری و پستی شما این است که یتیم را گرامی نداشتید و حقوقش را رعایت ننمودید. از آیهٔ شریفه استفاده می‌شود که هرکس به اکرام یتیم و رعایت حق او برخیزد، مورد اکرام حضرت حق قرار می‌گیرد و در پیشگاه حضرت ربّ رفعت مقام می‌یابد.<ref>حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.</ref>
قرآن مجید سفارشات و توصیه‌هایی بسیار مهم مردم را به رعایت حقوق همه جانبهٔ یتیمان دعوت کرده و این کار را از اعظم عبادات و افضل قربات شمرده‌اند.<ref>حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.</ref>  


اسلام به احترام گذاشتن به یتیم و پناه دادن به او فرمان داده است.<ref>مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۳۵۳.</ref>  
قرآن مجید نسبت به ایتام این عناوین را به کار گرفته است: احسان به یتیم، اکرام به یتیم، اطعام یتیم، انفاق به یتیم، امر ازدواج یتیم، پناه دادن به یتیم، کار برای یتیم، حفظ مال یتیم، خوردن مال یتیم، برخورد قهر آمیز با یتیم.<ref>حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.</ref>  


در آیات ۱ و ۲ سوره ماعون کسانی که روز جزا را منکر هستند، همان کسانی هستند که یتیم را از خود می‌رانند.<ref>طباطبایی، محمدحسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج‏20، ص: 368.</ref> در آیه ۹ سوره ضحی خطاب به پیامبر و در واقع خطاب به همه مسلمانان گفته است یتیم را تحقیر مکن‏.<ref>تفسیر نمونه، ج‏27، ص: 106.</ref>
چنین نیست که خدا شما را خوار و پست کرده باشد، بلکه علّت خواری و پستی شما این است که یتیم را گرامی نداشتید و حقوقش را رعایت ننمودید. از آیهٔ شریفه استفاده می‌شود که هرکس به اکرام یتیم و رعایت حق او برخیزد، مورد اکرام حضرت حق قرار می‌گیرد و در پیشگاه حضرت ربّ رفعت مقام می‌یابد.<ref>حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.</ref>


آیه ۱۰ نسا می‌گوید: «کسانی که اموال یتیمان را به ناحق تصرف می‌کنند در حقیقت آتش خورده‌اند».<ref>تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 280.</ref>
در آیات ۱ و ۲ سوره ماعون کسانی که روز جزا را منکر هستند، همان کسانی هستند که یتیم را از خود می‌رانند.<ref>طباطبایی، محمدحسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج‏20، ص: 368.</ref> در آیه ۹ سوره ضحی خطاب به پیامبر و در واقع خطاب به همه مسلمانان گفته است یتیم را تحقیر مکن‏.<ref>تفسیر نمونه، ج‏27، ص: 106.</ref> آیه ۱۰ نسا می‌گوید: «کسانی که اموال یتیمان را به ناحق تصرف می‌کنند در حقیقت آتش خورده‌اند».<ref>تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 280.</ref>


تکریم یتیم: سوره فجر، آیه ۱۷.
تکریم یتیم: سوره فجر، آیه ۱۷.
خط ۴۰: خط ۳۹:


