خاصه
خاصّه اصطلاحی است برای اشاره به شیعه در برابر اصطلاح «عامه» که به اهل سنت اشاره دارد.[۱] به گفته سید محسن امین، وجه نامگذاری «شیعه» به «خاصه» این است که اولاً: شیعیان خودشان را برای نامیده شدن به نام اهل سنت سزاوارتر از دیگران می‌دانند و ثانیاً: شیعیان در میان عموم گروه‌های مسلمان، گروهی خاص‌اند.[۲]
در مباحث مربوط به سند احادیث،[۳] اگر راویان حدیث شیعه باشند، از تعبیر «طرق خاصه» استفاده می‌شود و اگر راویان حدیث از اهل سنت باشند، عبارت «طریق عامه» به کار می‌رود.[۴]
علت نامگذاری اهل سنت به عامه نیز آن است که در دوران زندگی امامان شیعه (سه قرن اول قمری) اهل سنت حاکم بودند و همه امکانات علمی و حکومتی و قضائی در اختیار آنان بود.[۵] تعبیر «عامه» درباره اهل سنت در احادیث امامان شیعه نیز به کار رفته است.[۶] به عنوان نمونه در مقبوله عمر بن حنظلة از امام صادق(ع) از این تعبیر استفاده شده است.[۷]
پانویس
- ↑ محدثی، فرهنگ غدیر، ۱۳۹۲ش، ص۳۷۷.
- ↑ امین، اعیان الشیعه، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۲۴.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: سید مرتضی، تنزیه الانبیاء، نشر شریف رضی، ص۱۴۰؛ شیخ طوسی، تلخیص الشافی، ۱۳۸۲ش، ج۲، ص۱۵۹؛ علامه حلی، منتهى المطلب، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۵۱.
- ↑ محدثی، فرهنگ غدیر، ۱۳۹۲ش، ص۳۷۸.
- ↑ محدثی، فرهنگ غدیر، ۱۳۹۲ش، ص۳۷۷.
- ↑ محدثی، فرهنگ غدیر، ۱۳۹۲ش، ص۳۷۷.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۸.
منابع
- امین، سید محسن، اعیان الشیعة، تحقیق سید حسن امین، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۱۸ق/۱۹۹۸م.
- سید مرتضی، علی بن حسین، تنزیه الانبیاء، قم، نشر شریف رضی، بی‌تا.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، تلخیص الشافی، قم، محبین، ۱۳۸۲ش.
- علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهى المطلب فی تحقیق المذهب، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، ۱۴۱۲ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۴۰۷ق.
- محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، قم، نشر معروف، ۱۳۹۲ش.