آیه ۶۷ سوره زخرف
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| جزء | ۲۵ |
| اطلاعات محتوایی | |
| درباره | تبدیل شدن دوستیها به دشمنی در قیامت مگر برای اهل تقوا |
| آیات مرتبط | آیه ۲۸ سوره فرقان و آیه ۱۰ سوره معارج |
آیه ۶۷ سوره زُخْرُف بیان میکند که بسیاری از دوستیها در قیامت به دشمنی تبدیل میشوند، مگر آن دوستیهایی که برای خدا و در راه خدا باشد.[۱] بسیاری از افرادی که در دنیا دوستان یکدیگر بودهاند، در قیامت با هم دشمن میشوند و یکدیگر را سبب گرفتار شدن در جهنم میدانند، درحالیکه اهل تقوا نسبت به یکدیگر نهایت سپاسگزاری دارند و معتقدند دوستیشان سبب سعادت و رستگاری آنان شده است.[۲]
﴿الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ ٦٧﴾ [زخرف:67]|﴿در آن روز یاران جز پرهیزگاران بعضیشان دشمن بعضی دیگرند ٦٧﴾
دو آیه پیشین (۶۵ و ۶۶ سوره زخرف) به «عذاب روزی دردناک» و «الساعة» اشاره کردهاند. مفسران نیز آیه ۶۷ را توصیفی از وقایع قیامت[۳] و تعبیر «یَوْمَئِذٍ» در آیه را اشاره به روز قیامت دانستهاند.[۴] «الْأَخِلَّاءُ» جمع کلمه خَلیل و به معنای دوست است.[۵] تعبیر «عَدُوٌّ» را به قطع ارتباط معنا کردهاند که گاه با ناراحتی و نفرین همراه است.[۶]
دوستیهایی که در دنیا در غیر راه خداوند باشد در روز قیامت تبدیل به دشمنی میگردد».[۷]
برخی مفسران ذیل آیه ۶۷ زخرف به آیه ۲۸ فرقان اشاره کردهاند که براساس آن در قیامت برخی افراد میگویند کاش فلانی را به عنوان دوست خود نمیگرفتم، او مرا گمراه کرد.[۸] همچنین در سوره معارج آمده: «و هیچ دوست صمیمی سراغ دوستش را نمیگیرد».[۹]
امام علی(ع) پس از تلاوت آیه ۶۷ سوره زُخرف توضیح داد که دوستی مؤمنان در دنیا باعث دعا و طلب رحمت برای یکدیگر در آخرت میشود، درحالیکه دوستی کافران و فاسقان به سبب تشویق به گناه، موجب درخواست عذاب برای یکدیگر است.[۱۰] محمدتقی مدرسی مفسر و مجتهد شیعه، نیز تأکید میکند این آیه اهمیت تقوا در دوستیها را نشان میدهد و آخرت را ملاک سنجش اعمال انسانها میداند، زیرا سرانجام واقعی هر اندیشه و عمل در آنجا آشکار میشود.[۱۱]
پانویس
- ↑ حسینی شاهعبدالعظیمی، تفسیر اثناعشری، ۱۳۶۳ش، ج۱۱، ص۴۹۳.
- ↑ طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۱۲، ص۵۳.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۱، ص۱۱۰.
- ↑ حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، ص۵۰۷.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۸، ص۱۲۰.
- ↑ مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۶، ص۵۵۹.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۲۸۷.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۸، ص۱۲۰.
- ↑ سوره معارج، آیه ۱۰.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۲۸۷.
- ↑ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱۲، ص۵۱۵.
منابع
- حسینی شاه عبدالعظیمی، حسین بن احمد، تفسیر اثنا عشری، تهران، میقات، چاپ اول، ۱۳۶۳ش.
- حسینی شیرازی، سید محمد، تبیین القرآن، بیروت، دار العلوم، چاپ دوم، ۱۴۲۳ق.
- طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
- طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، اسلام، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
- قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق و مصحح: سیدطیب موسوی جزائری، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.
- مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، تهران، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
- مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.