==کلیات==
==کلیات==
جامعه اسلامی را در قبال یتیمان مسئول دانسته‌اند که باید از آنان حمایت زیادی داشته باشند.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.</ref> ایتام را در زمره کسانی می‌دانند که باید به آنان کمک مالی و اطعام کرد و با آنان سر سفره خود غذا بخورند تا یتیم در خود احساس شادابی کند.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۷.</ref> از اموری که بسیار باارزش و از خصلت‌های نیک انسانی دانسته شده پناه دادن به یتیم است. پناه دادن به یتیم برای مصون ماندن او از بلاها و حوادث تلخ و قرار گرفتنش در مدار امنیت و تربیت و رشد از کارهای نیک دینی شمرده شده است.<ref>حسین انصاریان، زیبایی‌های اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۴.</ref> گفته شده بر اهل ایمان تکلیف است به کار یتیم بپردازند تا ضرر و زیانی متوجه او نشود.<ref>حسین انصاریان، زیبایی‌های اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۵.</ref>
اسلام به احترام گذاشتن به یتیم و پناه دادن به او فرمان داده است.<ref>مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۳۵۳.</ref> جامعه اسلامی را در قبال یتیمان مسئول دانسته‌اند که باید از آنان حمایت زیادی داشته باشند.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.</ref> ایتام را در زمره کسانی می‌دانند که باید به آنان کمک مالی و اطعام کرد و با آنان سر سفره خود غذا بخورند تا یتیم در خود احساس شادابی کند.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۷.</ref> از اموری که بسیار باارزش و از خصلت‌های نیک انسانی دانسته شده پناه دادن به یتیم است. پناه دادن به یتیم برای مصون ماندن او از بلاها و حوادث تلخ و قرار گرفتنش در مدار امنیت و تربیت و رشد از کارهای نیک دینی شمرده شده است.<ref>حسین انصاریان، زیبایی‌های اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۴.</ref> گفته شده بر اهل ایمان تکلیف است به کار یتیم بپردازند تا ضرر و زیانی متوجه او نشود.<ref>حسین انصاریان، زیبایی‌های اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۵.</ref>


دوستی و مهربانی با یتیم و گرامی داشتن وی، از موضوعاتی است که در دین بدان تأکید شده است<ref>مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۱۶۸.</ref>.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۶.</ref> اهتمام به امر یتیمان و خودداری از ستم کردن به ایشان، از فضیلتهای مهم شمرده شده است.<ref>مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۱۶۸.</ref> مهربانی با یتیمان و تربیت آنان و کمک کردن به آنان ثواب زیادی دارد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.</ref> و خوردن مال یتیم از بزرگ‌ترین گناهان کبیره شمرده شده است.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.</ref> یکی از نمونه‌های اخلاق عملی را سرپرستی ایتام دانسته‌اند.<ref>سید رضا مؤدب، محمود قاسم‌زاده خشکرودی، «یتیم و مسائل آن از منظر قرآن و روایات»، مطالعات قرآنی سال دهم زمستان 1398 شماره 40، ص۴۹۵.</ref> در تفاسیر گفته شده در رابطه با یتیم، تنها مسائل مالی مطرح نیست بلکه باید به آنان محبت شود و از کمبودهای عاطفی آنان کاست و از همه جهات حمایت شوند.<ref>تفسیر نمونه، ج‏26، ص: ۴۶۳.</ref><ref>تفسیر نور، ج‏2، ص: 27.</ref> <ref>مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۷.</ref>گفته شده یتیم نباید احساس کند که چون پدرش را از دست داده خوار و ذلیل، بلکه باید چنان مورد توجّه و اکرام قرار گیرد که جای خالی مادر یا پدرش را احساس نکند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۸.</ref>
دوستی و مهربانی با یتیم و گرامی داشتن وی، از موضوعاتی است که در دین بدان تأکید شده است<ref>مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۱۶۸.</ref>.<ref>سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۶.</ref> اهتمام به امر یتیمان و خودداری از ستم کردن به ایشان، از فضیلتهای مهم شمرده شده است.<ref>مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۱۶۸.</ref> مهربانی با یتیمان و تربیت آنان و کمک کردن به آنان ثواب زیادی دارد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.</ref> و خوردن مال یتیم از بزرگ‌ترین گناهان کبیره شمرده شده است.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.</ref> یکی از نمونه‌های اخلاق عملی را سرپرستی ایتام دانسته‌اند.<ref>سید رضا مؤدب، محمود قاسم‌زاده خشکرودی، «یتیم و مسائل آن از منظر قرآن و روایات»، مطالعات قرآنی سال دهم زمستان 1398 شماره 40، ص۴۹۵.</ref> در تفاسیر گفته شده در رابطه با یتیم، تنها مسائل مالی مطرح نیست بلکه باید به آنان محبت شود و از کمبودهای عاطفی آنان کاست و از همه جهات حمایت شوند.<ref>تفسیر نمونه، ج‏26، ص: ۴۶۳.</ref><ref>تفسیر نور، ج‏2، ص: 27.</ref> <ref>مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۷.</ref>گفته شده یتیم نباید احساس کند که چون پدرش را از دست داده خوار و ذلیل، بلکه باید چنان مورد توجّه و اکرام قرار گیرد که جای خالی مادر یا پدرش را احساس نکند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۸.</ref>

نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۹

یتیم‌نوازی حمایت از یتیم و محبت به او را می‌گویند که در دین بدان فراوان تأکید شده است.

در آیات قرآن[یادداشت ۱] به موضوع یتیم اشاره شده است.[۱]

احسان به یتیم. قرآن

قرآن می‌گوید کسانی که مال یتیم‌ها را می‌خورند همانا در شکم خود آتش می‌خورند و در آتش می‌سوزند. حق یتیم آن است که اموال او را در بهترین وجه به کار اندازند که فایده بیشتر داشته باشد وقتی بالغ و رشید شدند حق او را به او تسلیم نمایند.[۲]

در قران افراد با ایمان توصیه به نیکی در حق یتیمان شده‌اند.[۳]

قرآن یتیم را گرامی می‌دارد و در این زمینه به مسلمانان سفارش کرده آن را جدی بگیرند، که بر ارج نهادن یتیم‌ها در دین‌های پیشین را نیز صحه گذاشته و آن را یکی از ویژگی‌های مقدس آیین‌های گذشته می‌نامد[۴]

قرآن بسیار کوشیده تا دیدگان جامعه را به سوی این انسان بی‌پناه جلب کند؛ تا آن جا که دستور می‌دهد هنگام تقسیم ترکه میت، هرگاه یتیمی در میان نزدیکان او باشد، سهمی نیز به او بدهند؛ هرچند وارث نباشد. هدف جلب عواطف جامعه به این گروه‌ها است.[۵]

قرآن یکی از نشانه‌های درست بودن تکلیف را این می‌داند که در روز قحطی، به یتیم خویشاوند اطعام کند.[۶]

از برخی از آیات استفاده می‌شود که گروهی که مال یتیم را حیف و میل می‌کنند شدیدترین مجازات در کمین آن‌ها است.[۷]

قرآن مجید سفارشات و توصیه‌هایی بسیار مهم مردم را به رعایت حقوق همه جانبهٔ یتیمان دعوت کرده و این کار را از اعظم عبادات و افضل قربات شمرده‌اند.[۸]

قرآن مجید نسبت به ایتام این عناوین را به کار گرفته است: احسان به یتیم، اکرام به یتیم، اطعام یتیم، انفاق به یتیم، امر ازدواج یتیم، پناه دادن به یتیم، کار برای یتیم، حفظ مال یتیم، خوردن مال یتیم، برخورد قهر آمیز با یتیم.[۹]

چنین نیست که خدا شما را خوار و پست کرده باشد، بلکه علّت خواری و پستی شما این است که یتیم را گرامی نداشتید و حقوقش را رعایت ننمودید. از آیهٔ شریفه استفاده می‌شود که هرکس به اکرام یتیم و رعایت حق او برخیزد، مورد اکرام حضرت حق قرار می‌گیرد و در پیشگاه حضرت ربّ رفعت مقام می‌یابد.[۱۰]

در آیات ۱ و ۲ سوره ماعون کسانی که روز جزا را منکر هستند، همان کسانی هستند که یتیم را از خود می‌رانند.[۱۱] در آیه ۹ سوره ضحی خطاب به پیامبر و در واقع خطاب به همه مسلمانان گفته است یتیم را تحقیر مکن‏.[۱۲] آیه ۱۰ نسا می‌گوید: «کسانی که اموال یتیمان را به ناحق تصرف می‌کنند در حقیقت آتش خورده‌اند».[۱۳]

تکریم یتیم: سوره فجر، آیه ۱۷.

اطعام به یتیم: سوره انسان، آیه ۸. آیه ۱۵ بلد.

احسان و نیکی به یتیم:[۱۴] آیه ۸۳ بقره. آیه ۳۶ نساء

انفاق به یتیمان[۱۵] سوره بقره، آیه ۲۱۵.

هرگونه اصلاح در وضعیّت یتیمان، ارزش است‏.[۱۶]

مطابق آیه ۱۷ سوره فجر، خدا کسانی را که یتیمان را تکریم نکنند ذلیل و خوار می‌کند.[۱۷]

آنان که اموال یتیمان را به ستم می‌خورند، در حقیقت، آتشی را در شکم خود فرو می‌برند و بزودی در آتشی افروخته وارد خواهند شد.[۱۸]

کلیات

اسلام به احترام گذاشتن به یتیم و پناه دادن به او فرمان داده است.[۱۹] جامعه اسلامی را در قبال یتیمان مسئول دانسته‌اند که باید از آنان حمایت زیادی داشته باشند.[۲۰] ایتام را در زمره کسانی می‌دانند که باید به آنان کمک مالی و اطعام کرد و با آنان سر سفره خود غذا بخورند تا یتیم در خود احساس شادابی کند.[۲۱] از اموری که بسیار باارزش و از خصلت‌های نیک انسانی دانسته شده پناه دادن به یتیم است. پناه دادن به یتیم برای مصون ماندن او از بلاها و حوادث تلخ و قرار گرفتنش در مدار امنیت و تربیت و رشد از کارهای نیک دینی شمرده شده است.[۲۲] گفته شده بر اهل ایمان تکلیف است به کار یتیم بپردازند تا ضرر و زیانی متوجه او نشود.[۲۳]

دوستی و مهربانی با یتیم و گرامی داشتن وی، از موضوعاتی است که در دین بدان تأکید شده است[۲۴].[۲۵] اهتمام به امر یتیمان و خودداری از ستم کردن به ایشان، از فضیلتهای مهم شمرده شده است.[۲۶] مهربانی با یتیمان و تربیت آنان و کمک کردن به آنان ثواب زیادی دارد.[۲۷] و خوردن مال یتیم از بزرگ‌ترین گناهان کبیره شمرده شده است.[۲۸] یکی از نمونه‌های اخلاق عملی را سرپرستی ایتام دانسته‌اند.[۲۹] در تفاسیر گفته شده در رابطه با یتیم، تنها مسائل مالی مطرح نیست بلکه باید به آنان محبت شود و از کمبودهای عاطفی آنان کاست و از همه جهات حمایت شوند.[۳۰][۳۱] [۳۲]گفته شده یتیم نباید احساس کند که چون پدرش را از دست داده خوار و ذلیل، بلکه باید چنان مورد توجّه و اکرام قرار گیرد که جای خالی مادر یا پدرش را احساس نکند.[۳۳]

احسان به یتیم در روایات

در روایات اسلامی به مسئله محبت و توجه به یتیمان اهمیت خاصی دارد.[۳۴] در روایتی آمده که هر کس به عنوان نوازش دست بر سر یتیمی کشد به تعداد هر مویی که دست او از آن می‌گذرد در روز قیامت نوری خواهد داشت.[۳۵][۳۶] گفته شده پیامبر(ص) به ایتام احسان و نیکی می‌کرد و درباره آنها سفارش می‌نمود.[۳۷] از پیامبر(ص) روایت شده که: «هرگاه یتیم گریه کند عرش خدا از گریه او بلرزد. پس خدا می‌گوید ای ملائکه من شما را گواه می‌گیرم که هر کس او را ساکت کند و خشنود نماید من روز قیامت او را مسرور و راضی نمایم‏.»[۳۸] در روایتی دیگر از پیامبر(ص) فرمود من و کفیل یتیم مانند این دو انگشت سبابه و میانه با هم در بهشت هستیم.[۳۹] یتیم را آن چنان تربیت کن که فرزند خویش را تربیت می‌کنی[۴۰] [۴۱] از پیامبر روایت شده است که: «هر کس یتیمی را تا زمانی که بی‌نیاز شود مورد مهربانی خود قرار دهد، بهشت بر او واجب می‌شود».[۴۲] ای علی، کسی که کفایت کند یتیمی را در انفاق به مالش تا اینکه آن یتیم بی‌نیاز گردد البتّه واجب می‌شود برای او رفتن به بهشت.[۴۳][۴۴] در روایات اسلامی به مسئله محبت و نوازش یتیمان اهمیت خاصی داده شده است: هیچ بنده‌ای دست مرحمت بر سر یتیمی نمی‌کشد مگر اینکه خداوند به تعداد موهایی که از زیر دست او می‌گذرد نوری در قیامت به او می‌بخشد"[۴۵]

احادیث و روایات در نکوهش تجاوز به اموال یتیمان بسیار زیاد و تکان‌دهنده است و حتی کمترین تعدی به اموال یتیمان مشمول این حکم معرفی شده است.[۴۶] به گفتهٔ روایات، خوردن مال یتیم، هم عقاب دنیوی دارد و هم اخروی.[۴۷] از پیامبر روایت است که خدا برانگیزد روز قیامت قومی را از گورها و بیرون می‌آید آتش از دهن‌های ایشان گفتند یا رسول اللّه این کدام طائفه باشند فرمود که نمی‌بینید که خدا می‌گوید إِنَّما یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ ناراً» گفته شده روز قیامت درون خورنده مال یتیم آتشی زبانه می‌زند و دود از دهن و بینی و گوش و چشم او بیرون می‌آید و بدین علامت همه کس بشناسند که این آکل اموال یتیم است‏[۴۸]

طرح اکرام

کمیته امداد امام خمینی از سال ۱۳۷۸ش طرحی به نام اکرام ایتام راه اندازی کرد که هدف آن حمایت از کودکان یتیم و تأمین نیازمندی‌های آنان است. در این طرح، افراد نیکوکار با پذیرفتن و تقبل حمایت مالی از یک یا چند یتیم در طول سال نسبت به رفع مشکلات مادی و معنوی آنان اقدام می‌نمایند. افراد حقیقی یا حقوقی که در این طرح «حامی» نامیده می‌شوند با مراجعه به کمیته امداد امام(ره) یا درگاه‌های الکترونیک و تکمیل فرم اعلام همکاری، آمادگی خود را جهت تحت حمایت گرفتن یک یا چند کودک یتیم اعلام می‌کنند. درحال‌حاضر حدود یک میلیون حامی از سراسر کشور سرپرستی کودکان یتیم تحت پوشش کمیته امداد امام(ره) را برعهده گرفته‌اند.[۴۹]

شعر

پدر مرده را سایه بر سر فکن *** غبارش بیفشان و خارش فکن

اگر سایه او برفت از سرش *** تو در سایه خویشتن پرورش


کسانی که اموال یتیمان را به ستم می‌خورند، جز این نیست که آتشی در شکم خود فرو می‌برند، و به زودی در آتشی فروزان درآیند. «آیه ۱۰ سوره نساء»


برای مطالعهٔ بیشتر

  • الیتیم فی القرآن و السنّة، تألیف عزالدین بحرالعلوم، از خلال آیات قرآنی به تبیین حقوق یتیم و وظایف اجتماعی مردم در برابر آن پرداخته و فلسفه پاره ای از احکام قرآنی مربوط به یتیم را بیان کرده است. گفته شده با مطالعه این کتاب می‌توان دریافت که قرآن کریم و سنت پیامبر(ص) اهتمام خاصی به مشکلات یتیم ورزیده است.[۵۰]
  • فرهنگ‌نامه یتیم‌نوازی، محمد محمدی ری‌شهری، مرتضی خوش نصیب، دارالحدیث. ۱۴۰۲ش.
  • یتیم در قرآن و حدیث، ملیحه علمچی میبدی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۷ش.

پانویس

  1. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.
  2. محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.
  3. تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 379.
  4. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.
  5. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۶۰.
  6. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۸.
  7. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۶۱.
  8. حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.
  9. حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.
  10. حسین انصاریان، زیباهای اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۰.
  11. طباطبایی، محمدحسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج‏20، ص: 368.
  12. تفسیر نمونه، ج‏27، ص: 106.
  13. تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 280.
  14. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج‏1، ص: 328.
  15. تفسیر نمونه، ج‏2، ص: 104.
  16. قرائتی، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن‏، ۱۳۸۸ش، ج‏1، ص: 344.
  17. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی‏، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی‏، ۱۴۰۸ق، ج‏20، ص: 271.
  18. تفسیر نور، ج‏2، ص: 27
  19. مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۳۵۳.
  20. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۳.
  21. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۷.
  22. حسین انصاریان، زیبایی‌های اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۴.
  23. حسین انصاریان، زیبایی‌های اخلاق، دارالعرفان، ص۳۲۵.
  24. مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۱۶۸.
  25. سبحانی، شیخ جعفر، منشور جاوید، مؤسسه امام صادق (علیه السلام) ـ قم. ج۱۳، ص۱۵۶.
  26. مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۱۶۸.
  27. محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.
  28. محسنی، شیخ محمد آصف، نقش اسلام در عصر حاضر، کابل، بینا، ۱۳۸۷ش، ص۸۹.
  29. سید رضا مؤدب، محمود قاسم‌زاده خشکرودی، «یتیم و مسائل آن از منظر قرآن و روایات»، مطالعات قرآنی سال دهم زمستان 1398 شماره 40، ص۴۹۵.
  30. تفسیر نمونه، ج‏26، ص: ۴۶۳.
  31. تفسیر نور، ج‏2، ص: 27.
  32. مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۷.
  33. مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۸.
  34. مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۸.
  35. العلامة المجلسي، بحار الأنوار، تحقيق: السيد إبراهيم الميانجي ، محمد الباقر البهبودي، دار إحياء التراث العربي، ۱۴۰۳ق، ج۷۴، ص۵۸.
  36. تفسیر نمونه، ج‏27، ص: 107.
  37. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏10، ص: 767.
  38. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏10، ص: 767.
  39. طبرسی، فضل بن حسن‏، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ناصر خسرو، تهران، ۱۳۷۲ش، ج‏10، ص: 740.
  40. الشيخ حرّ العاملی، وسائل الشيعة، مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث ـ قم، ج۲۱، ص۴۷۹.
  41. كلينی، كافی، تصحیح على اكبر غفاري و آخوندي، محمد، دار الكتب الإسلامية، تهران، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۴۷.
  42. مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱۸، ص۳۵۴.
  43. العلامة المجلسي، بحار الأنوار، تحقيق: السيد إبراهيم الميانجي ، محمد الباقر البهبودي، دار إحياء التراث العربي، ۱۴۰۳ق، ج۷۴، ص۵۸.
  44. مکارم شیرازی، ناصر، انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، قم، امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۸۷.
  45. تفسیر نمونه، ج‏26، ص: ۴۶۳.
  46. تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 282
  47. تفسیر نور، ج‏2، ص: 26.
  48. کاشفی، حسین بن علی‏، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، سراوان، بیتا، کتابفروشی نور. ص: 165.
  49. «طرح اکرام»، سامانه اکرام، انتشار: بازدید:
  50. حاجی میرزایی، فرزاد، «الیتیم فی القرآن و السنة»، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، ج۲، ص۲۳۶۸.

منابع


خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «یادداشت» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="یادداشت"/> یافت نشد.